Jevax là vắc xin viêm não Nhật Bản dạng bất hoạt, được sử dụng rộng rãi để bảo vệ trẻ trước căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể gây tổn thương não và để lại di chứng lâu dài. Với hiệu quả phòng bệnh đã được chứng minh và lịch tiêm rõ ràng theo hướng dẫn Bộ Y tế, Jevax đã trở thành lựa chọn tin cậy của nhiều phụ huynh khi tìm cách phòng bệnh cho con. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ tác dụng, lịch tiêm và mức độ an toàn của vắc xin này.
Jevax là gì?
Đây là vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản dạng bất hoạt, hiện đang được sử dụng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, nhằm bảo vệ trẻ nhỏ khỏi căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể gây tổn thương não và để lại di chứng lâu dài. Vắc xin được bào chế từ chủng virus Nakayama, sau đó bất hoạt hoàn toàn để đảm bảo an toàn khi đưa vào cơ thể.
Khi được tiêm, Jevax mang đến cho cơ thể kháng nguyên của tác nhân gây bệnh đã bất hoạt, kích thích hệ miễn dịch tạo ra kháng thể đặc hiệu, giúp cơ thể chủ động phòng vệ trước nguy cơ nhiễm bệnh. Nhờ cơ chế này, trẻ có khả năng phòng ngừa bệnh hiệu quả khi tiếp xúc với virus thật, từ đó giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng.
Jevax được sản xuất bởi Công ty Vắc xin và Sinh phẩm số 1 (VABIOTECH) thuộc Bộ Y tế Việt Nam - đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong nghiên cứu, sản xuất và cung ứng vắc xin. Độ an toàn và hiệu quả của vắc xin đã được kiểm chứng qua nhiều năm sử dụng trong tiêm chủng mở rộng. Nhờ đó, Jevax trở thành lựa chọn quen thuộc khi phòng bệnh viêm não Nhật Bản cho trẻ từ 12 tháng tuổi.
Jevax là vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản dạng bất hoạt
Tác dụng của vắc xin Jevax
Vắc xin Jevax đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh viêm não Nhật Bản cho trẻ nhỏ. Vắc xin này mang lại ba tác dụng nổi bật sau:
1. Tạo miễn dịch đặc hiệu chống lại virus viêm não Nhật Bản
Loại vắc xin này chứa virus viêm não Nhật Bản đã được bất hoạt hoàn toàn, nên không còn khả năng gây bệnh. Khi được đưa vào cơ thể, các kháng nguyên từ virus bất hoạt này kích thích hệ miễn dịch nhận diện và tạo ra kháng thể đặc hiệu chống lại virus viêm não Nhật Bản. Nhờ cơ chế này, trẻ hình thành khả năng bảo vệ chủ động và giảm nguy cơ mắc bệnh khi tiếp xúc với virus thật trong tương lai.
Tiêm vắc xin giúp tạo miễn dịch đặc hiệu chống lại virus viêm não Nhật Bản
2. Giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng
Viêm não Nhật Bản là bệnh có khả năng gây tổn thương não nghiêm trọng, tỷ lệ tử vong và để lại di chứng cao. Khi trẻ được tiêm đúng lịch, cơ thể đã có sẵn lượng kháng thể đặc hiệu, giúp kiểm soát virus nhanh hơn nếu bị phơi nhiễm. Nhờ đó, nguy cơ bệnh diễn tiến nặng, phải nhập viện, hôn mê, co giật hoặc để lại các di chứng thần kinh như liệt, rối loạn hành vi được giảm đáng kể.
3. Hiệu quả bảo vệ cao khi trẻ được tiêm đúng lịch
Theo dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng, Jevax đạt hiệu quả bảo vệ trên 90% sau khi hoàn thành đủ 3 mũi cơ bản. Kháng thể bắt đầu xuất hiện khoảng 7–10 ngày sau mũi tiêm đầu tiên. Do nồng độ kháng thể có thể suy giảm dần theo thời gian, mũi nhắc lại sau mỗi 3 năm là cần thiết để duy trì khả năng bảo vệ bền vững.
Lịch tiêm và liều tiêm theo hướng dẫn Bộ Y tế
Để Jevax phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ vừa đề cập, việc tuân thủ đúng lịch tiêm đóng vai trò then chốt. Cụ thể, lịch tiêm Jevax được quy định như sau:
1. Lịch tiêm chủng
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, vắc xin Jevax được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên với phác đồ gồm 3 mũi cơ bản nhằm đảm bảo trẻ có đủ lượng kháng thể bảo vệ:
- Mũi 1: Tiêm khi trẻ đủ 12 tháng tuổi.
