Ung thư trực tràng có chữa được không? Tiên lượng sống hiện nay

Chào Đức Minh! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến chuyên mục Hỏi đáp của Bệnh viện Đại học Phenikaa. Khi nhận chẩn đoán ung thư trực tràng giai đoạn sớm, điều đầu tiên nhiều gia đình băn khoăn là ung thư trực tràng chữa được không? Thực tế, khả năng điều trị và tiên lượng bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà không phải ai cũng biết. Bạn hãy tham khảo nội dung dưới đây để biết thông tin chi tiết về bệnh.

Ung thư trực tràng là gì?

Ung thư trực tràng là một dạng ung thư thường gặp ở đường tiêu hóa, hình thành do các tế bào lót mặt trong trực tràng tăng sinh bất thường, không tuân theo cơ chế kiểm soát tự nhiên của cơ thể, từ đó tạo nên khối u ác tính.

Về mặt giải phẫu, ruột già (đại tràng) là phần cuối của ống tiêu hóa, đảm nhiệm vai trò hấp thu nước và thải phân. Trực tràng nằm ở đoạn tận cùng của đại tràng, có chức năng dẫn phân ra ngoài qua ống hậu môn. Chính vì mối liên hệ chặt chẽ này, các khái niệm ung thư ruột già, ung thư đại tràng và ung thư trực tràng thường được gộp chung dưới tên gọi ung thư đại trực tràng.

Hình ảnh minh họa ung thư đại tràng

Ung thư trực tràng có chữa được không?

Trên thực tế, khả năng điều trị ung thư trực tràng phụ thuộc nhiều vào thời điểm phát hiện bệnh cũng như mức độ đáp ứng với các phương pháp điều trị của từng người bệnh. Khi bệnh được chẩn đoán sớm, hiệu quả điều trị thường cao, đồng thời cơ hội kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống cũng tích cực hơn đáng kể.

Theo số liệu tổng hợp từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm của người mắc ung thư trực tràng có sự khác biệt rõ rệt giữa các giai đoạn, dao động trong khoảng từ 18% đến 90%. Cụ thể:

• Giai đoạn I: Khối u mới khu trú trong lớp thành trực tràng hoặc đại tràng, chưa xâm lấn ra bên ngoài. Ở giai đoạn này, tỷ lệ sống sau 5 năm ước tính đạt khoảng 90%.
• Giai đoạn II – III: Ung thư đã lan ra ngoài thành ruột hoặc xuất hiện tế bào ung thư tại các hạch bạch huyết lân cận, nhưng chưa có di căn xa. Tỷ lệ sống sau 5 năm của nhóm bệnh nhân này vào khoảng 73%.
• Giai đoạn IV: Bệnh đã di căn đến các cơ quan xa như gan, phổi hoặc hạch bạch huyết ngoài vùng lân cận. Khi đó, tỷ lệ sống sau 5 năm giảm xuống còn khoảng 13%.

Cần lưu ý rằng các con số về tỷ lệ sống sau 5 năm nêu trên được xây dựng dựa trên dữ liệu người mắc bệnh ung thư trực tràng tại Hoa Kỳ trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2020, mang tính tham khảo và có thể khác nhau giữa từng cá nhân.

Phát hiện ung thư trực tràng càng sớm, tiên lượng điều trị càng tích cực và cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả càng cao

Các yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng ung thư trực tràng

Bên cạnh giai đoạn phát hiện, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cũng đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát ung thư trực tràng. Nhiều trường hợp ung thư trực tràng có thể được kiểm soát hiệu quả, thậm chí đạt tình trạng không còn bằng chứng bệnh (NED) nếu phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Tuy nhiên, kết quả điều trị còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố then chốt cần được xem xét cụ thể.

1. Giai đoạn phát hiện bệnh

Giai đoạn phát hiện là yếu tố có ảnh hưởng quyết định đến khả năng chữa khỏi ung thư trực tràng. Khi bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, khối u còn khu trú tại trực tràng, chưa xâm lấn sâu và chưa di căn hạch hay cơ quan xa, việc điều trị thường đơn giản và hiệu quả cao.

Ở giai đoạn I- II, người bệnh có thể được điều trị bằng nội soi hoặc phẫu thuật triệt căn, thậm chí không cần phối hợp nhiều phương pháp khác. Tỷ lệ sống sau 5 năm ở nhóm này tương đối cao. Ngược lại, nếu ung thư trực tràng được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi tế bào ung thư đã lan sang hạch bạch huyết hoặc di căn xa, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, khả năng chữa khỏi giảm rõ rệt.

2. Tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh

Ung thư trực tràng có chữa được không còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Những người có thể trạng tốt, ít bệnh lý nền thường dung nạp tốt các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị.

