Bà bầu bị sốt xuất huyết: Triệu chứng nhận biết và cách xử trí an toàn

Trong thai kỳ, bất kỳ bệnh lý nhiễm trùng nào cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi, trong đó sốt xuất huyết là vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Khi bà bầu bị sốt xuất huyết, cơ thể dễ rơi vào tình trạng mất nước và suy giảm tuần hoàn, khiến bệnh diễn tiến nhanh và khó kiểm soát hơn. Nhận biết sớm các triệu chứng và thăm khám kịp thời là những yếu tố quan trọng, giúp giảm biến chứng và đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Tổng quan về sốt xuất huyết ở phụ nữ mang thai

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi vằn Aedes. Bệnh thường bùng phát theo mùa, đặc trưng bởi sốt cao đột ngột, đau nhức cơ thể, giảm tiểu cầu và nguy cơ xuất huyết. Nếu không được theo dõi sát, bệnh có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng nguy hiểm.

Ở phụ nữ mang thai, cơ thể có nhiều thay đổi về miễn dịch và tuần hoàn để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Những thay đổi này khiến bà bầu bị sốt xuất huyết dễ chịu tác động rõ rệt hơn, đồng thời quá trình theo dõi và chăm sóc cũng cần thận trọng hơn so với người bình thường. Việc hiểu đúng về bệnh ngay từ giai đoạn đầu giúp mẹ chủ động nhận biết triệu chứng và bảo vệ thai kỳ hiệu quả.

Triệu chứng nhận biết sớm sốt xuất huyết ở mẹ bầu

Sốt xuất huyết khi mang thai có thể xuất hiện với nhiều mức độ khác nhau, từ những triệu chứng nhẹ đến các biểu hiện cảnh báo nặng. Việc phân biệt từng nhóm triệu chứng giúp mẹ bầu theo dõi chính xác hơn và nhận biết thời điểm cần đi khám. Dưới đây là các biểu hiện mẹ cần đặc biệt lưu ý:

1. Biểu hiện mức độ nhẹ

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường biểu hiện giống cảm cúm, nhưng kéo dài hơn và khó chịu hơn. Các triệu chứng có thể bao gồm:

• Sốt cao đột ngột.
• Buồn nôn, nôn, đôi khi kèm chán ăn.
• Phát ban, xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, có thể gây ngứa hoặc sưng.
• Đau đầu, nhất là vùng trán và sau hốc mắt.
• Đau cơ, đau khớp, khiến cơ thể mệt mỏi.
• Sưng nhẹ hạch ở cổ hoặc nách.

Các triệu chứng mức độ nhẹ này thường xuất hiện trong những ngày đầu mắc bệnh và có thể giảm dần khi hạ sốt. Tuy nhiên, ở phụ nữ mang thai, diễn tiến bệnh có thể thay đổi nhanh, vì vậy mẹ bầu cần theo dõi sát để nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng.

Mẹ bầu sốt cao đột ngột khi bị sốt xuất huyết

2. Dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết thể nặng

Thể nặng là giai đoạn bệnh tiến triển nguy hiểm, khi cơ thể bắt đầu rò rỉ huyết tương, tiểu cầu giảm sâu và tuần hoàn bị ảnh hưởng. Tình trạng này thường xuất hiện 24 - 48 giờ sau khi hết sốt, khiến nhiều mẹ bầu dễ nhầm là bệnh đang thuyên giảm. Tuy nhiên, đây mới chính là thời điểm có nguy cơ biến chứng cao nhất. Các dấu hiệu cảnh báo thể nặng bao gồm:

• Đau bụng dữ dội hoặc đau tức vùng gan.
• Nôn liên tục, thường từ ba lần trong vòng 24 giờ trở lên.
• Chảy máu chân răng, chảy máu mũi hoặc xuất huyết dưới da.
• Khó thở, thở nhanh, cảm giác hụt hơi.
• Có máu trong chất nôn, nước tiểu hoặc phân.
• Mệt lả, bồn chồn, cáu gắt, biểu hiện của suy tuần hoàn hoặc sốc.

