Nhiều người trì hoãn nội soi vì sợ đau, sợ bất tiện, cho đến khi triệu chứng không còn có thể bỏ qua. Thực tế, với quy trình hiện đại ngày nay, nội soi dạ dày đại tràng có thể hoàn thành trong 30 - 40 phút, hầu như không đau và cho kết quả ngay trong ngày. Hiểu đúng về thủ thuật này là bước đầu tiên để bạn chủ động bảo vệ sức khỏe tiêu hóa của mình.
Tổng quan về nội soi dạ dày và đại tràng
Nội soi dạ dày và nội soi đại tràng là hai kỹ thuật chẩn đoán dùng ống soi mềm có gắn camera để quan sát trực tiếp lòng ống tiêu hóa. Trong đó, nội soi dạ dày còn được gọi là nội soi tiêu hóa trên, giúp đánh giá thực quản, dạ dày và tá tràng; nội soi đại tràng khảo sát toàn bộ đại tràng và trực tràng.
Hiện nay, nội soi không chỉ đóng vai trò chẩn đoán, mà còn hỗ trợ can thiệp điều trị ngay trong quá trình thực hiện. Thông qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương như viêm, loét, xuất huyết, polyp, tổn thương tiền ung thư, ung thư sớm và ung thư. Đồng thời, các thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp hay cầm máu cũng có thể được tiến hành kịp thời nếu cần thiết.
Với độ chính xác cao và khả năng phát hiện tổn thương sớm, giới y khoa xem nội soi dạ dày - đại tràng là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán nhiều bệnh lý tiêu hóa. Đây cũng là công cụ quan trọng trong tầm soát ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ hoặc có triệu chứng kéo dài.

Nội soi dạ dày - đại tràng là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán nhiều bệnh lý tiêu hóa
Mục đích của việc kết hợp nội soi dạ dày và đại tràng
Việc kết hợp nội soi dạ dày và đại tràng trong cùng một lần thực hiện không chỉ giúp tối ưu thời gian, mà còn mang lại giá trị chẩn đoán toàn diện cho hệ tiêu hóa. Dưới đây là những mục đích quan trọng của việc kết hợp nội soi:
1. Đánh giá toàn diện hệ tiêu hóa
Nội soi kết hợp giúp khảo sát đồng thời đường tiêu hóa trên và dưới trong cùng một lần thực hiện. Nhờ đó, bác sĩ có thể đánh giá tổng thể tình trạng niêm mạc, hạn chế nguy cơ bỏ sót tổn thương ở nhiều vị trí khác nhau.
2. Phát hiện sớm tổn thương và ung thư tiêu hóa
Phương pháp này cho phép nhận diện sớm các bất thường như viêm, loét, polyp, tổn thương tiền ung thư, ung thư sớm và ung thư. Việc phát hiện ở giai đoạn sớm đóng vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng bệnh.
3. Hỗ trợ can thiệp và điều trị kịp thời
Nội soi không chỉ là công cụ chẩn đoán. Khi phát hiện polyp hay tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể cắt bỏ hoặc lấy mẫu sinh thiết ngay trong ca, rút ngắn thời gian điều trị đáng kể.
4. Tiết kiệm thời gian và tối ưu chi phí
Thực hiện nội soi dạ dày và đại tràng cùng lúc giúp bạn chỉ cần chuẩn bị một lần và giảm số lần đến cơ sở y tế. Nhờ đó, tổng chi phí và thời gian thăm khám được tối ưu hơn so với thực hiện riêng lẻ.
5. Phù hợp với tầm soát định kỳ và nhóm nguy cơ cao
Nội soi kết hợp đặc biệt hữu ích đối với người có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh lý tiêu hóa. Đây là phương pháp được khuyến nghị trong tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ.
Khi nào cần nội soi dạ dày đại tràng?
Nội soi dạ dày - đại tràng thường được chỉ định khi bạn có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, dấu hiệu cảnh báo bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao cần tầm soát. Dưới đây là những trường hợp phổ biến nên cân nhắc nội soi:
- Có các triệu chứng tiêu hóa kéo dài như đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, ợ chua, buồn nôn, đặc biệt khi nghi ngờ nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori), một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm loét dạ dày tá tràng và ung thư dạ dày.
- Rối loạn đại tiện như tiêu chảy, táo bón hoặc thay đổi thói quen đi ngoài.
- Đi ngoài ra máu, phân đen hoặc phân có chất nhầy bất thường.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc mệt mỏi kéo dài.
- Có dấu hiệu nuốt nghẹn, đau tức vùng thượng vị hoặc vùng bụng dưới.
- Người trên 40 tuổi cần tầm soát ung thư đường tiêu hóa định kỳ.
- Có tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa hoặc polyp đại tràng.
- Đang theo dõi hoặc điều trị các bệnh lý tiêu hóa mạn tính như viêm loét dạ dày tá tràng, hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng mạn tính.
- Có chỉ định nội soi từ bác sĩ sau khi thăm khám hoặc xét nghiệm.

