Viêm lộ tuyến cổ tử cung là bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày với các triệu chứng như khí hư bất thường, đau rát vùng kín. Nếu kéo dài không điều trị, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị để bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của mình.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?
Đây là tình trạng các tế bào tuyến vốn nằm trong ống cổ tử cung phát triển lan ra bề mặt bên ngoài và bị viêm nhiễm. Bản chất của lộ tuyến là tổn thương lành tính, không phải ung thư và cũng không phải tổn thương tiền ung thư.
Tuy nhiên, do các tế bào tuyến có đặc điểm tiết nhiều dịch nhầy, vùng lộ tuyến dễ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng xâm nhập. Khi viêm kéo dài, tình trạng này có thể gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa tái phát và ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe sinh sản.
Bệnh thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt ở những người đã từng sinh nở, quan hệ tình dục hoặc có thay đổi nội tiết tố. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp kiểm soát tình trạng viêm, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài cho người phụ nữ.
Viêm lộ tuyến xảy ra khi các tế bào tuyến trong ống cổ tử cung lan ra bề mặt bên ngoài và bị viêm nhiễm
Các cấp độ viêm lộ tuyến
Viêm lộ tuyến được phân chia thành nhiều cấp độ khác nhau dựa trên diện tích vùng lộ tuyến trên bề mặt cổ tử cung:
1. Viêm lộ tuyến cấp độ 1
Cấp độ 1 là giai đoạn nhẹ nhất, khi vùng tổn thương chiếm dưới 1/3 diện tích bề mặt cổ tử cung. Ở mức này, tổn thương thường còn khu trú, các triệu chứng chưa rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa định kỳ và có thể đáp ứng tốt với điều trị nội khoa nếu được theo dõi sớm.
2. Viêm lộ tuyến cấp độ 2
Khi tiến triển lên cấp độ 2, diện tích tổn thương lan rộng từ 1/3 đến 2/3 bề mặt cổ tử cung. Bạn thường bắt đầu xuất hiện các triệu chứng rõ rệt hơn như khí hư ra nhiều, có mùi bất thường, đau rát khi quan hệ hoặc ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh. Nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng viêm có thể kéo dài và tái phát nhiều lần.
3. Viêm lộ tuyến cấp độ 3
Viêm lộ tuyến cấp độ 3 là mức độ nặng nhất, khi vùng lộ tuyến chiếm trên 2/3 diện tích bề mặt cổ tử cung. Ở giai đoạn này, nguy cơ viêm nhiễm mạn tính tăng cao, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và sức khỏe sinh sản. Bạn thường cần theo dõi chặt chẽ và áp dụng các biện pháp điều trị tích cực theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Hình ảnh viêm lộ tuyến độ 1, 2, 3
Nguyên nhân gây viêm lộ tuyến cổ tử cung
Viêm lộ tuyến thường liên quan đến sự thay đổi cấu trúc tế bào cổ tử cung kết hợp với các yếu tố thuận lợi gây viêm nhiễm. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ hình thành và kéo dài tình trạng viêm, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị nếu không được nhận diện đầy đủ. Cụ thể:
1. Thay đổi hoặc rối loạn nội tiết tố
Dưới tác động của estrogen, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì, mang thai hoặc sử dụng thuốc tránh thai có chứa estrogen, các tế bào trụ (columnar cells) từ ống cổ tử cung có xu hướng lan ra vùng cổ ngoài (ectocervix), tạo nên hiện tượng lộ tuyến.
2. Viêm nhiễm phụ khoa kéo dài
Các viêm nhiễm âm đạo do vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng nếu không được điều trị triệt để có thể lan lên cổ tử cung. Khi vùng lộ tuyến tiếp xúc kéo dài với các tác nhân gây bệnh, nguy cơ viêm lộ tuyến sẽ gia tăng và dễ tái phát.
3. Quan hệ tình dục không an toàn
Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ làm tăng nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh qua đường tình dục. Điều này khiến vùng lộ tuyến dễ bị tổn thương và viêm nhiễm, đặc biệt ở những trường hợp có tiền sử viêm phụ khoa.