- Mũi 2: Tiêm sau mũi 1 từ 1 - 2 tuần, giúp hệ miễn dịch tiếp tục ghi nhớ và tăng cường đáp ứng kháng thể.
- Mũi 3: Tiêm sau mũi 2 khoảng 1 năm, đóng vai trò mũi nhắc lại để duy trì miễn dịch bền vững.
Trẻ lớn hoặc người chưa tiêm vẫn có thể bắt đầu phác đồ này bất cứ lúc nào. Nếu lỡ lịch đừng lo lắng, bạn chỉ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để tiêm bù, không cần tiêm lại từ đầu.
Trẻ từ 12 tháng tuổi có thể tiêm vắc xin Jevax
2. Liều tiêm
Liều Jevax được chia theo nhóm tuổi, đảm bảo mỗi trẻ nhận đúng lượng kháng nguyên cần thiết. Cụ thể:
- Trẻ từ 12 đến 36 tháng tuổi (1 - 3 tuổi): Tiêm 0,5 ml cho mỗi mũi.
- Trẻ trên 36 tháng tuổi (trên 3 tuổi) và người lớn: Tiêm 1,0 ml cho mỗi mũi.
- Đường dùng: Tiêm dưới da, thường tại vùng mặt ngoài cánh tay.
Việc tuân thủ đúng liều lượng tương ứng theo độ tuổi giúp vắc xin phát huy hiệu quả tối đa và giảm thiểu nguy cơ phản ứng không mong muốn. Trẻ cần được tiêm tại cơ sở y tế có đầy đủ điều kiện theo dõi và xử trí sau tiêm để đảm bảo an toàn.
Jevax có an toàn không? Những điều cha mẹ cần biết
Jevax là vắc xin bất hoạt - điều này có nghĩa là vắc xin không thể gây bệnh viêm não Nhật Bản sau tiêm. Nhờ đó, vắc xin được đánh giá là an toàn cho trẻ trong độ tuổi chỉ định. Sau tiêm, trẻ có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ như sưng chỗ tiêm hoặc sốt thoáng qua, nhưng hầu hết tự hết trong 1–2 ngày. Để phụ huynh chủ động theo dõi, đây là những gì có thể xảy ra sau khi tiêm:
1. Các phản ứng thường gặp sau tiêm
Sau khi tiêm Jevax, trẻ có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ và tạm thời. Đây là những biểu hiện thường gặp ở nhiều loại vắc xin dạng bất hoạt và cho thấy cơ thể đang tạo đáp ứng miễn dịch bình thường. Các phản ứng phổ biến gồm:
- Đau, đỏ hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm: Thường xuất hiện trong vài giờ đầu và giảm dần sau 1 - 2 ngày.
- Sốt nhẹ: Trẻ có thể sốt khoảng 37,5 - 38°C, kèm mệt mỏi hoặc biếng ăn, nhưng thường tự hết khi nghỉ ngơi.
- Quấy khóc, cáu gắt nhẹ: Do cảm giác khó chịu vùng tiêm hoặc sốt nhẹ.
- Nổi mẩn nhẹ tại vùng tiêm: Xuất hiện thoáng qua và tự biến mất.
Trẻ có thể sốt nhẹ sau tiêm vắc xin
2. Các phản ứng ít gặp hoặc hiếm gặp
Một số phản ứng ít gặp hơn nhưng vẫn có thể xuất hiện theo ghi nhận trong tài liệu Jevax, bao gồm:
- Sưng lớn tại vùng tiêm: Vùng tiêm có thể đỏ hoặc sưng lan rộng hơn bình thường nhưng ít gây nguy hiểm.
- Sốt cao > 38,5°C: Trẻ có thể cần dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Phát ban nhẹ toàn thân: Thường thoáng qua và không gây biến chứng.
- Trẻ quấy khóc nhiều hơn bình thường: Kéo dài vài giờ nhưng không kèm dấu hiệu nguy hiểm.
3. Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay
Mặc dù rất hiếm, nhưng một số phản ứng nghiêm trọng cần được nhận biết sớm để đưa trẻ đi khám kịp thời:
- Sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt hoặc kéo dài nhiều giờ.
- Co giật, lừ đừ, ngủ gà bất thường hoặc khó đánh thức trẻ.
- Khó thở, thở khò khè, thở rít hoặc có dấu hiệu tím tái.
- Phản ứng sưng đỏ lan nhanh hoặc đau nhiều tại chỗ tiêm.
- Phát ban lan rộng khắp cơ thể hoặc nổi mẩn kèm phù nề.
