Test sốt xuất huyết tại nhà: Thời điểm và cách thực hiện chính xác

Test sốt xuất huyết tại nhà bằng que test nhanh giúp người bệnh chủ động phát hiện sớm nguy cơ nhiễm virus Dengue. Tuy nhiên, để kết quả có giá trị tham khảo, việc thực hiện đúng thời điểm, thao tác đúng quy trình và hiểu đúng ý nghĩa kết quả là yếu tố then chốt. Bài viết dưới đây cung cấp hướng dẫn chi tiết giúp bạn sử dụng que test tại nhà một cách chính xác và an toàn.

Test sốt xuất huyết tại nhà giúp phát hiện những gì?

Phương pháp sàng lọc bằng que test tại nhà giúp bạn phát hiện sớm khả năng nhiễm virus Dengue. Nguyên lý hoạt động dựa trên phản ứng miễn dịch, giúp phát hiện các dấu ấn của virus Dengue có trong máu. Tuy nhiên, mỗi loại chỉ số cho biết những thông tin khác nhau về giai đoạn bệnh, và không phải kết quả nào cũng đồng nghĩa với chẩn đoán xác định.

Cụ thể, que test nhanh sốt xuất huyết tại nhà có thể phát hiện:

• Kháng nguyên NS1: Là protein của virus Dengue, thường xuất hiện sớm trong máu từ những ngày đầu nhiễm bệnh. NS1 dương tính gợi ý người bệnh đang ở giai đoạn cấp. Xét nghiệm này đặc biệt hữu ích trong vài ngày đầu khởi phát sốt.
• Kháng thể IgM: IgM là kháng thể được cơ thể sản sinh khi bắt đầu đáp ứng miễn dịch với virus. Chỉ số này thường xuất hiện sau vài ngày mắc bệnh và cho thấy cơ thể đang trong quá trình chống lại nhiễm trùng Dengue.
• Kháng thể IgG: IgG liên quan đến đáp ứng miễn dịch muộn hoặc tiền sử từng nhiễm virus Dengue trước đó. Xét nghiệm IgG dương tính đơn độc không có ý nghĩa chẩn đoán nhiễm sốt xuất huyết Dengue cấp tính. Muốn chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ lấy máu 2 lần cách nhau ít nhất 1 tuần. Mục đích là theo dõi sự tăng lên của kháng thể trong máu. Kết quả dương tính có ý nghĩa chẩn đoán bệnh khi nồng độ kháng thể lần thứ 2 tăng gấp 4 lần. Vì thế thông thường xét nghiệm IgG sẽ không được làm thường quy mà tùy vào sự đánh giá bối cảnh lâm sàng cụ thể của bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp.

*Lưu ý, que test nhanh không đánh giá được mức độ nặng, nguy cơ biến chứng hay các chỉ số quan trọng như tiểu cầu và hematocrit. Vì vậy, kết quả test tại nhà chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho việc thăm khám, xét nghiệm chuyên sâu tại cơ sở y tế. Bạn hãy đến ngay Bệnh viện Đại học Phenikaa để được tư vấn thực hiện xét nghiệm nhanh, chính xác.

Test nhanh sốt xuất huyết giúp nhận biết sớm khả năng nhiễm virus Dengue

Thời điểm test chính xác nhất

Thời điểm thực hiện test nhanh sốt xuất huyết đóng vai trò quyết định đến độ tin cậy của kết quả. Các thời điểm test bạn cần cân nhắc gồm:

1. 05 ngày đầu từ khi bắt đầu sốt

Đây là giai đoạn bệnh nhân xuất hiện sốt cao liên tục kèm các triệu chứng đau mỏi người, đau đầu, đau mỏi toàn thân. Nồng độ kháng nguyên Dengue NS1 tăng lên rất sớm ngay trong những ngày đầu vì thế ở giai đoạn này việc thực hiện xét nghiệm Dengue NS1 cho tỷ lệ dương tính và đặc hiệu cao, rất có ý nghĩa trong chẩn đoán bệnh. Kết quả Dengue NS1 âm tính cũng không thể loại trừ bạn có mắc sốt xuất huyết hay không mà cần sự thăm khám đầy đủ của bác sĩ để đưa ra kết luận.

2. Từ ngày 5 trở đi

Sau khoảng 5 ngày mắc bệnh, sốt thường giảm dần. Lúc này, cơ thể bắt đầu hình thành các kháng thể IgM và IgG chống lại virus Dengue. Lúc này, que test phát hiện kháng thể sẽ có giá trị hơn so với test NS1 đơn thuần. Tuy nhiên, kết quả dương tính ở giai đoạn này phản ánh đáp ứng miễn dịch của cơ thể và cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể, đặc biệt để phân biệt nhiễm mới hay từng nhiễm trước đó.

