Prevenar 20 (PCV20) ra đời được xem là bước tiến mới trong phòng ngừa bệnh do phế cầu khuẩn khi lần đầu mở rộng khả năng bảo vệ lên tới 20 tuýp huyết thanh - nhiều nhất hiện nay trong nhóm vắc xin phế cầu cộng hợp. Không chỉ kế thừa hiệu quả từ các thế hệ trước như PCV13 hay PCV15, PCV20 còn bổ sung thêm nhiều serotype liên quan đến các ca bệnh phế cầu xâm lấn nặng ở cả trẻ em và người lớn. Vậy PCV20 có gì khác biệt so với các vắc xin phế cầu trước đây? Ai nên tiêm? Lịch tiêm như thế nào? Có thể thay thế PCV13 hoặc PCV15 không? Tìm hiểu ngay chi tiết trong nội dung bài viết dưới đây.
Vắc xin Prevenar 20 là gì?
Prevenar 20 do tập đoàn dược phẩm Pfizer nghiên cứu và sản xuất tại Mỹ. Vắc xin được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép lần đầu vào năm 2021 cho người lớn và sau đó mở rộng chỉ định cho trẻ em.
Prevenar 20 là vắc xin phế cầu cộng hợp thế hệ mới giúp phòng ngừa các bệnh nguy hiểm do phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) gây ra. Đây hiện là một trong những vắc xin có phổ bảo vệ rộng nhất trong nhóm vắc xin phế cầu cộng hợp, với khả năng tạo miễn dịch chống lại 20 tuýp huyết thanh phế cầu khác nhau.
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm tai giữa cấp và nhiều biến chứng nhiễm trùng nặng khác. Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người cao tuổi và người mắc bệnh nền là những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nghiêm trọng khi nhiễm phế cầu.
Sự ra đời của PCV20 được xem là bước tiến mới trong chiến lược phòng bệnh phế cầu. Vắc xin này mở rộng phổ bảo vệ trước nhiều serotype đang lưu hành và gia tăng trên toàn cầu.
1. Định nghĩa và cơ chế hoạt động
Prevenar 20 thuộc nhóm vắc xin phế cầu cộng hợp (Pneumococcal Conjugate Vaccine - PCV). Loại vắc xin này sử dụng các thành phần từ lớp vỏ polysaccharide của phế cầu khuẩn, sau đó gắn với protein mang nhằm giúp hệ miễn dịch nhận diện và tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn.
Khác với miễn dịch thu được sau khi mắc bệnh, vắc xin giúp cơ thể hình thành kháng thể đặc hiệu mà không cần trải qua nhiễm trùng thực sự - đây là cơ chế của mọi vắc xin phòng bệnh. Nhờ đó, khi phế cầu xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch có thể nhanh chóng nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn trước khi chúng gây ra các bệnh lý nghiêm trọng.
PCV20 bao gồm:
- 13 serotype đã có trong PCV13
- Bổ sung thêm 7 serotype mới liên quan đến nhiều ca bệnh phế cầu xâm lấn hiện nay
2. Prevenar 20 hoạt động như thế nào trong cơ thể?
Sau tiêm, các kháng nguyên trong vắc xin kích thích cơ thể tạo ra kháng thể chống lại 20 serotype phế cầu - giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn khi tiếp xúc thực tế.
Những kháng thể này sẽ tồn tại trong cơ thể như một “hàng rào miễn dịch”. Khi tiếp xúc với phế cầu khuẩn ngoài môi trường, hệ miễn dịch có thể nhận diện nhanh chóng và ngăn vi khuẩn phát triển, từ đó:
- Giảm nguy cơ mắc bệnh
- Giảm mức độ nghiêm trọng nếu nhiễm bệnh
- Giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng nặng
Công nghệ cộng hợp giúp vắc xin tạo ra miễn dịch mạnh và bền lâu hơn - điều này đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ (hệ miễn dịch chưa hoàn thiện) và người cao tuổi (miễn dịch suy giảm theo tuổi).
Ngoài bảo vệ cá nhân, việc tiêm chủng phế cầu còn góp phần giảm sự lây lan vi khuẩn trong cộng đồng, từ đó bảo vệ gián tiếp cho những người có nguy cơ cao.
PCV20 bổ sung thêm 7 serotype mới có liên quan đến phế cầu
Ai nên tiêm Prevenar 20?
