Kháng thể đơn dòng RSV được sử dụng như một biện pháp dự phòng chủ động, nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh hô hấp nặng do virus hợp bào hô hấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có nguy cơ cao. Không giống vaccine, phương pháp này cung cấp sẵn kháng thể để bảo vệ trẻ trong giai đoạn hệ miễn dịch còn non nớt. Bài viết dưới đây, cùng tìm hiểu chi tiết về đối tượng, chi phí và những lưu ý quan trọng khi tiêm.
Kháng thể đơn dòng RSV là gì?
Đây là loại kháng thể có khả năng nhận diện và trung hòa đặc hiệu virus hợp bào hô hấp (RSV). Khác với kháng thể tự nhiên do cơ thể tự tạo ra sau khi nhiễm bệnh hoặc tiêm vaccine RSV, kháng thể RSV được cung cấp sẵn cho trẻ, giúp cơ thể có khả năng bảo vệ ngay mà không cần thời gian tạo miễn dịch.
Về bản chất, đây là một hình thức miễn dịch thụ động. Khi được đưa vào cơ thể, kháng thể RSV sẽ gắn trực tiếp vào các cấu trúc quan trọng của virus RSV, từ đó ngăn cản virus xâm nhập vào tế bào đường hô hấp. Nhờ cơ chế này, nguy cơ virus gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi nặng ở trẻ có thể được giảm đáng kể.
Kháng thể RSV không phải là vaccine. Biện pháp này cũng không có tác dụng điều trị khi trẻ đã nhiễm bệnh. Mục tiêu chính là dự phòng, đặc biệt cho trẻ nguy cơ cao trong mùa RSV cao điểm. Việc sử dụng cần được cân nhắc và chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa, dựa trên tình trạng sức khỏe và nguy cơ cụ thể của từng trẻ.
Kháng thể RSV giúp cơ thể có khả năng bảo vệ ngay mà không cần thời gian tạo miễn dịch
Các loại kháng thể đơn dòng RSV hiện nay
Hiện nay, trong thực hành lâm sàng, có hai loại kháng thể RSV được nhắc đến và sử dụng phổ biến, bao gồm kháng thể thế hệ đầu (Palivizumab) và kháng thể thế hệ mới (Nirsevimab). Các kháng thể này đều được phát triển với mục tiêu dự phòng nhiễm RSV nặng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tuy nhiên có sự khác biệt rõ rệt về thời gian tác dụng, số liều sử dụng và đối tượng chỉ định. Cụ thể:
1. Kháng thể Palivizumab
Palivizumab là kháng thể RSV thế hệ đầu. Sản phẩm này được phát triển nhằm dự phòng nhiễm virus hợp bào hô hấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thuộc nhóm nguy cơ cao.
Kháng thể này có khả năng gắn vào protein bề mặt của virus RSV, từ đó ngăn cản virus xâm nhập vào tế bào đường hô hấp và làm giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.
Palivizumab được phát triển và sản xuất bởi MedImmune, công ty công nghệ sinh học trực thuộc AstraZeneca. Đây là kháng thể RSV đã được nghiên cứu và ứng dụng trong thực hành lâm sàng tại nhiều quốc gia, đặc biệt trong dự phòng RSV cho các nhóm trẻ nguy cơ cao.
Đối tượng chính là nhóm trẻ có nguy cơ rất cao mắc RSV nặng, bao gồm:
- Trẻ ≤ 6 tháng tuổi có tiền sử sinh non trước 35 tuần tuổi thai.
- Trẻ ≤ 24 tháng tuổi bị loạn sản phế quản phổi và vẫn cần điều trị trong vòng 6 tháng gần đây, cũng như trẻ ≤ 24 tháng tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh có ý nghĩa về mặt huyết động.
Ở những đối tượng này, việc dự phòng bằng Palivizumab giúp giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng hô hấp nghiêm trọng do RSV.
Kháng thể Palivizumab giúp ngăn cản virus xâm nhập vào tế bào đường hô hấp
2. Kháng thể Nirsevimab
Nirsevimab là kháng thể RSV thế hệ mới, được phát triển với mục tiêu dự phòng nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong mùa RSV đầu tiên của trẻ. Khác với các kháng thể thế hệ trước, Nirsevimab được thiết kế để kéo dài thời gian bảo vệ, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp nặng do RSV như viêm tiểu phế quản và viêm phổi.