Ngược lại, người cao tuổi hoặc có các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, bệnh phổi, suy thận… có thể gặp nhiều hạn chế trong quá trình điều trị. Các tác dụng phụ dễ xuất hiện hơn, thời gian hồi phục kéo dài và đôi khi phải điều chỉnh phác đồ để đảm bảo an toàn.

Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý, dinh dưỡng và khả năng tuân thủ điều trị cũng góp phần quan trọng, quyết định kết quả điều trị lâu dài cho người bệnh ung thư trực tràng.

3. Phác đồ và phương pháp điều trị ung thư trực tràng

Việc lựa chọn đúng phác đồ và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp là yếu tố then chốt giúp cải thiện tiên lượng ung thư trực tràng. Hiện nay, điều trị ung thư trực tràng thường theo hướng đa mô thức, kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và trong một số trường hợp là điều trị nhắm trúng đích hoặc miễn dịch.

Mỗi người bệnh sẽ có phác đồ riêng, được xây dựng dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u, đặc điểm mô bệnh học và tình trạng sức khỏe tổng thể. Điều trị đúng phác đồ, đúng thời điểm và tại cơ sở y tế chuyên sâu giúp tăng khả năng kiểm soát bệnh, giảm nguy cơ tái phát và nâng cao tỷ lệ sống còn.

Do đó, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ, không tự ý bỏ dở hoặc thay đổi phương pháp điều trị để đạt được kết quả tốt nhất.

Khả năng chữa khỏi ung thư trực tràng phụ thuộc lớn vào giai đoạn bệnh tại thời điểm chẩn đoán

Các phương pháp điều trị ung thư trực tràng hiện nay

Ngoài thời điểm phát hiện, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cũng quyết định tiên lượng bệnh. Hiện nay, các bác sĩ có thể kết hợp nhiều kỹ thuật khác nhau nhằm kiểm soát bệnh và nâng cao cơ hội kiểm soát bệnh.

1. Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ đạo trong ung thư trực tràng. Tùy giai đoạn bệnh, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật đơn thuần hoặc phối hợp thêm hóa trị, xạ trị để nâng cao hiệu quả điều trị. Căn cứ vào vị trí và mức độ xâm lấn của khối u, bác sĩ lựa chọn can thiệp qua nội soi hoặc mổ mở:

• Cắt u tại chỗ: Áp dụng cho ung thư trực tràng giai đoạn sớm, khi khối u còn nông và chưa xâm lấn sâu. Bác sĩ sẽ loại bỏ khối u qua đường hậu môn bằng nội soi hoặc dụng cụ chuyên biệt.
• Cắt đoạn trực tràng có khối u: Thực hiện khi khối u đã xâm lấn hơn nhưng chưa di căn xa. Phần trực tràng chứa u cùng mô xung quanh và hạch bạch huyết sẽ được cắt bỏ, sau đó nối lại đường tiêu hóa để người bệnh vẫn đi tiêu bình thường.
• Cắt trực tràng và làm hậu môn nhân tạo: Chỉ định khi khối u nằm thấp, không thể nối lại ống tiêu hóa sau phẫu thuật. Đại tràng được đưa ra ngoài thành bụng để tạo hậu môn nhân tạo.
• Làm hậu môn nhân tạo không cắt u: Áp dụng trong giai đoạn muộn, khi khối u lan rộng, không còn khả năng phẫu thuật triệt để, nhằm giúp cải thiện triệu chứng và chất lượng sống cho người bệnh.

2. Hóa trị

Hóa trị sử dụng thuốc kháng ung thư (hóa chất) để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Trong điều trị ung thư trực tràng, hóa trị thường được chỉ định trước hoặc sau phẫu thuật. Hóa trị thường kết hợp với xạ trị trước phẫu thuật để làm nhỏ khối u, giúp ca mổ thuận lợi và hiệu quả hơn.

Đối với những trường hợp ung thư trực tràng đã ở giai đoạn muộn và có di căn ra ngoài trực tràng, hóa trị đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm tiến triển của bệnh. Nhờ đó, phương pháp này giúp kéo dài thời gian sống, đồng thời góp phần giảm nhẹ các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

3. Xạ trị

Xạ trị là phương pháp điều trị ung thư bằng các chùm tia năng lượng cao, có thể là tia X, proton hoặc những nguồn năng lượng khác, nhằm tiêu diệt tế bào ung thư. Trong điều trị ung thư trực tràng, xạ trị thường được thực hiện dưới dạng xạ trị chùm tia ngoài. Khi tiến hành, người bệnh nằm trên bàn điều trị, trong khi hệ thống máy móc di chuyển xung quanh và phát tia xạ chính xác vào vùng tổn thương đã được xác định từ trước.

Với ung thư trực tràng, xạ trị thường được phối hợp cùng hóa trị để tăng hiệu quả điều trị. Phương pháp kết hợp này thường được áp dụng trước phẫu thuật nhằm làm thu nhỏ khối u, tạo điều kiện thuận lợi cho việc can thiệp phẫu thuật và nâng cao khả năng bảo tồn chức năng.