Tóm lại, để chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết Dengue, trong giai đoạn đầu của bệnh đặc biệt là 5 ngày đầu của bệnh từ khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện sốt, nên thực hiện xét nghiệm phát hiện kháng nguyên Dengue NS1. Còn từ ngày thứ 5 trở đi có thể thực hiện thêm xét nghiệm phát hiện kháng thể IgM để chẩn đoán bệnh.

Hướng dẫn cách sử dụng que test sốt xuất huyết đúng cách

Que test chỉ cho kết quả có giá trị tham khảo khi được sử dụng đúng quy trình. Trên thực tế, nhiều trường hợp cho kết quả sai lệch do chuẩn bị chưa đầy đủ, thao tác không đúng hoặc đọc kết quả không đúng thời gian quy định. Vì vậy, bạn cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất và thực hiện theo các bước cơ bản dưới đây:

1. Chuẩn bị trước test

Việc chuẩn bị đầy đủ trước khi sử dụng que test giúp hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện và nâng cao độ tin cậy của kết quả. Trước khi tiến hành test, bạn cần lưu ý những điểm sau:

• Kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng bao bì của que test, đảm bảo que còn nguyên vẹn và chưa bị ẩm.
• Đảm bảo bộ test được bảo quản đúng điều kiện theo khuyến cáo của nhà sản xuất, tránh nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp.
• Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ đi kèm như kim chích lấy máu mao mạch, dung dịch đệm và bông sát khuẩn.
• Rửa tay sạch bằng xà phòng, lau khô và lựa chọn nơi thực hiện test khô ráo, đủ ánh sáng.
• Đảm bảo que test và dung dịch đạt nhiệt độ phòng trước khi sử dụng để tránh ảnh hưởng đến phản ứng miễn dịch.

Bạn cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi thực hiện test

2. Các bước sử dụng que test sốt xuất huyết

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và đảm bảo điều kiện thực hiện phù hợp, bạn tiến hành test nhanh sốt xuất huyết theo trình tự sau:

• Lấy mẫu máu: Dùng kim chích lấy một giọt máu nhỏ ở đầu ngón tay. Bạn cần thao tác nhẹ nhàng, tránh bóp mạnh ngón tay để không làm loãng mẫu máu.
• Nhỏ mẫu máu vào que test: Sử dụng ống hút đi kèm để lấy đúng lượng máu theo hướng dẫn của nhà sản xuất, sau đó nhỏ vào ô chứa mẫu trên que test.
• Thêm dung dịch đệm: Nhỏ đúng số giọt dung dịch thử (buffer) vào vị trí quy định để kích hoạt phản ứng xét nghiệm. Không nhỏ quá nhiều hoặc quá ít.
• Chờ phản ứng và đọc kết quả: Đặt que test trên bề mặt phẳng, chờ khoảng 10 - 15 phút rồi tiến hành đọc kết quả theo hướng dẫn.

Cách đọc và hiểu kết quả que test

Sau khi hoàn tất quá trình test nhanh sốt xuất huyết, việc đọc và hiểu đúng kết quả đóng vai trò quan trọng trong định hướng theo dõi và xử trí tiếp theo. Kết quả que test được đánh giá dựa trên sự xuất hiện của các vạch phản ứng trên vùng hiển thị của que test, thường bao gồm vạch chứng và một hoặc nhiều vạch test. Cụ thể:

1. Nguyên tắc chung khi đọc kết quả

Để đảm bảo việc đọc và diễn giải kết quả que test chính xác, bạn cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản trong quá trình quan sát và đánh giá các vạch hiển thị trên que test:

• Đọc kết quả đúng thời điểm quy định: Kết quả cần được đọc trong khoảng thời gian do nhà sản xuất khuyến cáo, thường từ 10 - 15 phút sau khi nhỏ dung dịch thử. Việc đọc quá sớm có thể khiến phản ứng chưa hoàn tất, trong khi đọc quá muộn có thể làm xuất hiện vạch mờ gây nhầm lẫn.
• Đặt que test trên bề mặt phẳng, ổn định: Trong thời gian chờ phản ứng, que test cần được đặt trên bề mặt phẳng, khô ráo, tránh rung lắc hoặc di chuyển để đảm bảo dòng phản ứng diễn ra đồng đều.
• Quan sát trong điều kiện đủ ánh sáng: Ánh sáng đầy đủ giúp nhận diện rõ các vạch hiển thị, đặc biệt là những vạch test mờ, từ đó hạn chế nguy cơ đọc sai kết quả.
• Luôn kiểm tra sự xuất hiện của vạch chứng: Vạch chứng là yếu tố bắt buộc để xác nhận que test hoạt động đúng. Chỉ khi vạch chứng xuất hiện, kết quả test mới có giá trị đánh giá.
• Diễn giải kết quả trong bối cảnh lâm sàng: Kết quả que test cần được xem xét song song với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau hốc mắt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu xuất huyết. Que test nhanh chỉ có vai trò sàng lọc ban đầu và không thay thế cho chẩn đoán y khoa.