Quan hệ tình dục không an toàn có thể khiến vùng lộ tuyến bị tổn thương và viêm nhiễm
4. Can thiệp phụ khoa tại cổ tử cung
Các thủ thuật phụ khoa như nạo phá thai, đặt vòng tránh thai, sinh thiết cổ tử cung hoặc các can thiệp khác có thể gây tổn thương niêm mạc cổ tử cung. Nếu không đảm bảo điều kiện vô khuẩn hoặc chăm sóc sau thủ thuật không phù hợp, nguy cơ viêm lộ tuyến có thể tăng lên.
5. Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách
Thói quen thụt rửa sâu âm đạo hoặc sử dụng dung dịch vệ sinh có tính tẩy rửa mạnh có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo. Môi trường âm đạo bị rối loạn tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển và tấn công vùng lộ tuyến.
Triệu chứng thường gặp
Triệu chứng viêm lộ tuyến có thể khác nhau tùy theo mức độ tổn thương và tình trạng viêm nhiễm. Ở giai đoạn nhẹ, bệnh có thể diễn tiến âm thầm và khó nhận biết. Khi tình trạng viêm tiến triển, các biểu hiện lâm sàng rõ ràng hơn. Dưới đây là các triệu chứng điển hình của bệnh:
1. Khí hư bất thường
Khí hư bất thường là triệu chứng thường gặp nhất của viêm lộ tuyến và có thể xuất hiện ở cả 3 cấp độ. Tuy nhiên mức độ biểu hiện sẽ tăng dần theo mức độ viêm. Ở cấp độ nhẹ, khí hư có thể chỉ tăng nhẹ và khó nhận biết; ở cấp độ trung bình và nặng, các thay đổi thường rõ ràng hơn. Các đặc điểm khí hư thường gặp bao gồm:
- Số lượng: Tăng nhiều hơn bình thường, kéo dài.
- Màu sắc: Trắng đục, vàng hoặc xanh.
- Mùi: Có mùi hôi hoặc mùi tanh khó chịu.
- Tính chất: Loãng, nhầy hoặc đôi khi vón nhẹ.
2. Ra máu âm đạo bất thường
Ra máu âm đạo bất thường ít gặp ở cấp độ 1, nhưng có thể xuất hiện khi viêm tiến triển sang cấp độ 2 hoặc cấp độ 3. Bạn có thể thấy ra máu giữa chu kỳ kinh hoặc sau quan hệ tình dục, do bề mặt cổ tử cung bị viêm, sung huyết và dễ chảy máu khi có tác động.
Phụ nữ bị viêm lộ tuyến có thể bị ra máu âm đạo bất thường
3. Đau rát hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục
Viêm lộ tuyến có thể gây cảm giác đau, rát hoặc khó chịu trong và sau khi quan hệ tình dục. Triệu chứng này thường rõ hơn khi tình trạng viêm kéo dài hoặc kèm theo viêm nhiễm phụ khoa khác.
4. Ngứa ngáy, ẩm ướt vùng kín
Ngứa ngáy, ẩm ướt vùng kín có thể gặp ở mọi cấp độ viêm lộ tuyến, nhưng thường rõ rệt hơn khi khí hư tăng tiết nhiều ở cấp độ trung bình và nặng. Triệu chứng này thường liên quan đến viêm nhiễm phối hợp và dễ bị nhầm lẫn với các viêm âm đạo thông thường nếu không được thăm khám kỹ.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung có nguy hiểm không?
Viêm lộ tuyến thường không nguy hiểm đến tính mạng và không phải ung thư. Đây là tổn thương lành tính tại cổ tử cung, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng của bệnh phụ thuộc vào tình trạng viêm nhiễm và thời gian mắc bệnh.
Trong trường hợp viêm kéo dài hoặc không được điều trị đúng cách, viêm lộ tuyến có thể gây ra một số biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe phụ khoa và khả năng sinh sản của người phụ nữ:
1. Tái phát viêm nhiễm phụ khoa
Vùng lộ tuyến tiết nhiều dịch nhầy là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Khi tình trạng viêm không được kiểm soát tốt, bạn dễ gặp viêm nhiễm phụ khoa tái đi tái lại, gây khó khăn trong điều trị và làm tăng nguy cơ viêm mạn tính.