Trong những trường hợp không thể phẫu thuật, xạ trị còn được sử dụng như một biện pháp kiểm soát triệu chứng, giúp giảm chảy máu, giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

4. Liệu pháp nhắm trúng đích (targeted therapy)

Đây là phương pháp điều trị ung thư bằng thuốc tác động trực tiếp vào các đặc điểm riêng của tế bào ung thư, từ đó ức chế sự phát triển và khiến tế bào ung thư bị tiêu diệt.

Trong ung thư trực tràng, liệu pháp nhắm đích thường được phối hợp với hóa trị cho những trường hợp bệnh ở giai đoạn tiến triển, không thể phẫu thuật hoặc bị tái phát sau điều trị. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ hiệu quả với một số người bệnh có những thay đổi DNA nhất định, vì vậy tế bào ung thư sẽ được xét nghiệm để xác định khả năng đáp ứng với thuốc.

5. Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch là phương pháp điều trị ung thư bằng thuốc giúp kích hoạt và tăng cường hệ miễn dịch, từ đó nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Nhờ hỗ trợ hệ miễn dịch vượt qua cơ chế “né tránh” của tế bào ung thư, phương pháp này giúp cơ thể chủ động chống lại bệnh.

Trong ung thư trực tràng, liệu pháp miễn dịch có thể được chỉ định trước hoặc sau phẫu thuật, hoặc sử dụng cho các trường hợp bệnh đã ở giai đoạn muộn và có di căn. Tuy nhiên, hiệu quả với người bệnh có đặc điểm di truyền đặc biệt MSI-H/dMMR - vì vậy cần thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt để xác định mức độ phù hợp trước khi điều trị.

6. Chăm sóc giảm nhẹ

Chăm sóc giảm nhẹ là hình thức chăm sóc y tế chuyên biệt, nhằm giúp người mắc bệnh nặng, trong đó có ung thư, giảm đau và kiểm soát các triệu chứng khó chịu. Dịch vụ này do đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và chuyên gia y tế được đào tạo bài bản thực hiện, với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh và gia đình.

Nhóm chăm sóc giảm nhẹ sẽ phối hợp chặt chẽ với người bệnh, người thân và các bác sĩ điều trị, đóng vai trò như một lớp hỗ trợ bổ sung trong suốt quá trình điều trị ung thư. Phương pháp này có thể được áp dụng song song với các điều trị chuyên sâu như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và có thể kéo dài thời gian sống.

Hóa trị và xạ trị thường được chỉ định kết hợp nhằm tăng hiệu quả kiểm soát khối u trực tràng

Lời khuyên từ chuyên gia cho người bệnh ung thư trực tràng

Ung thư trực tràng có chữa được không nếu người bệnh thực hiện đúng khuyến nghị từ chuyên gia? Theo đó, bạn nên:

• Tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị: Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian, tái khám theo lịch hẹn và không tự ý ngừng hoặc thay đổi phương pháp điều trị. Việc tuân thủ điều trị giúp kiểm soát tốt bệnh và giảm nguy cơ tái phát.
• Giữ tinh thần lạc quan, ổn định tâm lý: Tâm lý tích cực giúp cơ thể đáp ứng điều trị tốt hơn. Người bệnh nên chia sẻ cảm xúc với người thân, tránh căng thẳng kéo dài và tìm đến sự hỗ trợ tâm lý khi cần thiết.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa, giàu đạm, vitamin và khoáng chất; ăn đủ bữa, uống đủ nước. Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chế biến sẵn, rượu bia và các chất kích thích để hỗ trợ quá trình hồi phục.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Nghỉ ngơi đầy đủ, vận động nhẹ nhàng phù hợp với thể trạng giúp tăng cường sức đề kháng và cải thiện sức khỏe tổng thể trong quá trình điều trị.
• Tái khám và theo dõi đúng lịch: Tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, phát hiện sớm biến chứng hoặc dấu hiệu tái phát, từ đó kịp thời điều chỉnh phác đồ phù hợp.

Việc kết hợp điều trị y khoa đúng hướng cùng sự chủ động chăm sóc bản thân sẽ góp phần quan trọng giúp người bệnh ung thư trực tràng đạt được kết quả điều trị tốt hơn.

Chuyên gia khuyến nghị người bệnh ung thư trực tràng tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ

Kết Luận

Vậy bệnh ung thư trực tràng có chữa được không? Câu trả lời là có thể, đặc biệt khi phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại, nhiều người bệnh đã kiểm soát tốt bệnh, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống. Điều quan trọng là người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Ung bướu - Tiêu hóa để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp. Trung tâm Tiêu hóa - Bệnh viện Đại học Phenikaa có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Ung bướu và Tiêu hóa, được trang bị hệ thống nội soi và thiết bị chẩn đoán hình ảnh chuyên dụng. Để được tư vấn sớm, hãy liên hệ Hotline: 1900 886648.