- Trẻ quấy khóc không dứt trong nhiều giờ liên tục.
Khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, bạn cần đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay để nhân viên y tế đánh giá và xử trí kịp thời.
Những ai không nên tiêm Jevax?
Theo hướng dẫn sử dụng của vắc xin Jevax, một số nhóm đối tượng được khuyến cáo không tiêm vì nguy cơ phản ứng bất lợi cao hoặc tình trạng sức khỏe không phù hợp để tạo miễn dịch. Cụ thể:
1. Người quá nhạy cảm với thành phần vắc xin
Không tiêm Jevax cho người đã từng phản ứng dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin. Với người có cơ địa dị ứng hoặc mẫn cảm đặc biệt không liên quan đến vắc xin, cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá trước khi tiêm.
2. Người mắc các bệnh bẩm sinh
Những trường hợp có bệnh bẩm sinh (đặc biệt là các bệnh ảnh hưởng toàn thân hoặc hệ miễn dịch) cần được xếp vào nhóm chống chỉ định theo tờ hướng dẫn, do nguy cơ đáp ứng bất thường với vắc xin.
3. Người đang mệt mỏi, sốt cao hoặc nhiễm trùng tiến triển
Những người đang mệt mỏi nhiều, sốt cao hoặc mắc bệnh nhiễm trùng đang tiến triển không nên tiêm vắc xin. Việc tiêm trong giai đoạn này có thể làm khó đánh giá phản ứng sau tiêm và cơ thể cũng không ở trạng thái tốt nhất để tạo miễn dịch.
Nếu con bạn đang có sốt hoặc đang dùng thuốc điều trị bệnh lý nền, hãy thông báo ngay với bác sĩ trong buổi khám để bác sĩ đánh giá thời điểm tiêm phù hợp nhất cho con.
Trẻ đang mệt mỏi, sốt cao, không nên tiêm vắc xin
4. Người có bệnh tim, thận hoặc gan
Các trường hợp đang mắc bệnh lý tim mạch, thận hoặc gan cần tránh tiêm vắc xin, vì đây là nhóm có nền sức khỏe yếu, dễ gặp biến cố nếu có phản ứng sau tiêm.
5. Người bị đái tháo đường hoặc suy dinh dưỡng
Người có bệnh tiểu đường hoặc suy dinh dưỡng cũng được liệt kê trong nhóm chống chỉ định. Đây là các tình trạng làm suy yếu khả năng đáp ứng miễn dịch và hồi phục của cơ thể.
6. Người mắc ung thư máu và các bệnh ác tính nói chung
Những trường hợp đang mắc bệnh ung thư máu hoặc các bệnh ác tính khác không nên tiêm Jevax, do hệ miễn dịch thường suy giảm, việc tiêm vắc xin cần được cân nhắc rất thận trọng.
7. Phụ nữ có thai
Theo hướng dẫn, phụ nữ đang mang thai không được khuyến cáo tiêm vắc xin Jevax. Nếu cần tiêm phòng trong thai kỳ, thai phụ nên được bác sĩ sản khoa và bác sĩ tiêm chủng thăm khám, tư vấn kỹ lưỡng với loại vắc xin phù hợp hơn.
Bạn còn thắc mắc về Jevax? Hãy gọi ngay đến hotline: 1900 886648 để được bác sĩ Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn miễn phí!
So sánh Jevax với các vắc xin viêm não Nhật Bản khác
Hiện nay tại Việt Nam, có ba loại vắc xin được sử dụng để phòng viêm não Nhật Bản gồm Jevax, JEEV và Imojev. Mỗi loại có đặc điểm riêng về công nghệ sản xuất, lịch tiêm và độ tuổi chỉ định. Việc hiểu rõ sự khác biệt giúp bạn lựa chọn vắc xin phù hợp nhất cho trẻ.
1. Công nghệ sản xuất
Jevax là vắc xin bất hoạt, được sản xuất bằng phương pháp nuôi cấy virus viêm não Nhật Bản trên mô não chuột rồi bất hoạt hoàn toàn trước khi sử dụng.
Trong khi đó, JEEV là vắc xin bất hoạt thế hệ mới, nuôi cấy trên tế bào Vero - công nghệ hiện đại hơn giúp tinh khiết cao hơn. Imojev lại thuộc nhóm vắc xin sống giảm độc lực, tạo đáp ứng miễn dịch mạnh nhưng không phù hợp cho một số nhóm đặc biệt như phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch.