3. Khi nào mẹ bầu cần đi khám ngay?

Sốt xuất huyết có thể tiến triển nhanh, đặc biệt ở phụ nữ mang thai, nên việc thăm khám kịp thời rất quan trọng. Mẹ bầu cần đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt cao kéo dài hơn 48 giờ, không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
• Xuất hiện dấu hiệu xuất huyết, như chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nổi mảng bầm tím hoặc chấm xuất huyết dưới da.
• Nôn nhiều, ăn uống kém, tiểu ít hoặc mất nước rõ rệt.
• Đau bụng tăng dần, đặc biệt vùng gan, hoặc cảm giác đầy tức khó chịu.
• Khó thở, thở nhanh, hụt hơi.
• Thai máy giảm hoặc thay đổi bất thường, so với những ngày trước đó.
• Cảm giác mệt lả, choáng váng, có dấu hiệu tụt huyết áp.

Những biểu hiện này cho thấy bệnh có thể đang chuyển sang giai đoạn nặng hoặc ảnh hưởng đến thai nhi. Thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng mẹ bầu và đưa ra phác đồ xử trí an toàn, giảm tối đa nguy cơ biến chứng.

Nếu bạn có các triệu chứng trên hãy đến ngay Bệnh viện Đại học Phenikaa hoặc gọi hotline: 1900 886648 để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn càng sớm càng tốt!

Mẹ nên đến thăm khám bác sĩ nếu sốt kéo dài 48 giờ

Bà bầu bị sốt xuất huyết có sao không?

Sốt xuất huyết ở phụ nữ mang thai có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Bệnh không chỉ tác động tới sức khỏe của mẹ, mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi và làm tăng nguy cơ biến chứng trong quá trình sinh nở. Mức độ nặng hay nhẹ phụ thuộc vào giai đoạn thai kỳ, sức khỏe nền và khả năng theo dõi điều trị. Dưới đây là các nguy cơ mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý:

1. Ảnh hưởng đối với sức khỏe của mẹ

Khi mắc sốt xuất huyết trong thai kỳ, các thay đổi về miễn dịch, tuần hoàn và khả năng đông máu khiến cơ thể mẹ dễ gặp nhiều biến chứng hơn bình thường. Các ảnh hưởng có thể chia thành ba nhóm chính:

1.1. Rối loạn đông máu và biến chứng toàn thân

Phụ nữ mang thai bị sốt xuất huyết dễ rơi vào tình trạng rối loạn đông máu do tiểu cầu giảm nhanh và chức năng thành mạch bị ảnh hưởng. Khi tiểu cầu xuống thấp, cơ thể không thể cầm máu hiệu quả, dẫn đến nhiều biểu hiện nguy hiểm như:

• Xuất huyết dưới da dạng chấm đỏ li ti hoặc mảng bầm tím không rõ nguyên nhân.
• Chảy máu chân răng, chảy máu mũi hoặc chảy máu âm đạo bất thường.
• Xuất huyết nội tạng trong các trường hợp nặng, có thể biểu hiện qua nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Ngoài rối loạn đông máu, mẹ bầu cũng có nguy cơ gặp các biến chứng toàn thân của sốt xuất huyết, bao gồm:
• Sốc Dengue, khi huyết áp tụt đột ngột, mạch nhanh, da lạnh ẩm và choáng váng.
• Thoát huyết tương, gây tràn dịch màng phổi hoặc màng bụng, khiến mẹ khó thở hoặc tức ngực.
• Tổn thương gan, thể hiện bằng đau vùng hạ sườn phải và men gan tăng.

1.2. Làm nặng thêm các bệnh lý thai kỳ

Không chỉ gây rối loạn đông máu và suy giảm sức khỏe tổng thể, sốt xuất huyết còn có thể làm nặng thêm các bệnh lý thai kỳ vốn đã tiềm ẩn ở mẹ bầu. Những thay đổi về huyết động, chức năng gan và miễn dịch khi mắc bệnh khiến các rối loạn này dễ tiến triển nhanh hơn, khó kiểm soát hơn. Một số tình trạng có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi mẹ bầu bị sốt xuất huyết gồm:

• Tiền sản giật hoặc tăng huyết áp thai kỳ: Sốt cao, mất nước và rối loạn chức năng gan có thể làm huyết áp mẹ dao động mạnh, khiến tiền sản giật dễ diễn tiến nặng hơn, làm tăng nguy cơ co giật hoặc tổn thương gan.
• Thiếu máu: Giảm tiểu cầu, xuất huyết và suy nhược kéo dài có thể khiến tình trạng thiếu máu thai kỳ thêm trầm trọng, ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển oxy cho thai nhi.
• Đái tháo đường thai kỳ: Sốt cao và thay đổi chuyển hóa khi mắc sốt xuất huyết khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai.