2. Trường hợp kết quả âm tính

Kết quả được xác định là âm tính khi que test chỉ xuất hiện vạch chứng và không có vạch test. Điều này cho thấy tại thời điểm thực hiện, mẫu máu chưa phát hiện được kháng nguyên hoặc kháng thể đặc hiệu của virus Dengue.

Tuy nhiên, kết quả âm tính không đồng nghĩa với việc chắc chắn không mắc bệnh, đặc biệt nếu test được thực hiện quá sớm trong những ngày đầu của giai đoạn sốt, khi nồng độ các dấu ấn sinh học còn thấp.

3. Trường hợp kết quả dương tính

Khi que test xuất hiện đồng thời vạch chứng và vạch test, kết quả được xác định là dương tính. Điều này cho thấy trong mẫu máu đã có sự hiện diện của kháng nguyên hoặc kháng thể liên quan đến virus Dengue.

Nếu bạn có kết quả dương tính cần được theo dõi sát diễn tiến bệnh và nên đến cơ sở y tế để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu nhằm xác định giai đoạn bệnh và có hướng xử trí phù hợp.

Kết quả dương tính được xác định khi que test xuất hiện đồng thời vạch chứng và vạch test

4. Trường hợp kết quả không hợp lệ

Kết quả được xem là không hợp lệ khi que test không xuất hiện vạch chứng, dù có hay không có vạch test. Tình trạng này có thể liên quan đến lỗi thao tác, lượng mẫu hoặc dung dịch đệm không đạt yêu cầu, hoặc que test bị hỏng.

Trong trường hợp này, kết quả không có giá trị chẩn đoán và cần tiến hành test lại bằng một que test khác theo đúng quy trình.

Test nhanh sốt xuất huyết bao nhiêu tiền?

Hiện nay, chi phí test nhanh sốt xuất huyết tương đối đa dạng, dao động tùy theo loại que test, số chỉ số xét nghiệm và hình thức thực hiện tại nhà hoặc tại cơ sở y tế:

• Test nhanh phát hiện kháng nguyên NS1 đơn lẻ: Khoảng 50.000 - 100.000 VNĐ/test, thường được sử dụng trong những ngày đầu của bệnh.
• Test nhanh kết hợp NS1/IgM/IgG: khoảng 120.000 - 200.000 VNĐ/test, cho phép đánh giá cả nhiễm cấp và giai đoạn sau nhiễm.
• Test nhanh thực hiện tại cơ sở y tế: Chi phí có thể cao hơn so với tự test tại nhà do bao gồm công lấy mẫu, đọc kết quả và tư vấn y tế, mức giá thường dao động từ 150.000 VNĐ trở lên, tùy từng cơ sở.

Bên cạnh mức giá cụ thể, chi phí test nhanh sốt xuất huyết còn chịu ảnh hưởng bởi một số yếu tố sau:

• Loại que test được sử dụng: Test càng tích hợp nhiều chỉ số thì chi phí càng cao.
• Địa điểm thực hiện: Tự test tại nhà thường tiết kiệm hơn so với thực hiện tại cơ sở y tế.
• Nguồn gốc và chất lượng sản phẩm: Que test của các hãng uy tín, có chứng nhận chất lượng thường có giá cao hơn nhưng đảm bảo độ tin cậy.
• Thời điểm sử dụng: Trong mùa cao điểm sốt xuất huyết, giá que test có thể biến động nhẹ theo nhu cầu thị trường.

*Lưu ý, mức giá trên chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy theo thời điểm, loại que test, cũng như chính sách của từng cơ sở cung cấp hoặc cơ sở y tế. Để biết mức giá chính xác và giải đáp mọi thắc mắc, bạn hãy liên hệ hotline: 1900 886648 để đặt lịch khám tại Bệnh viện Đại học Phenikaa nhé!

