hCG là một hormone đặc biệt quan trọng đối với thai kỳ, xuất hiện sớm sau khi phôi làm tổ trong buồng tử cung và giúp xác định tình trạng mang thai sớm. Xét nghiệm beta hCG không chỉ hỗ trợ phát hiện mang thai mà còn đóng vai trò đánh giá sự phát triển của thai, nhận diện nguy cơ thai ngoài tử cung, sẩy thai hoặc các bất thường khác. Để biết chi tiết định mức và những lưu ý khi thực hiện xét nghiệm, bạn hãy theo dõi ngay nội dung bài viết dưới đây nhé.
hCG là gì? Ý nghĩa của chỉ số này
hCG (Hormone chorionic gonadotropin) là loại hormone hình thành ngay sau khi thụ tinh và giữ nhiệm vụ then chốt là duy trì hoạt động của hoàng thể trong suốt giai đoạn đầu của thai kỳ. Hormone này được tạo ra từ lớp tế bào nuôi của nhau thai và có nhiều điểm tương đồng với hormone LH do thùy trước tuyến yên tiết ra.
hCG có nhiệm vụ chủ chốt là giữ cho hoàng thể hoạt động ổn định, ngăn không cho cấu trúc này bị thoái hóa sớm. Nhờ vậy, hoàng thể tiếp tục sản xuất các hormone quan trọng như Progesterone, Estrogen và Relaxin. Trong đó:
- Relaxin giúp tử cung bớt co bóp và làm mềm các dây chằng ở vùng khớp vùng chậu.
- Progesterone và Estrogen góp phần nuôi dưỡng nội mạc tử cung, hỗ trợ sự làm tổ và phát triển của thai, đồng thời chuẩn bị tuyến vú cho quá trình tiết sữa sau sinh.
Khi nồng độ hCG không đủ, hoàng thể dễ suy giảm chức năng, khiến lượng Progesterone giảm theo. Điều này làm lớp nội mạc tử cung trở nên kém ổn định, tăng nguy cơ bong tróc và ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của phôi thai, thậm chí dẫn đến sảy thai.
Ngoài vai trò duy trì thai kỳ, nó còn kích thích thai nhi nam sản xuất testosterone - yếu tố thiết yếu trong quá trình hình thành giới tính. Đồng thời, hormone này cũng hỗ trợ tăng tổng hợp corticosteroid và làm giảm phản ứng miễn dịch của tế bào lympho của mẹ, giúp tử cung không phản ứng mạnh với sự hiện diện của thai như một “dị vật”. Vì vậy, phôi thai được bảo vệ tốt hơn trong môi trường cơ thể mẹ.
>>>Xem thêm: Các dấu hiệu mang thai sớm
Chỉ số hCG xuất hiện ngay từ những tuần đầu của thai kỳ
Xét nghiệm beta hCG là gì?
Đây là phương pháp đo nồng độ hormone hCG trong máu hoặc nước tiểu. Đây được xem là một trong những chỉ số đáng tin cậy nhất giúp nhận biết tình trạng mang thai ngay từ giai đoạn sớm, kể cả khi người phụ nữ chưa có dấu hiệu trễ kinh. Sau khi trứng được thụ tinh thành công, lượng hormone trong cơ thể sẽ tăng rất nhanh, trung bình gấp đôi sau mỗi 48 – 72 giờ. Đến khoảng tuần thai thứ 8 – 10, nồng độ hormone này đạt mức cao nhất rồi giảm dần và ổn định trong suốt thời gian mang thai.
Nếu kết quả xét nghiệm lần đầu cho thấy hCG < 5 mIU/ml, chưa thể kết luận có thai hay không. Lúc này, bác sĩ thường chỉ định làm lại xét nghiệm sau 48 – 72 giờ để đối chiếu.
Bạn nên thực hiện xét nghiệm beta hCG để đánh giá kết quả có mang thai hay không
Ngoài khả năng phát hiện thai sớm, xét nghiệm beta hCG còn giúp:
- Đánh giá nguy cơ mang thai ngoài tử cung.