Nirsevimab được phát triển bởi Tập đoàn Sanofi (Pháp), dựa trên công nghệ kháng thể đơn dòng cải tiến có khả năng gắn đặc hiệu vào protein F của virus RSV. Nhờ cấu trúc được tối ưu hóa, kháng thể này có thời gian tồn tại trong cơ thể lâu hơn, từ đó duy trì hiệu quả bảo vệ trong suốt một mùa RSV chỉ với một liều duy nhất.
Về đối tượng sử dụng, Nirsevimab được chỉ định cho tất cả trẻ từ sơ sinh đến ≤ 12 tháng tuổi khi bước vào mùa RSV đầu tiên, với mục tiêu tạo hàng rào bảo vệ sớm trong giai đoạn trẻ có nguy cơ cao nhiễm RSV và dễ diễn tiến nặng.
Bên cạnh đó, kháng thể này cũng được sử dụng cho trẻ từ trên 12 - 24 tháng tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao mắc RSV nặng, bao gồm các trường hợp có bệnh lý nền hoặc yếu tố nguy cơ đã được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
Tìm hiểu thêm:
Đối tượng chỉ định
Bác sĩ sử dụng kháng thể RSV để dự phòng nhiễm RSV nặng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong những giai đoạn và nhóm đối tượng có nguy cơ cao diễn tiến bệnh nghiêm trọng. Việc chỉ định không mang tính đại trà, mà cần dựa trên đánh giá y khoa cụ thể của bác sĩ chuyên khoa, kết hợp độ tuổi, tiền sử sinh non và bệnh lý nền.
Các đối tượng thường được chỉ định sử dụng kháng thể RSV bao gồm:
- Tất cả trẻ ≤ 12 tháng tuổi khi bước vào mùa RSV đầu tiên, do hệ miễn dịch và hệ hô hấp còn chưa hoàn thiện.
- Trẻ sinh non trước 35 tuần tuổi thai, đặc biệt là trẻ ≤ 6 tháng tuổi, có nguy cơ cao mắc và diễn tiến nặng khi nhiễm RSV.
- Trẻ từ > 12 tháng đến 24 tháng tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao mắc RSV nặng, bao gồm trẻ sinh non, trẻ bị loạn sản phế quản phổi hoặc trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh có ý nghĩa về mặt huyết động.
- Trẻ được bác sĩ đánh giá có nguy cơ cao đặc biệt, dựa trên tiền sử bệnh, mức độ phơi nhiễm RSV và điều kiện sinh hoạt cụ thể trong mùa dịch.
Việc xác định đúng đối tượng chỉ định giúp tối ưu hiệu quả dự phòng, giảm nguy cơ nhập viện do RSV và đảm bảo sử dụng hợp lý các biện pháp bảo vệ hiện có.
Tất cả trẻ ≤ 12 tháng tuổi khi bước vào mùa RSV đầu tiên được khuyến cáo sử dụng kháng thể đơn dòng RSV
Kháng thể đơn dòng RSV phòng bệnh được bao lâu?
Kháng thể RSV giúp tạo miễn dịch thụ động tạm thời, do đó hiệu quả bảo vệ không kéo dài suốt đời, mà chỉ duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. Thời gian bảo vệ cụ thể phụ thuộc vào loại kháng thể được sử dụng và đặc điểm của từng trẻ:
- Với kháng thể Palivizumab, thời gian tác dụng bảo vệ tương đối ngắn, thường kéo dài khoảng 1 tháng sau mỗi liều, do đó cần sử dụng nhắc lại hàng tháng trong suốt mùa RSV để duy trì hiệu quả dự phòng.
- Với kháng thể Nirsevimab, nhờ cấu trúc cải tiến giúp kéo dài thời gian tồn tại trong cơ thể, hiệu quả bảo vệ có thể duy trì trong suốt một mùa RSV chỉ với một liều duy nhất, giúp giảm nhu cầu tiêm nhắc lại nhiều lần.
- Việc lựa chọn loại kháng thể và thời điểm sử dụng cần được cá thể hóa theo từng trẻ, dựa trên độ tuổi, nguy cơ mắc RSV nặng và khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa, nhằm đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối ưu trong giai đoạn cần thiết nhất.
Kháng thể đơn dòng RSV giá bao nhiêu?