Lưu ý khi test sốt xuất huyết tại nhà

Test nhanh sốt xuất huyết là công cụ hỗ trợ sàng lọc ban đầu. Tuy nhiên, để kết quả có giá trị tham khảo và hạn chế sai lệch, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

1. Tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất

Độ chính xác của que test phụ thuộc nhiều vào việc thực hiện đúng quy trình. Bạn cần tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn đi kèm, bao gồm lượng mẫu máu, số giọt dung dịch đệm, cách đặt que test và thời gian chờ phản ứng. Việc thao tác sai có thể làm sai lệch kết quả, dẫn đến đánh giá không chính xác tình trạng bệnh.

Bạn cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất

2. Đọc kết quả đúng thời điểm quy định

Kết quả que test chỉ có giá trị khi được đọc trong khoảng thời gian mà nhà sản xuất khuyến cáo, thường từ 10 - 15 phút sau khi nhỏ dung dịch thử. Đọc kết quả quá sớm có thể khiến phản ứng chưa hoàn tất, trong khi đọc quá muộn có thể xuất hiện vạch mờ không có giá trị chẩn đoán.

3. Không tự ý kết luận mức độ bệnh

Test nhanh sốt xuất huyết chỉ giúp phát hiện khả năng nhiễm virus Dengue, không phản ánh mức độ nặng của bệnh hay nguy cơ biến chứng. Bạn không nên tự ý đánh giá tình trạng bệnh hoặc tự điều trị dựa trên kết quả test mà không có sự tư vấn của nhân viên y tế.

4. Kết hợp theo dõi triệu chứng lâm sàng

Việc đọc kết quả que test cần được đặt trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Ngay cả khi test cho kết quả âm tính, bạn vẫn cần theo dõi các dấu hiệu như sốt cao liên tục, đau đầu, đau hốc mắt, mệt mỏi nhiều, xuất huyết dưới da hoặc chảy máu bất thường để kịp thời đi khám khi cần thiết.

5. Ưu tiên thăm khám khi kết quả dương tính

Trong trường hợp test nhanh cho kết quả dương tính, bạn nên đến cơ sở y tế sớm để được làm các xét nghiệm chuyên sâu và theo dõi diễn tiến bệnh. Việc thăm khám kịp thời giúp đánh giá chính xác giai đoạn bệnh, phát hiện sớm nguy cơ biến chứng và có hướng xử trí phù hợp.

Khi nào bạn cần đến gặp bác sĩ?

Test nhanh sốt xuất huyết chỉ có vai trò sàng lọc ban đầu và không thể thay thế cho việc thăm khám, theo dõi y tế. Trong nhiều trường hợp, bạn cần chủ động đến gặp bác sĩ để được đánh giá toàn diện và xử trí kịp thời, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục trên 38,5°C không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường.
• Kết quả test nhanh sốt xuất huyết dương tính.
• Xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nặng: Bao gồm đau bụng nhiều, nôn liên tục, mệt lả, chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da, đi ngoài phân đen hoặc có máu.
• Cơ thể mệt mỏi nhiều, lơ mơ hoặc khó tỉnh táo.
• Test nhanh âm tính nhưng triệu chứng vẫn tiến triển: Nếu test âm tính nhưng bạn vẫn sốt cao, đau đầu dữ dội, đau hốc mắt hoặc có biểu hiện bất thường? Hãy đến khám ngay. Điều này giúp loại trừ âm tính giả và các bệnh lý khác.

Người thuộc nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, rối loạn đông máu hoặc suy giảm miễn dịch cần được theo dõi y tế sớm ngay khi nghi ngờ sốt xuất huyết.

Bạn cần đến thăm khám bác sĩ nếu kết quả test nhanh dương tính

Kết luận

Test sốt xuất huyết tại nhà là công cụ hỗ trợ sàng lọc ban đầu, giúp bạn chủ động kiểm tra khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi hoặc đau hốc mắt. Tuy nhiên, để kết quả test có giá trị tham khảo, việc thực hiện cần đúng thời điểm, đúng quy trình và được diễn giải một cách thận trọng, kết hợp với theo dõi triệu chứng lâm sàng.

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng, test nhanh sốt xuất huyết không thể thay thế cho chẩn đoán y khoa. Kết quả âm tính không loại trừ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt trong giai đoạn sớm và kết quả dương tính cũng không phản ánh mức độ nặng hay khả năng biến chứng. Do đó, bạn không nên chủ quan hoặc tự điều trị chỉ dựa trên kết quả test tại nhà.

Để được chẩn đoán chính xác, theo dõi sát diễn tiến bệnh và tư vấn hướng xử trí phù hợp, bạn nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín. Bệnh viện Đại học Phenikaa là địa chỉ đáng tin cậy với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, hệ thống xét nghiệm đầy đủ và quy trình theo dõi sốt xuất huyết bài bản, giúp phát hiện sớm nguy cơ và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa sớm nhé!