Đi ngoài ra máu, phân đen hoặc phân có nhầy bất thường là dấu hiệu cần đi khám để được chỉ định nội soi
Quy trình thực hiện
Quy trình nội soi dạ dày - đại tràng được xây dựng theo từng bước cụ thể, nhằm đảm bảo an toàn, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và nâng cao độ chính xác chẩn đoán. Mỗi giai đoạn đều có vai trò riêng, từ đánh giá ban đầu, chuẩn bị trước thủ thuật đến thực hiện và theo dõi sau nội soi. Dưới đây là các bước chính trong quy trình:
1. Thăm khám và đánh giá trước nội soi
Trước khi thực hiện nội soi dạ dày - đại tràng, bạn sẽ được bác sĩ thăm khám, nhằm xác định chỉ định phù hợp và đánh giá mức độ an toàn của thủ thuật. Đây là bước quan trọng giúp hạn chế rủi ro và lựa chọn phương pháp nội soi thích hợp (gây mê hoặc không gây mê). Các nội dung đánh giá thường bao gồm:
- Khai thác triệu chứng tiêu hóa và tiền sử bệnh lý liên quan.
- Kiểm tra các bệnh nền như tim mạch, hô hấp, rối loạn đông máu.
- Đánh giá các thuốc đang sử dụng (đặc biệt thuốc chống đông, kháng tiểu cầu).
- Chỉ định xét nghiệm cần thiết (nếu có) để đảm bảo đủ điều kiện nội soi.
- Tư vấn phương pháp nội soi và ký cam kết thực hiện thủ thuật.

Bác sĩ thực hiện khám lâm sàng trước khi chỉ định cho người bệnh
2. Chuẩn bị trước khi nội soi
Sau thăm khám và được chỉ định nội soi, bạn cần chuẩn bị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo quá trình thực hiện diễn ra thuận lợi và cho kết quả đáng tin cậy. Việc chuẩn bị đầy đủ giúp làm sạch đường tiêu hóa, tăng khả năng quan sát và hạn chế sai sót trong chẩn đoán. Các nội dung cần chuẩn bị bao gồm:
- Nhịn ăn từ 6 - 8 giờ trước nội soi dạ dày.
- Làm sạch đại tràng theo đúng hướng dẫn (uống thuốc nhuận tràng, ăn chế độ trước nội soi).
- Hạn chế thực phẩm khó tiêu, nhiều chất xơ trước 1 - 2 ngày.
- Thông báo với bác sĩ về thuốc đang sử dụng, đặc biệt thuốc chống đông.
- Sắp xếp người thân đi cùng nếu thực hiện nội soi gây mê.

Người bệnh uống thuốc làm sạch đại tràng theo hướng dẫn trước khi nội soi
3. Tiến hành nội soi
Sau khi hoàn tất bước chuẩn bị, bạn sẽ được nội soi tại phòng thủ thuật chuyên dụng. Ống soi được khử khuẩn mức độ cao theo quy trình sau mỗi ca. Tùy theo lựa chọn và chỉ định, bác sĩ có thể thực hiện nội soi thường hoặc nội soi gây mê để giảm cảm giác khó chịu.
3.1 Nội soi dạ dày
Nội soi dạ dày được thực hiện bằng cách đưa ống nội soi mềm qua đường miệng xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Quá trình này giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện các tổn thương như viêm, loét, xuất huyết, tiền ung thư, ung thư sớm hoặc ung thư.
Trong khi nội soi, bạn có thể được gây tê vùng họng hoặc gây mê để giảm phản xạ buồn nôn. Nếu phát hiện bất thường, bác sĩ có thể tiến hành sinh thiết hoặc can thiệp ngay trong quá trình thực hiện.
3.2 Nội soi đại tràng
Sau nội soi dạ dày, bác sĩ sẽ tiến hành nội soi đại tràng bằng cách đưa ống nội soi qua hậu môn để khảo sát trực tràng và toàn bộ đại tràng. Nhờ hình ảnh thu được, bác sĩ có thể phát hiện polyp, viêm, chảy máu hoặc các tổn thương nghi ngờ ác tính.
Tương tự, các thủ thuật như cắt polyp, sinh thiết hoặc cầm máu có thể được thực hiện ngay nếu cần thiết, giúp rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế biến chứng.
4. Theo dõi sau nội soi
Bạn cần được theo dõi trong thời gian ngắn tại cơ sở y tế sau thực hiện thủ thuật, nhằm đảm bảo tình trạng ổn định, đặc biệt trong trường hợp có sử dụng thuốc gây mê. Đây là bước quan trọng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và giữ an toàn cho bạn sau thủ thuật. Các nội dung theo dõi và chăm sóc bao gồm:
- Nghỉ ngơi cho đến khi tỉnh táo hoàn toàn trước khi ra về.
- Theo dõi các biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, chóng mặt hoặc chảy máu.
- Bắt đầu ăn uống nhẹ, dễ tiêu theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Tránh lái xe hoặc làm việc cần tập trung trong ngày nếu có gây mê.
- Nhận kết quả nội soi và tư vấn hướng điều trị hoặc theo dõi tiếp theo.

