Khi mắc sốt xuất huyết, nhiều người chỉ tập trung hạ sốt mà vô tình bỏ qua những yếu tố quan trọng trong sinh hoạt, ăn uống và sử dụng thuốc hàng ngày. Điều này có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, làm tăng nguy cơ xuất huyết, giảm tiểu cầu hoặc các biến chứng nguy hiểm, nếu không được theo dõi và xử trí đúng cách. Vậy sốt xuất huyết kiêng gì để tránh biến chứng nguy hiểm và giúp người bệnh hồi phục an toàn? Cùng tìm hiểu câu trả lời cụ thể trong bài viết dưới đây.
Những yếu tố khiến sốt xuất huyết dễ biến chứng nặng
Nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách, sốt xuất huyết có thể nhanh chóng chuyển từ thể nhẹ sang thể nặng, gây xuất huyết nội, suy tạng hoặc sốc nguy hiểm. Trên thực tế, nhiều biến chứng không chỉ do virus Dengue gây ra, mà còn liên quan trực tiếp đến cách người bệnh sinh hoạt, dùng thuốc và theo dõi bệnh trong những ngày đầu. Dưới đây là những yếu tố phổ biến khiến sốt xuất huyết dễ diễn tiến nặng mà người bệnh và gia đình cần đặc biệt lưu ý.
1. Cơ chế bệnh làm tăng nguy cơ xuất huyết và sốc
Virus Dengue gây ra hai tác động nguy hiểm lên cơ thể. Thứ nhất, virus làm tăng tính thấm thành mạch, khiến huyết tương dễ thoát ra ngoài lòng mạch. Thứ hai, số lượng tiểu cầu giảm mạnh, ảnh hưởng đến khả năng đông máu. Kết hợp hai yếu tố này, người bệnh dễ bị tụt huyết áp và nguy cơ sốc cao.
Đồng thời, tình trạng giảm tiểu cầu khiến khả năng đông máu suy giảm, làm tăng nguy cơ xuất huyết dưới da, xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết nội nếu người bệnh không được theo dõi và chăm sóc đúng cách.
2. Tổn thương gan trong giai đoạn cấp của bệnh
Trong giai đoạn cấp tính của sốt xuất huyết, gan thường bị ảnh hưởng do virus và phản ứng viêm của cơ thể. Men gan tăng cao là dấu hiệu gan đang bị tổn thương. Lúc này, gan hoạt động kém hiệu quả hơn trong việc xử lý thuốc và loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.
Nếu bạn sử dụng rượu bia, thuốc không phù hợp hoặc ăn uống thiếu kiểm soát trong thời gian này, gan dễ bị quá tải, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục.
3. Sử dụng thuốc không đúng cách
Việc tự ý dùng thuốc là một trong những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết diễn tiến nặng. Các thuốc giảm đau, hạ sốt như aspirin hoặc ibuprofen có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và xuất huyết nội. Ngoài ra, dùng thuốc hạ sốt quá liều hoặc kết hợp nhiều loại thuốc cùng lúc còn gây tổn thương gan nghiêm trọng, đặc biệt khi gan đang bị ảnh hưởng bởi bệnh.
Sử dụng thuốc không đúng cách có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn
4. Chăm sóc và sinh hoạt không hợp lý
Nếu không nghỉ ngơi đầy đủ, vận động mạnh, thức khuya hoặc tiếp tục làm việc, cơ thể có thể suy kiệt nhanh chóng. Tắm nước lạnh hoặc để cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng làm tăng nguy cơ mệt lả, tụt huyết áp.
5. Chủ quan trong theo dõi và phát hiện dấu hiệu cảnh báo
Một số người bệnh chủ quan cho rằng, khi đã hết sốt thì sốt xuất huyết đã khỏi, nên không tiếp tục theo dõi sát tình trạng sức khỏe. Trong khi đó, giai đoạn nguy hiểm của bệnh thường xuất hiện sau khi hạ sốt, với nguy cơ xuất huyết hoặc sốc. Việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng, nôn ói, mệt lả hoặc chảy máu bất thường có thể khiến bệnh diễn tiến nặng và làm chậm trễ xử trí kịp thời.