2. Viêm lan rộng lên đường sinh dục trên
Nếu không được điều trị kịp thời, viêm lộ tuyến có thể lan lên tử cung, vòi trứng hoặc phần phụ. Tình trạng viêm lan rộng làm tăng nguy cơ tổn thương các cơ quan sinh sản phía trên và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe phụ khoa.
3. Ảnh hưởng khả năng thụ thai
Viêm lộ tuyến không gây vô sinh trực tiếp, nhưng tình trạng viêm kéo dài có thể làm thay đổi môi trường âm đạo và cổ tử cung. Điều này gây cản trở sự di chuyển của tinh trùng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai, đặc biệt ở những trường hợp viêm nặng hoặc tái phát nhiều lần.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai
4. Giảm chất lượng cuộc sống
Các triệu chứng kéo dài như khí hư nhiều, mùi hôi, đau rát khi quan hệ hoặc ra máu bất thường có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, tâm lý và đời sống tình dục của bạn, từ đó làm giảm chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị phù hợp.
Chẩn đoán bệnh
Để chẩn đoán viêm lộ tuyến, bác sĩ cần kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp cận lâm sàng phù hợp. Các phương pháp chẩn đoán gồm:
1. Khám phụ khoa lâm sàng
Khám phụ khoa lâm sàng là bước đầu tiên giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cổ tử cung. Thông qua thăm khám, bác sĩ có thể nhận diện vùng lộ tuyến, đánh giá tình trạng viêm, mức độ tăng tiết dịch và các dấu hiệu bất thường kèm theo.
2. Soi cổ tử cung
Soi cổ tử cung cho phép phóng đại hình ảnh bề mặt cổ tử cung, giúp xác định rõ diện tích lộ tuyến và mức độ tổn thương. Phương pháp này hỗ trợ phân biệt viêm lộ tuyến với các tổn thương cổ tử cung khác, từ đó định hướng theo dõi và điều trị phù hợp.
Soi cổ tử cung giúp xác định rõ diện tích lộ tuyến và mức độ tổn thương
3. Xét nghiệm khí hư
Xét nghiệm khí hư giúp xác định chính xác tác nhân gây viêm như vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng. Kết quả xét nghiệm là cơ sở quan trọng để lựa chọn thuốc và phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế tình trạng điều trị không hiệu quả hoặc tái phát.
4. Tầm soát tế bào cổ tử cung khi cần thiết
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm tế bào cổ tử cung, nhằm loại trừ các tổn thương bất thường khác. Việc tầm soát này giúp đảm bảo chẩn đoán chính xác và an toàn trong quá trình theo dõi, điều trị bệnh.
Các phương pháp điều trị bệnh hiện nay
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào: mức độ lộ tuyến, tình trạng viêm nhiễm kèm theo và nhu cầu sinh sản của bạn. Mục tiêu điều trị không chỉ là kiểm soát viêm mà còn hạn chế tái phát và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài. Các phương pháp điều trị hiện nay gồm:
1. Điều trị nội khoa bằng thuốc
Điều trị nội khoa bằng thuốc thường được áp dụng trong các trường hợp viêm lộ tuyến mức độ nhẹ hoặc khi tình trạng viêm nhiễm còn khu trú. Mục tiêu của phương pháp này là kiểm soát viêm, cải thiện triệu chứng và hạn chế nguy cơ tiến triển nặng hơn.
- Các nhóm thuốc thường được sử dụng bao gồm:
- Thuốc đặt âm đạo: Giúp tác động trực tiếp tại vùng viêm, kiểm soát vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng gây bệnh, đồng thời giảm khí hư và mùi khó chịu
- Thuốc kháng sinh đường uống: Được chỉ định khi có dấu hiệu viêm nhiễm lan rộng hoặc nhiễm khuẩn phối hợp
- Thuốc kháng nấm hoặc kháng ký sinh trùng: Sử dụng trong trường hợp viêm do nấm hoặc trùng roi, dựa trên kết quả xét nghiệm
- Thuốc hỗ trợ phục hồi niêm mạc: Giúp cải thiện tình trạng tổn thương và hỗ trợ quá trình lành của cổ tử cung
Bác sĩ sẽ lựa chọn thuốc và thời gian điều trị dựa trên kết quả thăm khám và xét nghiệm cụ thể. Bạn không nên tự ý dùng thuốc để tránh điều trị không phù hợp hoặc làm tăng nguy cơ tái phát.