- Xác định số lượng thai trong buồng tử cung: nồng độ hormone tăng cao hơn mức bình thường ở giai đoạn đầu có thể gợi ý song thai hoặc đa thai. Tuy nhiên, cần thực hiện thêm siêu âm để xác nhận chắc chắn.
- Tầm soát hội chứng Down khi kết hợp với các xét nghiệm khác trong thai kỳ.
- Nhận biết khả năng thai lưu khi so sánh định mức hormone với kết quả siêu âm.
- Ước tính tuổi thai trong những tuần đầu của thai kỳ.
- Phát hiện các bất thường liên quan đến buồng trứng, tử cung hoặc các rối loạn từ tế bào nuôi nhau thai.
Bạn cần theo dõi chỉ số hCG để đánh giá thai ngoài tử cung
Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm
Chỉ số beta hCG giữ vai trò quan trọng trong việc nhận biết thai sớm và theo dõi sự phát triển của thai kỳ. Hormone này thay đổi theo từng giai đoạn, giúp bác sĩ đánh giá tình trạng mang thai cũng như phát hiện sớm các bất thường nếu có.
1. Nồng độ ở mức bình thường
Ở nam giới và phụ nữ không mang thai, hormone này hầu như không xuất hiện hoặc chỉ ở mức rất thấp, thường dưới 5 IU/L, được xem là âm tính. Khi giá trị beta hCG tăng, đó có thể là dấu hiệu của thai sớm hoặc một số vấn đề sức khỏe cần kiểm tra thêm. Dưới đây là một số định mức bạn có thể tham khảo trong từng tuần thai:
- Tuần 3: 5 – 50 IU/L
- Tuần 4: 5 – 500 IU/L
- Tuần 5: 1.000 – 5.000 IU/L
- Tuần 6: 1.500 – 50.000 IU/L
- Tuần 7–8: 2.000 – 120.000 IU/L
- Tuần 9–12: 25.000 – 300.000 IU/L
- Tuần 13–15: 13.000 – 250.000 IU/L
- Sau sinh 4–6 tuần: 0 – 5 IU/L
Mỗi thai phụ có thể có mức hormone khác nhau, nhưng nhìn chung định mức này sẽ tăng mạnh trong 3 tháng đầu và bắt đầu giảm dần ở các giai đoạn tiếp theo.
Chỉ số hCG tăng trong 3 tháng đầu phản ánh thai kỳ mạnh khỏe
2. Nồng độ hormone ở mức thấp
Khi định mức hormone ở mức thấp mặc dù thai kỳ đã được xác định, điều này có thể liên quan đến:
- Thai phát triển chậm hoặc đã ngừng tiến triển
- Nguy cơ sảy thai
- Mang thai ngoài tử cung
- Sai lệch trong việc ước tính tuổi thai
Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ yêu cầu làm xét nghiệm nhắc lại hoặc siêu âm để có đánh giá chính xác hơn.
3. Nồng độ hormone tăng cao bất thường
Chỉ số beta cao hơn mức tham chiếu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:
- Mang song thai hoặc đa thai, dẫn đến định lượng hormone được tạo ra nhiều hơn
- Thai trứng – một tình trạng bất thường của nhau thai
- Tính tuổi thai chưa chính xác
- Một số bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down
- Sự hiện diện của khối u tiết hormone, dù lành tính hay ác tính
Khi kết quả tăng cao bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm hoặc các xét nghiệm bổ sung để làm rõ nguyên nhân và đưa ra hướng theo dõi phù hợp.
Chỉ số nồng độ hormone tăng cao có thể là dấu hiệu của bầu song thai
Bạn đang băn khoăn về kết quả xét nghiệm beta hCG? Hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Đại học Phenikaa qua hotline: 1900 886648 để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn sớm.