Hiện nay, chi phí sử dụng kháng thể RSV tại Việt Nam thường dao động từ khoảng 10.000.000 - 25.000.000 VNĐ/liều, tùy theo loại kháng thể và đối tượng sử dụng. Trong trường hợp cần sử dụng nhiều liều trong một mùa RSV, tổng chi phí có thể cao hơn.
Mức giá cụ thể ở từng trẻ có thể khác nhau do chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm:
- Loại kháng thể sử dụng: Kháng thể thế hệ đầu như Palivizumab thường cần sử dụng nhắc lại theo tháng, trong khi kháng thể thế hệ mới như Nirsevimab có thể chỉ cần một liều cho cả mùa RSV, dẫn đến sự khác biệt về tổng chi phí.
- Độ tuổi và cân nặng của trẻ: Một số kháng thể được tính liều dựa trên cân nặng, vì vậy chi phí có thể thay đổi giữa các trẻ, đặc biệt ở nhóm trẻ sinh non hoặc nhẹ cân.
- Đối tượng chỉ định và thời gian sử dụng: Trẻ thuộc nhóm nguy cơ rất cao hoặc cần dự phòng kéo dài có thể được chỉ định sử dụng thêm liều, làm tăng tổng chi phí điều trị.
- Cơ sở y tế thực hiện: Mức giá có thể khác nhau giữa các cơ sở y tế, tùy thuộc vào nguồn cung ứng, điều kiện bảo quản và quy trình theo dõi sau sử dụng.
- Bảo hiểm y tế: Hiện nay, kháng thể RSV chủ yếu được triển khai dưới hình thức dịch vụ tự nguyện và chưa được bảo hiểm y tế chi trả thường quy, do đó bạn cần chủ động chuẩn bị kinh phí khi lựa chọn biện pháp này.
*Lưu ý, mức phí trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, có thể thay đổi tùy theo thời điểm, loại kháng thể được sử dụng, đối tượng chỉ định và chính sách của từng cơ sở y tế. Bạn cần giải đáp các thắc mắc? Hãy liên hệ hotline: 1900 886648 để được Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn nhé!
Những lưu ý quan trọng khi sử dụng kháng thể đơn dòng RSV
Kháng thể RSV chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi được sử dụng đúng chỉ định. Bạn cần lưu ý những điểm quan trọng sau:
1. Không có tác dụng điều trị khi trẻ đã nhiễm RSV
Kháng thể RSV được thiết kế với mục tiêu phòng bệnh, không có tác dụng điều trị khi trẻ đã nhiễm virus RSV. Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng hô hấp, cần ưu tiên thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo phác đồ y khoa phù hợp, thay vì trì hoãn để sử dụng kháng thể.
2. Theo dõi trẻ sau khi sử dụng theo hướng dẫn y tế
Sau khi sử dụng kháng thể RSV, trẻ cần được theo dõi theo đúng hướng dẫn của cơ sở y tế. Phần lớn các phản ứng nếu có thường nhẹ và thoáng qua, tuy nhiên việc theo dõi sát giúp đảm bảo an toàn, đặc biệt đối với trẻ sinh non hoặc có bệnh lý nền.
Bạn cần theo dõi trẻ sau khi sử dụng kháng thể RSV
3. Không thay thế các biện pháp phòng RSV khác
Kháng thể RSV không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh khác. Cha mẹ vẫn cần duy trì vệ sinh hô hấp, rửa tay thường xuyên, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với nguồn lây và theo dõi sức khỏe trẻ sát sao trong suốt mùa RSV để đạt hiệu quả bảo vệ toàn diện.
Kết luận
Kháng thể đơn dòng RSV là biện pháp dự phòng quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc RSV nặng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thuộc nhóm nguy cơ cao, đặc biệt trong những tháng đầu đời và mùa RSV cao điểm. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được chỉ định đúng đối tượng, đúng thời điểm và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa. Khi được áp dụng phù hợp, kháng thể RSV không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe hô hấp cho trẻ, mà còn giúp giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng nghiêm trọng do RSV gây ra.
Nếu bạn đang cần tư vấn về kháng thể RSV, đánh giá nguy cơ nhiễm RSV nặng hoặc lựa chọn phương án dự phòng phù hợp cho trẻ, có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa sẽ trực tiếp thăm khám, tư vấn cá thể hóa và đồng hành cùng gia đình trong việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho trẻ một cách an toàn và hiệu quả. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để đặt lịch tại Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Phenikaa nhé!