Mẹ bầu sốt xuất huyết có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật

1.3. Ảnh hưởng đến quá trình sinh nở

Sốt xuất huyết không chỉ gây biến chứng trong thai kỳ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm và phương thức sinh nở. Khi cơ thể mẹ suy yếu, tiểu cầu giảm sâu hoặc xuất huyết kéo dài, các vấn đề có thể xảy ra trong chuyển dạ. Nguy cơ biến chứng sau sinh cũng tăng cao hơn so với mang thai bình thường. Một số ảnh hưởng thường gặp gồm:

• Chuyển dạ sớm: Sốt cao, mất nước hoặc tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể có thể kích thích co bóp tử cung, làm tăng nguy cơ sinh non. Thai sinh sớm có nguy cơ gặp vấn đề về hô hấp, cân nặng thấp và cần chăm sóc đặc biệt.
• Tăng nguy cơ sinh mổ: Những mẹ bầu có tiểu cầu quá thấp, xuất huyết nhiều hoặc thai nhi có dấu hiệu suy thường phải được chỉ định sinh mổ để giảm rủi ro. Ngoài ra, khi sức khỏe mẹ yếu do sốt xuất huyết, cơ thể khó đáp ứng với quá trình chuyển dạ kéo dài.
• Chảy máu nhiều khi sinh hoặc sau sinh: Rối loạn đông máu và giảm tiểu cầu khiến tử cung khó co hồi tốt, làm tăng nguy cơ băng huyết sau sinh - một cấp cứu sản khoa nguy hiểm. Điều này đòi hỏi đội ngũ y tế phải theo dõi sát và chuẩn bị biện pháp xử trí kịp thời.

1.4. Ảnh hưởng đối với thai nhi

Sức khỏe của thai nhi phụ thuộc chặt chẽ vào tình trạng tuần hoàn, oxy và dinh dưỡng từ mẹ. Khi bà bầu bị sốt xuất huyết, những thay đổi về thân nhiệt, huyết động và chức năng đông máu của mẹ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai. Mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy thời điểm mẹ mắc bệnh. Một số nguy cơ thường gặp gồm:

• Nguy cơ sảy thai (nhất là 3 tháng đầu): Sốt cao và suy giảm tuần hoàn có thể khiến phôi hoặc thai sớm không nhận đủ máu và dưỡng chất, dẫn đến sảy thai tự nhiên.
• Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (IUGR): Khi mẹ bị mất nước, giảm oxy hoặc giảm thể tích tuần hoàn, lượng máu nuôi thai bị ảnh hưởng. Điều này khiến thai phát triển chậm hơn bình thường.
• Trẻ sinh ra nhẹ cân: Việc thai chậm tăng trưởng kéo dài cộng với tình trạng mẹ suy kiệt trong quá trình mắc sốt xuất huyết có thể khiến trẻ có cân nặng thấp hơn so với tuổi thai khi sinh. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận phụ nữ mắc sốt xuất huyết trong thai kỳ có tỷ lệ sinh con nhẹ cân cao hơn nhóm bình thường.
• Sinh non: Co thắt tử cung do sốt cao, xuất huyết nặng hoặc suy tuần hoàn có thể làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm. Trẻ sinh non dễ gặp vấn đề về hô hấp và miễn dịch.
• Nguy cơ lây truyền dọc virus Dengue: Nếu mẹ nhiễm bệnh gần thời điểm sinh, virus có thể truyền sang trẻ. Trẻ sơ sinh mắc sốt xuất huyết có nguy cơ diễn tiến nặng nhanh, cần theo dõi tích cực.

Sốt xuất huyết khi mang thai có thể khiến trẻ sinh ra nhẹ cân

Tìm hiểu thêm:

• Top Triệu Chứng Sốt Xuất Huyết Ở Trẻ Em Và Cách Điều Trị Tại Nhà Cho Trẻ
• Top Dấu Hiệu Sốt Xuất Huyết Ở Người Lớn: Hướng Dẫn Cách Điều Trị Và Phòng Ngừa

Cách xử trí an toàn khi bà bầu bị sốt xuất huyết

Khi mẹ bầu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, việc thăm khám bác sĩ càng sớm càng tốt là bước quan trọng nhất. Thai phụ tuyệt đối không tự chẩn đoán hoặc dùng thuốc, vì diễn tiến của sốt xuất huyết ở phụ nữ mang thai có thể thay đổi nhanh và khó lường. Bác sĩ sẽ kiểm tra lâm sàng, làm xét nghiệm máu và đánh giá thai nhi để xác định mức độ bệnh. Tùy vào mức độ nhẹ hay nặng, hướng điều trị sẽ khác nhau nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và bé. Cụ thể như sau:

1. Xử trí trong trường hợp sốt xuất huyết nhẹ

Với các trường hợp sốt xuất huyết nhẹ, mẹ bầu thường chưa có dấu hiệu cảnh báo nặng và tiểu cầu chưa giảm sâu. Hướng điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ và theo dõi sát dưới hướng dẫn của bác sĩ để ngăn bệnh tiến triển nặng hơn. Những biện pháp an toàn mẹ cần thực hiện gồm:

• Hạ sốt đúng cách: Paracetamol (acetaminophen) là lựa chọn duy nhất an toàn cho phụ nữ mang thai. Tuyệt đối tránh dùng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc chống viêm không steroid khác vì chúng làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Bù nước đầy đủ: Uống nhiều nước trong ngày, chia thành từng ngụm nhỏ. Nước lọc, Oresol pha chuẩn hoặc nước dừa đều có thể giúp giảm nguy cơ mất nước.
• Nghỉ ngơi hoàn toàn: Tránh vận động mạnh hoặc làm việc quá sức để hạn chế nguy cơ xuất huyết và giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
• Theo dõi triệu chứng mỗi ngày: Mẹ cần ghi nhận thân nhiệt, lượng nước tiểu, dấu hiệu chấm xuất huyết và quan sát tình trạng thai máy theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mẹ bầu nên uống đủ nước mỗi ngày

2. Xử trí trong trường hợp sốt xuất huyết thể nặng

Trong trường hợp sốt xuất huyết diễn tiến nặng, mẹ bầu cần nhập viện điều trị ngay để được theo dõi liên tục và can thiệp kịp thời. Thể nặng có thể gây tụt huyết áp, xuất huyết nghiêm trọng hoặc làm thai nhi bị ảnh hưởng, nên việc điều trị phải được thực hiện tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị.

Các hướng xử trí thường bao gồm:

• Theo dõi huyết áp và dấu hiệu sinh tồn liên tục: Giúp bác sĩ phát hiện sớm tình trạng sốc Dengue - một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng mẹ và ảnh hưởng đến thai nhi.
• Truyền dịch tĩnh mạch: Bác sĩ sẽ quyết định loại dịch và tốc độ truyền để bù nước và điện giải đúng mức, phòng ngừa thoát huyết tương và hỗ trợ tuần hoàn. Việc truyền dịch phải được theo dõi chặt chẽ để tránh quá tải dịch, đặc biệt ở phụ nữ mang thai.
• Truyền máu hoặc truyền tiểu cầu: Áp dụng khi mẹ bị xuất huyết nặng hoặc khi số lượng tiểu cầu giảm xuống mức nguy hiểm. Điều này giúp hạn chế nguy cơ chảy máu ồ ạt và đảm bảo an toàn nếu chuyển dạ xảy ra.
• Theo dõi chức năng gan, thận và các chỉ số máu: Men gan, hematocrit (tỷ lệ thể tích hồng cầu), tiểu cầu và các chỉ số sinh hóa khác sẽ được kiểm tra thường xuyên để đánh giá diễn tiến bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị.
• Dùng thuốc giảm co tử cung khi cần thiết: Ở những mẹ có số lượng tiểu cầu rất thấp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm co để ngăn chuyển dạ sớm, đảm bảo thời gian hồi phục tiểu cầu trước khi sinh nhằm giảm nguy cơ băng huyết.

Trong giai đoạn này, mẹ bầu cần nằm viện cho đến khi các chỉ số ổn định và nguy cơ biến chứng giảm rõ rệt. Việc theo dõi thai nhi bằng siêu âm hoặc monitoring cũng được tiến hành để phát hiện sớm dấu hiệu suy thai.

Phòng ngừa sốt xuất huyết cho bà bầu

Do chưa có vắc xin phòng bệnh phổ biến và không có thuốc điều trị đặc hiệu, phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ mẹ bầu trước nguy cơ mắc sốt xuất huyết. Việc chủ động tránh muỗi đốt và hạn chế nguồn lây trong môi trường sống giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh, đặc biệt trong mùa dịch hoặc khu vực có tỷ lệ mắc cao.