PCV20 được phát triển nhằm mở rộng khả năng bảo vệ trước các chủng phế cầu khuẩn đang lưu hành ngày càng đa dạng. Với phổ bảo vệ lên tới 20 serotype, PCV20 đặc biệt có ý nghĩa đối với những nhóm dễ mắc bệnh phế cầu nặng hoặc có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng khi nhiễm khuẩn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cần tiêm PCV20 giống nhau. Việc lựa chọn có nên tiêm hay không cần dựa trên độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người.
1. Nhóm ưu tiên cao nhất
Các chuyên gia đánh giá những nhóm dưới đây là đối tượng ưu tiên tiêm PCV20 do nguy cơ cao mắc bệnh phế cầu xâm lấn hoặc biến chứng nặng:
Nhóm đối tượng | Lý do ưu tiên |
Người ≥65 tuổi | Hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi, nguy cơ viêm phổi nặng và tử vong cao |
Người ≥50 tuổi có bệnh nền | Dễ gặp biến chứng hô hấp và nhiễm trùng nặng |
Người mắc COPD, hen phế quản, bệnh tim mạch | Nguy cơ nhập viện do viêm phổi phế cầu cao hơn |
Người đái tháo đường, bệnh thận mạn | Sức đề kháng suy giảm, dễ nhiễm trùng |
Người suy giảm miễn dịch | Cần phổ bảo vệ rộng hơn trước các serotype mới |
Người chưa từng tiêm vắc xin phế cầu | Giúp tạo miễn dịch ban đầu tối ưu |
Với người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, phế cầu khuẩn không chỉ gây viêm phổi mà còn làm nặng thêm COPD, suy tim hoặc đái tháo đường - tăng nguy cơ nhập viện và tử vong.
Việc mở rộng thêm 7 serotype trong PCV20 được kỳ vọng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh phế cầu xâm lấn ở những nhóm dễ tổn thương này.
2. Trẻ em có tiêm PCV20 được không?
Hiện nay, Prevenar 20 đã được mở rộng chỉ định cho trẻ em tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, việc lựa chọn PCV20 hay các loại vắc xin phế cầu khác cho trẻ còn phụ thuộc vào:
- Độ tuổi
- Tiền sử tiêm chủng
- Nguy cơ bệnh lý
- Khuyến cáo chuyên môn tại từng thời điểm
Trong thực hành lâm sàng, trẻ sinh non, trẻ có bệnh tim phổi bẩm sinh, suy giảm miễn dịch hoặc thường xuyên nhập viện là những đối tượng có thể được bác sĩ cân nhắc ưu tiên sử dụng vắc xin phế cầu phổ rộng.
Với trẻ khỏe mạnh đã tiêm đầy đủ các phác đồ phế cầu trước đó, bác sĩ sẽ đánh giá thêm nguy cơ thực tế trước khi quyết định có cần mở rộng bảo vệ bằng PCV20 hay không.
Phụ huynh không nên tự ý đổi hoặc bổ sung vắc xin phế cầu cho trẻ nếu chưa được tư vấn chuyên môn, bởi lịch tiêm cần được cá thể hóa để đảm bảo hiệu quả miễn dịch tối ưu.
PCV20 được ưu tiên cho nhóm đối tượng người cao tuổi, người có bệnh lý nền
Ai không nên tiêm hoặc cần thận trọng khi tiêm Prevenar 20?
Prevenar 20 có chống chỉ định tuyệt đối trong một số trường hợp và cần thận trọng ở một số nhóm khác. Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ hỏi tiền sử dị ứng và tình trạng sức khỏe để đảm bảo an toàn.
Không tiêm trong các trường hợp:
Có tiền sử dị ứng nặng (phản vệ) với bất kỳ thành phần nào của vắc xin, bao gồm protein mang CRM197
Có phản ứng nghiêm trọng sau mũi tiêm phế cầu trước đó
Hoãn tiêm khi:
- Đang sốt cao hoặc mắc bệnh cấp tính nặng (tiêm sau khi hồi phục)
- Bệnh nhiễm trùng đang tiến triển
- Cần tham khảo bác sĩ trước khi tiêm:
- Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú
- Người có rối loạn đông máu (nguy cơ chảy máu tại chỗ tiêm)
- Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch
Lịch tiêm Prevenar 20
Tùy theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe, lịch tiêm PCV20 sẽ có sự khác nhau.
1. Lịch tiêm cho trẻ em
Hiện nay, Prevenar 20 có thể được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên theo khuyến cáo của cơ quan y tế và bác sĩ chuyên khoa. Việc tiêm đúng lịch giúp trẻ hình thành miễn dịch sớm trong giai đoạn hệ miễn dịch còn non yếu.