Lưu ý để xét nghiệm cho kết quả chính xác
Để xét nghiệm cho kết quả đúng với tình trạng thực tế, bạn nên chú ý một số điểm quan trọng sau:
1. Tránh làm xét nghiệm quá sớm hoặc quá muộn
Không nên thực hiện xét nghiệm quá sớm hoặc đợi quá muộn vì điều này dễ dẫn đến kết quả không chính xác. Thời điểm tốt nhất để kiểm tra là sau quan hệ khoảng 12 ngày hoặc khi đã trễ kinh. Lúc đó, nồng độ hormone trong cơ thể đã đủ cao để xét nghiệm phát hiện, giúp hạn chế tối đa tình trạng âm tính giả hoặc dương tính không rõ ràng.
2. Kết hợp thêm siêu âm và các kiểm tra liên quan
Để đánh giá chính xác tình trạng thai kỳ, xét nghiệm nên được kết hợp với siêu âm và các kiểm tra liên quan khác. Hình ảnh siêu âm giúp xác định vị trí túi thai, sự phát triển của phôi cũng như loại trừ nguy cơ thai ngoài tử cung. Việc phối hợp nhiều phương pháp sẽ mang đến kết quả toàn diện và đáng tin cậy hơn.
3. Lấy mẫu xét nghiệm đạt chuẩn
Để có kết quả chính xác, bạn cần đặc biệt chú ý đến chất lượng mẫu. Việc lấy mẫu sai kỹ thuật, bảo quản không đúng quy trình hoặc để mẫu bị lẫn tạp chất đều có thể khiến kết quả bị sai lệch, dẫn đến đánh giá không chuẩn xác về thai kỳ. Vì vậy, mẫu cần được thu thập đúng chuẩn, chuyển đến phòng xét nghiệm trong thời gian phù hợp và được xử lý theo đúng quy định chuyên môn.
4. Không sử dụng các loại thuốc
Một số loại thuốc cũng có khả năng làm ảnh hưởng đến chỉ số này. Thuốc hỗ trợ sinh sản, thuốc nội tiết hoặc các sản phẩm bổ sung nội tiết tố có thể làm tăng hoặc giảm nồng độ hormone trong máu, gây nhiễu kết quả xét nghiệm. Do đó, trước khi làm xét nghiệm, bạn nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang sử dụng để được tư vấn thời điểm xét nghiệm phù hợp nhất.
Tuân thủ những lưu ý trên sẽ giúp quá trình xét nghiệm diễn ra thuận lợi và cho kết quả đáng tin cậy. Điều này hỗ trợ tốt hơn trong việc theo dõi thai kỳ cũng như phát hiện sớm các bất thường nếu có. Trong trường hợp nghi ngờ độ chính xác, bạn nên kiểm tra lại sau vài ngày. Lần xét nghiệm thứ hai nên được thực hiện trong điều kiện chuẩn hơn và có thể kết hợp thêm siêu âm hoặc các xét nghiệm thai kỳ khác để đưa ra đánh giá chính xác nhất.
Bạn nên thực hiện xét nghiệm sau khi quan hệ khoảng 12 ngày để kết quả chính xác
Kết luận
Bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hCG là gì, lưu ý khi thực hiện xét nghiệm beta hCG. Đây là hormone then chốt giúp nhận biết sớm tình trạng mang thai và theo dõi sức khỏe thai kỳ trong những tuần đầu. Việc xét nghiệm đúng thời điểm và hiểu cách đọc kết quả sẽ hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm các bất thường như thai ngoài tử cung, dọa sảy hoặc thai bất thường.
Nếu bạn đang lo lắng về thai kỳ, băn khoăn về chỉ số hCG hoặc muốn tìm một địa chỉ thăm khám thai uy tín, hãy đến với Bệnh viện Đại học Phenikaa để được tư vấn hỗ trợ. Đội ngũ bác sĩ Sản khoa giàu kinh nghiệm và hệ thống xét nghiệm – siêu âm hiện đại sẽ hỗ trợ bạn nhanh chóng, chính xác và tận tâm ngay từ những tuần đầu tiên của thai kỳ. Bạn hãy liên hệ ngay hotline: 1900 886648 để được chuyên gia tư vấn sớm.