2. Các phương pháp can thiệp tại cổ tử cung
Bác sĩ thường chỉ định can thiệp khi viêm lộ tuyến ở mức độ trung bình hoặc nặng, vùng lộ tuyến lan rộng, hoặc tình trạng viêm tái phát nhiều lần sau điều trị nội khoa. Trước khi can thiệp, bạn cần được kiểm soát viêm ổn định nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.
Các phương pháp can thiệp phổ biến gồm:
- Áp lạnh: Sử dụng nhiệt độ thấp để làm đông và phá hủy mô lộ tuyến, giúp vùng cổ tử cung lành dần theo thời gian.
- Đốt điện: Dùng dòng điện để loại bỏ vùng lộ tuyến, giúp giảm tiết dịch và hạn chế tái phát viêm.
- Dao LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure): Đây là phương pháp cắt bỏ vùng tổn thương bằng vòng điện cao tần. Kỹ thuật này thường được cân nhắc trong những trường hợp lộ tuyến rộng hoặc cần đánh giá mô tổn thương kỹ hơn.
Phòng ngừa viêm lộ tuyến cổ tử cung
Để phòng ngừa viêm lộ tuyến, phụ nữ cần duy trì thói quen chăm sóc sức khỏe phụ khoa đúng cách, hạn chế các yếu tố thuận lợi gây viêm nhiễm và chủ động theo dõi sức khỏe sinh sản. Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả gồm:
1. Vệ sinh vùng kín đúng cách
Phụ nữ nên vệ sinh vùng kín hằng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh phù hợp, tránh thụt rửa sâu vào âm đạo. Việc vệ sinh đúng cách giúp duy trì môi trường âm đạo ổn định, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại và giảm nguy cơ viêm nhiễm.
2. Quan hệ tình dục an toàn
Quan hệ tình dục an toàn và lành mạnh giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh qua đường tình dục. Việc sử dụng biện pháp bảo vệ và duy trì đời sống tình dục phù hợp góp phần bảo vệ sức khỏe phụ khoa và giảm nguy cơ viêm lộ tuyến.
3. Khám phụ khoa định kỳ
Chị em nên khám phụ khoa định kỳ 3-6 tháng/lần để theo dõi sức khỏe cổ tử cung và phát hiện sớm các bất thường, kể cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Việc thăm khám định kỳ giúp bác sĩ kịp thời tư vấn, can thiệp khi cần thiết và phòng ngừa các bệnh lý phụ khoa tiến triển nặng.
Khám phụ khoa định kỳ giúp theo dõi sức khỏe cổ tử cung và phát hiện sớm các bất thường
4. Tuân thủ điều trị và tái khám
Đối với những người đã từng mắc viêm lộ tuyến, việc tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh và hạn chế tái phát. Tái khám đúng hẹn cũng giúp đánh giá hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Khi nào bạn cần đến khám bác sĩ?
Phụ nữ nên chủ động đi khám bác sĩ khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở vùng kín hoặc khi nghi ngờ mắc viêm lộ tuyến. Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu gặp một trong các tình trạng sau:
- Khí hư ra nhiều, kéo dài, có mùi hôi hoặc thay đổi màu sắc bất thường.
- Ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh hoặc sau quan hệ tình dục.
- Đau rát, khó chịu khi quan hệ tình dục.
- Ngứa ngáy, ẩm ướt vùng kín kéo dài dù đã vệ sinh và điều trị thông thường.
- Viêm nhiễm phụ khoa tái phát nhiều lần hoặc điều trị không cải thiện.
- Được phát hiện lộ tuyến cổ tử cung khi khám phụ khoa định kỳ.
Kết luận
Viêm lộ tuyến cổ tử cung có thể được kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm, chẩn đoán đúng mức độ và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. Việc chủ động theo dõi các dấu hiệu bất thường, khám phụ khoa định kỳ và tuân thủ chỉ định của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài cho người phụ nữ.
Nếu bạn đang gặp các triệu chứng nghi ngờ viêm lộ tuyến hoặc cần được tư vấn, thăm khám và điều trị bài bản, hãy đến Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại, bệnh viện mang đến giải pháp chăm sóc sức khỏe phụ khoa an toàn, hiệu quả và toàn diện cho phụ nữ. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.