1. Tránh muỗi đốt bằng các biện pháp an toàn

Muỗi Aedes, tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết, thường hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối. Do đó, việc hạn chế tối đa muỗi đốt là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ mẹ bầu khỏi nguy cơ nhiễm bệnh. Mẹ có thể áp dụng các biện pháp an toàn sau:

• Ngủ màn cả ngày và đêm, đặc biệt khi nghỉ trưa.
• Sử dụng kem hoặc xịt chống muỗi phù hợp cho thai kỳ, ưu tiên sản phẩm có chứng nhận an toàn.
• Mặc quần áo dài tay, màu sáng, giúp che phủ da và giảm khả năng bị muỗi tấn công.
• Dùng vợt muỗi hoặc đèn bắt muỗi trong phòng ngủ, nơi làm việc để hạn chế muỗi vằn.

Tránh muỗi đốt là biện pháp phòng bệnh hiệu quả

2. Giữ gìn môi trường sống sạch thoáng

Muỗi sinh sản chủ yếu ở những nơi có nước đọng, vì vậy việc giữ môi trường sống sạch, khô và thoáng là cách phòng bệnh quan trọng giúp giảm số lượng muỗi vằn xung quanh mẹ bầu. Một số biện pháp hiệu quả gồm:

• Dọn dẹp các vật dụng có thể chứa nước, như chai lọ, xô chậu, vỏ lon, lốp xe cũ… vì đây là nơi muỗi đẻ trứng và phát triển.
• Thay nước bình hoa, bể cảnh định kỳ, đồng thời súc rửa dụng cụ chứa nước để loại bỏ trứng muỗi.
• Đậy kín nắp các bể chứa, thùng trữ nước, hạn chế tối đa việc muỗi tiếp cận nguồn nước.
• Giữ không gian sống thông thoáng, lau khô các khu vực ẩm ướt, mở cửa cho phòng thoáng khí vào thời điểm an toàn.
• Sử dụng biện pháp kiểm soát muỗi, như đèn bắt muỗi hoặc vợt muỗi, đặc biệt ở phòng ngủ và khu vực sinh hoạt chung.

3. Theo dõi sức khỏe trong mùa dịch

Trong mùa cao điểm sốt xuất huyết, mẹ bầu cần chú ý hơn đến những thay đổi của cơ thể để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và được bác sĩ can thiệp kịp thời. Việc theo dõi sức khỏe chủ động giúp giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng và bảo vệ thai nhi tốt hơn.

Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Theo dõi thân nhiệt hằng ngày, đặc biệt khi cảm thấy mệt, đau nhức cơ thể hoặc sống trong khu vực có nhiều ca bệnh.
• Quan sát các triệu chứng nghi ngờ, như sốt, phát ban, buồn nôn, đau sau hốc mắt hoặc xuất hiện chấm xuất huyết dưới da.
• Để ý thai máy, vì bất kỳ sự thay đổi bất thường nào của thai nhi có thể báo hiệu thai đang bị ảnh hưởng.
• Khám thai đúng lịch và trao đổi với bác sĩ về nguy cơ nhiễm bệnh, nhất là trong mùa mưa - thời gian muỗi phát triển mạnh.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý để tăng sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại nhiễm trùng.

Kết luận

Khi bà bầu bị sốt xuất huyết, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi là điều không thể xem nhẹ. Bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây rối loạn đông máu, suy tuần hoàn, thai chậm phát triển hoặc sinh non nếu không được xử trí đúng cách. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp đều có thể kiểm soát tốt khi mẹ được thăm khám sớm, theo dõi chặt chẽ và điều trị theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Trong mùa dịch, việc phòng ngừa muỗi đốt, giữ môi trường sống sạch thoáng và theo dõi sức khỏe đều đặn là những biện pháp thiết thực giúp mẹ giảm nguy cơ mắc bệnh. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và chăm sóc kịp thời, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và em bé trong suốt thai kỳ.

Nếu mẹ có dấu hiệu nghi ngờ hoặc cần được tư vấn cụ thể về hướng xử trí sốt xuất huyết, hãy đến Khoa Sản Phụ khoa hoặc Khoa Truyền nhiễm tại Bệnh viện Đại học Phenikaa để được các bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, theo dõi và điều trị an toàn. Trong trường hợp cần thiết, mẹ bầu sẽ được phối hợp liên chuyên khoa nhằm đánh giá toàn diện sức khỏe của mẹ và thai nhi. Mẹ hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.