>>> Xem thêm: Tiêm phế cầu cho trẻ sơ sinh: Thời điểm, lịch tiêm và những điều cha mẹ cần biết
1.1. Trẻ từ 6 tuần đến dưới 7 tháng tuổi
Đây là độ tuổi được khuyến cáo tiêm sớm nhất để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Lịch tiêm gồm:
3 mũi cơ bản:
- Mũi 1: từ 6 tuần tuổi
- Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
- Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 1 tháng
1 mũi nhắc lại:
- Tiêm khi trẻ từ 12–15 tháng tuổi
- Cách mũi trước ít nhất 2 tháng
1.2. Trẻ từ 7 tháng đến dưới 12 tháng tuổi
Lịch tiêm gồm:
2 mũi cơ bản: Các mũi cách nhau ít nhất 1 tháng
1 mũi nhắc: Tiêm sau 12 tháng tuổi, cách mũi trước ít nhất 2 tháng
1.3. Trẻ từ 12 tháng đến dưới 24 tháng tuổi
Lịch tiêm gồm 2 mũi, khoảng cách giữa 2 mũi tối thiểu 2 tháng
1.4. Trẻ từ 24 tháng tuổi trở lên và trẻ vị thành niên
Thông thường chỉ cần 1 mũi duy nhất theo chỉ định của bác sĩ. Đối với trẻ có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, bệnh tim phổi mạn tính hoặc sinh non, bác sĩ có thể tư vấn lịch tiêm phù hợp hơn tùy từng trường hợp cụ thể.
2. Lịch tiêm cho người lớn
Người lớn vẫn có nguy cơ mắc các bệnh do phế cầu khuẩn, đặc biệt là:
- Người trên 50 tuổi
- Người có bệnh mạn tính như tiểu đường, COPD, hen phế quản, tim mạch
- Người suy giảm miễn dịch
- Người hút thuốc lá hoặc thường xuyên uống rượu bia
Prevenar 20 giúp giảm nguy cơ mắc viêm phổi do phế cầu và các biến chứng nặng phải nhập viện.
Lịch tiêm cho người lớn như sau:
- Người lớn từ 18 tuổi trở lên: Chỉ cần tiêm 1 mũi duy nhất PCV20. Sau tiêm, cơ thể sẽ tạo miễn dịch chống lại 20 serotype (tuýp huyết thanh) phế cầu thường gặp, bao gồm các chủng gây bệnh xâm lấn và viêm phổi cộng đồng.
- Người đã từng tiêm vắc xin phế cầu trước đó: Nếu trước đây đã tiêm các loại vắc xin phế cầu khác như PCV13 hoặc PPSV23, người tiêm cần thông báo đầy đủ lịch sử tiêm chủng cho bác sĩ để được tư vấn khoảng cách tiêm phù hợp trước khi tiêm. Người tiêm không nên tự ý tiêm nhắc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên có thể tiêm PCV20
Địa chỉ tiêm Prevenar 20 uy tín tại Hà Nội
Sau khi đã nắm rõ lịch tiêm phù hợp, bước tiếp theo là lựa chọn địa điểm tiêm chủng uy tín và an toàn tại Hà Nội. Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa cung cấp dịch vụ tiêm PCV20 với hệ thống dây chuyền lạnh bảo quản vắc xin đạt chuẩn, quy trình khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm theo quy định của Bộ Y tế.
Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ khám sàng lọc để đánh giá sức khỏe và tư vấn lịch tiêm phù hợp với từng độ tuổi, tiền sử bệnh lý. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc những người có bệnh nền, bởi mỗi đối tượng sẽ có chỉ định tiêm và theo dõi khác nhau để đảm bảo hiệu quả miễn dịch tối ưu. Sau tiêm, khách hàng được theo dõi đầy đủ tại trung tâm và hướng dẫn chăm sóc tại nhà để kịp thời phát hiện các phản ứng bất thường nếu có.
Trung tâm Tiêm chủng nằm trong khuôn viên bệnh viện, giúp gia đình dễ dàng kết hợp khám nhi hoặc khám nội tổng quát trong cùng chuyến đi.
Trẻ được thăm khám toàn diện trước khi tiêm vắc xin
Giá Prevenar 20 bao nhiêu tiền 1 mũi?