Sốt xuất huyết kiêng gì?
Khi mắc sốt xuất huyết, việc kiêng cữ đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và hỗ trợ cơ thể hồi phục an toàn. “Kiêng gì” trong trường hợp này không chỉ dừng lại ở chế độ ăn uống, mà còn bao gồm cách sử dụng thuốc, sinh hoạt hằng ngày và quá trình theo dõi, chăm sóc tại nhà. Nếu không chú ý đến những yếu tố này, bạn có thể vô tình làm bệnh diễn tiến nặng hơn dù đang điều trị đúng hướng. Dưới đây là những điều bạn cần đặc biệt chú ý:
1. Những thực phẩm và đồ uống cần kiêng
Chế độ ăn uống không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, gây áp lực cho gan và khiến quá trình hồi phục kéo dài hơn. Khi bị sốt xuất huyết, bạn cần lưu ý kiêng những thực phẩm và đồ uống sau:
- Đồ ăn cay nóng, nhiều gia vị, dễ gây kích ứng đường tiêu hóa.
- Thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ hoặc chế biến sẵn.
- Rượu bia và các đồ uống có cồn, chất kích thích.
- Nước ngọt có gas, đồ uống quá nhiều đường.
2. Các loại thuốc không nên tự ý sử dụng
Sử dụng thuốc không đúng cách là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến sốt xuất huyết diễn tiến nặng. Bạn cần đặc biệt thận trọng và tránh các hành vi sau:
- Tự ý dùng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc kháng viêm không steroid.
- Dùng thuốc hạ sốt quá liều hoặc kết hợp nhiều loại thuốc cùng lúc.
- Tự ý truyền dịch tại nhà.
- Sử dụng thuốc nam, thuốc đông y không rõ nguồn gốc.
- Tự ý dùng thuốc bổ, vitamin liều cao trong giai đoạn cấp.
3. Trong sinh hoạt hàng ngày
Bên cạnh ăn uống và dùng thuốc, nhiều người thường băn khoăn những điều cần tránh trong sinh hoạt hằng ngày để tránh làm bệnh trở nặng. Thực tế, những thói quen sinh hoạt không phù hợp có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh hơn, làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, xuất huyết và kéo dài thời gian hồi phục. Vì vậy, trong thời gian mắc bệnh, bạn cần kiêng:
- Vận động mạnh, lao động nặng hoặc tập thể dục.
- Thức khuya, làm việc căng thẳng kéo dài.
- Tắm nước lạnh hoặc để cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột.
- Đi lại nhiều khi cơ thể còn mệt, chóng mặt.
- Chủ quan sinh hoạt bình thường khi mới hạ sốt.
Người bệnh cần tránh vận động mạnh, lao động nặng hoặc tập thể dục quá sức
4. Lưu ý khi theo dõi và chăm sóc tại nhà
Việc theo dõi không đầy đủ hoặc xử trí chậm trễ có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm can thiệp kịp thời. Khi chăm sóc tại nhà, cần tránh những sai lầm sau:
- Bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng, nôn ói, mệt lả, chảy máu bất thường.
- Tự điều trị kéo dài tại nhà khi triệu chứng không cải thiện.
- So sánh diễn tiến bệnh của mình với người khác để tự đánh giá mức độ nặng nhẹ.
- Ngưng theo dõi sức khỏe ngay sau khi hết sốt.
- Chậm đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường.
Bạn đang lo lắng về tình trạng sốt xuất huyết? Gọi ngay 1900 886648 để được bác sĩ Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn miễn phí 24/7
Tìm hiểu thêm:
- Sốt Xuất Huyết Uống Gì Để Nhanh Phục Hồi Và Giảm Biến Chứng?
- Sốt Xuất Huyết Nên Ăn Gì Và Kiêng Gì Để Nhanh Hồi Phục?
Người bị sốt xuất huyết nên làm gì để hồi phục an toàn?