2. Độ tuổi chỉ định
Mỗi loại vắc xin viêm não Nhật Bản sẽ có độ tuổi chỉ định khác nhau, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Jevax được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên, áp dụng phổ biến trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. JEEV được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến người lớn ≤49 tuổi, theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất và hướng dẫn sử dụng hiện hành.
Trong khi đó, Imojev được chỉ định cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn, nhưng không dùng cho phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch. Sự khác biệt về độ tuổi giúp bác sĩ lựa chọn loại vắc xin phù hợp nhất với từng trẻ, đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu.
3. Phác đồ tiêm
Phác đồ tiêm của các vắc xin viêm não Nhật Bản có sự khác biệt rõ ràng, giúp bạn lựa chọn loại phù hợp nhất với độ tuổi và nhu cầu bảo vệ của trẻ. Jevax áp dụng phác đồ 3 mũi cơ bản, trong đó mũi đầu tiên tiêm khi trẻ đủ 12 tháng tuổi, mũi thứ hai tiêm sau 1 - 2 tuần và mũi thứ ba tiêm nhắc sau mũi hai khoảng một năm.
JEEV, được chỉ định cho trẻ từ 1 - 3 tuổi, có phác đồ 2 mũi cơ bản, cách nhau 28 ngày, sau đó có thể nhắc lại tùy theo khuyến cáo và tình hình dịch tễ. Trong khi đó, Imojev có phác đồ tiêm linh hoạt tùy theo độ tuổi. Trẻ từ 9 tháng tuổi cần tiêm 2 mũi, trong đó mũi thứ hai được thực hiện sau mũi đầu tiên một năm để duy trì miễn dịch. Đối với người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, vắc xin chỉ cần 1 mũi duy nhất là đủ để tạo miễn dịch bảo vệ.
4. Khả năng tạo miễn dịch
Khả năng tạo miễn dịch của các vắc xin viêm não Nhật Bản khác nhau tùy thuộc vào công nghệ sản xuất và phác đồ tiêm. Jevax sau khi hoàn thành phác đồ 3 mũi thì nên tiêm nhắc lại 3 năm/lần. JEEV, cũng là vắc xin bất hoạt nhưng sản xuất trên tế bào Vero hiện đại, mang lại đáp ứng miễn dịch ổn định và tinh khiết hơn so với thế hệ cũ.
Trong khi đó, Imojev là vắc xin sống giảm độc lực, giúp kích thích hệ miễn dịch mạnh mẽ, hình thành kháng thể nhanh và duy trì lâu dài hơn khi tuân thủ đúng phác đồ theo từng nhóm tuổi.
5. Chi phí
Chi phí giữa các vắc xin viêm não Nhật Bản có sự chênh lệch đáng kể do khác nhau về công nghệ sản xuất và nguồn cung. Jevax thường có mức giá thấp nhất, phù hợp với đa số gia đình và được sử dụng rộng rãi trong tiêm chủng mở rộng. JEEV có chi phí cao hơn, phản ánh công nghệ sản xuất trên tế bào Vero hiện đại và độ tinh khiết cao của vắc xin. Trong khi đó, Imojev là vắc xin sống giảm độc lực nhập khẩu, vì vậy mức giá cao nhất trong ba loại; bù lại, vắc xin mang lại sự thuận tiện với phác đồ ít mũi và khả năng tạo miễn dịch nhanh.
Kết luận
Jevax là một trong những vắc xin viêm não Nhật Bản được sử dụng phổ biến và lâu năm tại Việt Nam, với ưu điểm an toàn, hiệu quả và lịch tiêm đã được kiểm chứng trong thực tế. Việc hiểu rõ tác dụng, liều, lịch tiêm và những lưu ý an toàn giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ trẻ trước căn bệnh có nguy cơ gây di chứng nặng nề. Bên cạnh Jevax, các vắc xin khác như JEEV hay Imojev cũng mang đến lựa chọn đa dạng tùy theo độ tuổi và nhu cầu của mỗi gia đình. Chủ động tiêm phòng đúng thời điểm vẫn là biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và đảm bảo sức khỏe lâu dài cho trẻ.
Nếu bạn đang tìm địa chỉ tiêm chủng uy tín cho trẻ, Bệnh viện Đại học Phenikaa là lựa chọn đáng tin cậy với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và quy trình theo dõi an toàn sau tiêm. Trung tâm Tiêm chủng của bệnh viện cung cấp đầy đủ các vắc xin phòng viêm não Nhật Bản, bao gồm Jevax, JEEV và Imojev, cùng phòng chờ riêng cho trẻ nhỏ, theo dõi 30 phút sau tiêm theo chuẩn Bộ Y tế. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.