Bác sĩ chuyên khoa tư vấn kết quả nội soi cho người bệnh
Nội soi dạ dày đại tràng hết bao nhiêu tiền?
Chi phí nội soi dạ dày - đại tràng kết hợp thường cao hơn so với thực hiện riêng lẻ từng thủ thuật, dao động khoảng 1.500.000 - 5.000.000 VNĐ, tùy theo phương pháp thực hiện và cơ sở y tế. Trong đó, nội soi không gây mê thường có mức giá thấp hơn, trong khi nội soi gây mê sẽ cao hơn do cần sử dụng thuốc và theo dõi sau thủ thuật.
Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến chi phí nội soi dạ dày - đại tràng bao gồm:
- Phương pháp nội soi: Nội soi gây mê giúp bạn không cảm thấy khó chịu trong quá trình thực hiện, nhưng sẽ phát sinh thêm chi phí thuốc mê, nhân sự gây mê và theo dõi sau thủ thuật, do đó giá thường cao hơn so với nội soi thường.
- Trang thiết bị và công nghệ: Hệ thống nội soi hiện đại (độ phân giải cao, nội soi phóng đại, công nghệ NBI và hỗ trợ AI) giúp phát hiện tổn thương nhỏ và sớm hơn, nhưng đi kèm chi phí đầu tư lớn nên giá dịch vụ cũng cao hơn.
- Trình độ và kinh nghiệm của bác sĩ: Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có kinh nghiệm sẽ giúp thao tác ít sai sót hơn, giảm khó chịu và hạn chế biến chứng. Mức giá có thể khác nhau tùy trình độ chuyên môn của đội ngũ bác sĩ tại từng cơ sở.
- Dịch vụ đi kèm trong quá trình nội soi: Nếu phát hiện tổn thương, bạn có thể cần thực hiện thêm các thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu hoặc xét nghiệm mô bệnh học. Những dịch vụ này sẽ được tính phí riêng và làm tăng tổng chi phí.
- Cơ sở y tế thực hiện: Mỗi bệnh viện hoặc trung tâm nội soi có mức giá khác nhau tùy theo chất lượng dịch vụ, cơ sở vật chất, quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và trải nghiệm người bệnh. Các cơ sở uy tín, đầu tư công nghệ cao thường có chi phí cao hơn.
Nội soi dạ dày đại tràng ở đâu tốt?
Lựa chọn địa chỉ nội soi dạ dày - đại tràng uy tín là yếu tố quan trọng quyết định độ chính xác chẩn đoán cũng như mức độ an toàn trong quá trình thực hiện. Một cơ sở y tế chất lượng không chỉ cần đáp ứng về chuyên môn, mà còn phải đảm bảo hệ thống trang thiết bị hiện đại và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt.
Tại Hà Nội, Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đại học Phenikaa thực hiện nội soi tiêu hóa với các điều kiện sau:
- Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa giàu kinh nghiệm: Quy tụ các chuyên gia, bác sĩ được đào tạo bài bản trong và ngoài nước, có kinh nghiệm trong chẩn đoán và can thiệp nội soi tiêu hóa.
- Hệ thống nội soi Olympus EVIS X1 CV-1500: Tích hợp các công nghệ tăng cường hình ảnh như NBI và TXI, hệ thống hỗ trợ làm nổi bật cấu trúc niêm mạc, mạng lưới mạch máu và những biến đổi bất thường, giúp bác sĩ quan sát chi tiết hơn trong quá trình nội soi. Hệ thống còn ứng dụng công nghệ AI hỗ trợ phân tích hình ảnh nội soi và nhận diện những vùng niêm mạc có đặc điểm nghi ngờ, cung cấp thêm thông tin để bác sĩ đánh giá và đưa ra quyết định chuyên môn phù hợp.
- Kiểm soát gây mê bằng hệ thống TCI: Hệ thống TCI (Target Controlled Infusion) hỗ trợ kiểm soát việc truyền thuốc gây mê theo nồng độ đích được thiết lập, giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc phù hợp với từng người bệnh. Phương pháp này góp phần hỗ trợ quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, giảm cảm giác khó chịu trong thủ thuật; mức độ hồi phục sau nội soi phụ thuộc vào thuốc sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
- Quy trình nội soi khép kín, kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt: Ống soi được khử khuẩn theo quy trình của Bộ Y tế sau mỗi ca, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm chéo.
- Thực hiện nội soi gây mê an toàn, giảm khó chịu: Áp dụng quy trình gây mê được kiểm soát chặt chẽ, giúp bạn thoải mái trong suốt quá trình thực hiện.
- Khả năng can thiệp ngay trong nội soi: Thực hiện các thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu… giúp rút ngắn thời gian điều trị.
- Dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp: Tư vấn rõ ràng trước - trong - sau nội soi, hỗ trợ theo dõi và điều trị liên tục.