Hiện nay, giá tiêm PCV20 có thể dao động tùy theo từng cơ sở tiêm chủng, thời điểm nhập khẩu và các chương trình ưu đãi đi kèm. Thông thường, chi phí tiêm sẽ bao gồm tiền vắc xin, khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm theo quy định.
Tại Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa, vắc xin PCV20 hiện có giá 1.710.000 đồng/mũi (cập nhật tháng 6/2026). Mức giá này đã bao gồm khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm 30 phút theo quy định của Bộ Y tế.
Tuy nhiên, giá vắc xin có thể thay đổi tùy từng thời điểm. Vì vậy, khách hàng nên liên hệ trực tiếp Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa để được cập nhật mức giá mới nhất cũng như tình trạng sẵn có của vắc xin trước khi đến tiêm.
Tác dụng phụ khi tiêm
Cũng giống như các loại vắc xin khác, PCV20 có thể gây ra một số phản ứng sau tiêm do cơ thể đang hình thành đáp ứng miễn dịch để chống lại phế cầu khuẩn. Phần lớn các tác dụng phụ đều ở mức độ nhẹ, xuất hiện trong 1–2 ngày đầu và tự cải thiện mà không cần điều trị đặc biệt.
Việc nắm rõ các phản ứng thường gặp cũng như dấu hiệu nguy hiểm sau tiêm sẽ giúp phụ huynh và người tiêm chủ động theo dõi, chăm sóc đúng cách và kịp thời xử trí khi cần thiết.
1. Phản ứng thường gặp
Sau khi tiêm, người tiêm có thể gặp một số phản ứng thông thường tại chỗ tiêm hoặc toàn thân. Đây là những biểu hiện khá phổ biến và thường cho thấy hệ miễn dịch đang đáp ứng với vắc xin.
Các phản ứng thường gặp gồm:
- Đau, đỏ hoặc sưng nhẹ tại vị trí tiêm
- Sốt nhẹ
- Mệt mỏi, uể oải
- Chán ăn
- Đau đầu hoặc đau cơ ở người lớn
- Quấy khóc, khó chịu hoặc buồn ngủ ở trẻ nhỏ
Thông thường, các triệu chứng này sẽ giảm dần sau khoảng 24–48 giờ. Sau tiêm, bạn hoặc bé cần nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi nhiệt độ thường xuyên. Nếu trẻ sốt trên 38,5°C, có thể sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngoài ra, sau tiêm cần tránh chườm nóng, đắp lá hoặc tự ý bôi thuốc lên vị trí tiêm vì có thể làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc nhiễm trùng da.
2. Dấu hiệu nguy hiểm cần đến viện ngay
Mặc dù rất hiếm gặp, PCV20 vẫn có thể gây ra các phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc phản ứng sau tiêm cần được cấp cứu kịp thời. Vì vậy, sau tiêm người tiêm cần được theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà trong 24–48 giờ đầu.
Cần đưa trẻ hoặc người tiêm đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Sốt cao liên tục, khó hạ sốt
- Khó thở, thở rít, tím tái
- Phát ban toàn thân
- Co giật
- Li bì, ngủ khó đánh thức
- Quấy khóc kéo dài bất thường ở trẻ nhỏ
- Sưng đỏ lan rộng hoặc đau nhiều tại vị trí tiêm
- Nôn nhiều, bỏ bú hoặc bỏ ăn kéo dài
Đặc biệt, phản vệ là phản ứng rất hiếm nhưng nguy hiểm có thể xảy ra sau tiêm chủng. Các dấu hiệu như khó thở đột ngột, tụt huyết áp, nổi mề đay toàn thân hoặc lú lẫn là biểu hiện của phản vệ - cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay.
Trẻ bị sốt cao sau tiêm cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa
Kết luận
Phế cầu khuẩn là tác nhân có thể gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm ở cả trẻ em và người lớn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hay viêm tai giữa. Việc chủ động tiêm vắc xin Prevenar 20 không chỉ giúp mở rộng khả năng bảo vệ trước 20 tuýp huyết thanh phế cầu mà còn góp phần giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Để đảm bảo an toàn tiêm chủng, người dân nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín với vắc xin chính hãng và đội ngũ có chuyên môn xử trí phản ứng sau tiêm. Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này theo quy trình chuẩn của Bộ Y tế.
Nếu cần tư vấn về lịch tiêm PCV20, giá vắc xin hoặc đặt lịch tiêm, khách hàng có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa qua hotline: 1900 886648 để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