Lưu ý khi thực hiện thủ thuật
Dù quy trình đã được hướng dẫn chi tiết, nhiều người vẫn mắc phải một số sai lầm phổ biến khiến kết quả nội soi không chính xác hoặc phải thực hiện lại. Dưới đây là những điểm cần đặc biệt chú ý:
1. Những sai lầm thường gặp khi chuẩn bị trước nội soi
Trong quá trình chuẩn bị nội soi, một số sai lầm tưởng chừng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng đáng kể đến độ chính xác của kết quả. Bạn cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:
- Sử dụng thuốc làm sạch đại tràng không đúng cách: Uống không đủ lượng nước theo hướng dẫn hoặc uống quá chậm có thể khiến đại tràng không được làm sạch hoàn toàn, làm giảm khả năng quan sát và đánh giá tổn thương.
- Không khai báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng: Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông (warfarin, rivaroxaban…), thuốc chống kết tập tiểu cầu (aspirin, clopidogrel…) hoặc thuốc đái tháo đường, hãy báo bác sĩ trước ngày soi. Bác sĩ sẽ quyết định tiếp tục, giảm liều hay tạm ngừng. Không tự ý ngừng thuốc, vì ngừng sai cách có thể gây đột quỵ hoặc nhồi máu.
- Ăn thực phẩm không phù hợp trước ngày nội soi: Các thực phẩm chứa nhiều hạt hoặc chất xơ như vừng, thanh long, rau muống… có thể để lại cặn, bám trên niêm mạc đại tràng, gây ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh nội soi và khiến bác sĩ khó quan sát, phát hiện tổn thương chính xác.
2. Những điều cần biết khi lựa chọn phương pháp nội soi
Khi lựa chọn phương pháp nội soi, bạn cần hiểu rõ đặc điểm của từng hình thức cũng như mức độ phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình. Một số điểm quan trọng cần lưu ý bao gồm:
- Phân biệt giữa gây mê và gây tê họng: Nội soi gây mê sử dụng thuốc an thần qua đường tĩnh mạch, giúp bạn ngủ hoàn toàn trong suốt quá trình thực hiện. Trong khi đó, gây tê họng chỉ giúp giảm cảm giác khó chịu và phản xạ buồn nôn, người bệnh vẫn tỉnh táo. Việc nắm rõ phương pháp áp dụng giúp bạn chuẩn bị phù hợp, đặc biệt là sắp xếp người đưa đón nếu thực hiện gây mê.
- Không phải ai cũng phù hợp với nội soi gây mê: Những người có bệnh lý tim mạch, hô hấp nặng hoặc tiền sử dị ứng thuốc cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ.

Người có bệnh lý tim mạch cần được đánh giá kỹ trước khi nội soi để đảm bảo an toàn trong quá trình thực hiện
3. Dấu hiệu bất thường cần liên hệ bác sĩ ngay sau nội soi
Hầu hết người bệnh hồi phục bình thường sau nội soi. Tuy nhiên, bạn cần liên hệ cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện:
- Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần sau khi về nhà.
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu đỏ tươi/phân đen.
- Sốt cao, ớn lạnh hoặc chướng bụng bất thường.
- Chóng mặt, mệt lả, không tỉnh táo hoàn toàn sau nhiều giờ gây mê.
Kết luận
Nội soi dạ dày đại tràng là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa và can thiệp kịp thời khi cần thiết. Việc hiểu rõ quy trình, chi phí cũng như lựa chọn đúng cơ sở y tế sẽ giúp bạn an tâm hơn khi thực hiện và nâng cao hiệu quả chẩn đoán.
Để kết quả chính xác và quá trình nội soi thoải mái hơn, bạn nên lựa chọn nội soi dạ dày - đại tràng tại các cơ sở uy tín. Trung tâm Tiêu hóa - Bệnh viện Đại học Phenikaa với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, hệ thống nội soi hiện đại và quy trình khép kín, sẵn sàng đồng hành trong việc tầm soát và chăm sóc sức khỏe tiêu hóa. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 2262 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.