Bên cạnh việc nắm rõ sốt xuất huyết kiêng gì, bạn cũng cần thực hiện đúng những biện pháp chăm sóc và theo dõi phù hợp để hỗ trợ cơ thể hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng. Việc “làm đúng” song song với “tránh sai” giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn, đặc biệt trong giai đoạn từ ngày thứ 3 - 7 của bệnh. Bạn cần chú ý những điều sau:
1. Nghỉ ngơi đầy đủ và theo dõi sát tình trạng sức khỏe
Trong suốt thời gian mắc sốt xuất huyết, bạn cần ưu tiên nghỉ ngơi để cơ thể có điều kiện hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng. Việc theo dõi sát các biểu hiện toàn thân giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường và xử trí kịp thời. Cụ thể:
- Hạn chế vận động, tránh làm việc nặng hoặc gắng sức
- Theo dõi nhiệt độ cơ thể, mức độ mệt mỏi và tình trạng ăn uống hàng ngày.
- Quan sát các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng, nôn ói, mệt lả, chảy máu bất thường.
- Không chủ quan ngay cả khi đã hạ sốt.
2. Bổ sung nước và điện giải đúng cách
Mất nước và rối loạn điện giải là tình trạng dễ gặp ở người bị sốt xuất huyết, đặc biệt khi sốt cao hoặc nôn ói. Việc bù nước đúng cách giúp ổn định tuần hoàn và hỗ trợ quá trình hồi phục. Về nguyên tắc, bạn cần lưu ý:
- Uống nước thành từng ngụm nhỏ, chia đều trong ngày.
- Ưu tiên nước lọc, dung dịch bù điện giải theo hướng dẫn.
- Tránh uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn.
- Không thay thế hoàn toàn nước lọc bằng nước ngọt hoặc đồ uống có gas.
Người bệnh sốt xuất huyết cần bổ sung nước đầy đủ
3. Ăn uống phù hợp với thể trạng
Chế độ ăn hợp lý giúp cung cấp năng lượng cần thiết cho cơ thể. Đồng thời hạn chế gây áp lực lên gan và hệ tiêu hóa trong thời gian mắc sốt xuất huyết. Bạn nên lựa chọn thực phẩm dễ tiêu, phù hợp với tình trạng sức khỏe thực tế để hỗ trợ quá trình hồi phục:
- Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, súp, canh.
- Chia nhỏ bữa ăn nếu người bệnh mệt hoặc chán ăn.
- Đảm bảo dinh dưỡng vừa đủ, không kiêng khem quá mức.
- Tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc chế biến sẵn.
4. Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ
Việc tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh và phòng ngừa biến chứng sốt xuất huyết. Bạn cần thực hiện nghiêm túc phác đồ điều trị và theo dõi theo hướng dẫn y tế để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình hồi phục:
- Dùng thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời điểm được chỉ định.
- Không tự ý thay đổi, ngưng hoặc bổ sung thuốc khi chưa có tư vấn y tế.
- Thực hiện tái khám, xét nghiệm theo lịch hẹn của bác sĩ.
- Đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Khi nào người bị sốt xuất huyết cần đi khám ngay?
Trong quá trình theo dõi và điều trị sốt xuất huyết, bạn không nên chờ đến khi triệu chứng trở nặng mới đi khám. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo giúp can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Bạn cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong các biểu hiện sau:
- Sốt cao liên tục không hạ hoặc tái sốt sau khi đã hạ.
- Mệt nhiều, li bì, khó đánh thức hoặc cảm giác choáng váng.
- Đau bụng dữ dội, đặc biệt vùng hạ sườn phải.
- Nôn ói nhiều lần, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
- Chảy máu mũi, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da lan nhanh.
- Tay chân lạnh, da ẩm, tiểu ít hoặc không tiểu.
- Khó thở, đau tức ngực.
Bạn cần đến khám bác sĩ nếu sốt cao liên tục không hạ hoặc tái sốt sau khi đã hạ
Kết luận
Việc hiểu rõ sốt xuất huyết kiêng gì không chỉ giúp người bệnh tránh những sai lầm thường gặp, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Kiêng cữ đúng cách cần được thực hiện toàn diện, từ ăn uống, sử dụng thuốc, sinh hoạt hàng ngày đến theo dõi và chăm sóc tại nhà. Khi được theo dõi sát và xử trí đúng hướng, đa số người bệnh có thể hồi phục an toàn mà không để lại biến chứng lâu dài.
Nếu bạn hoặc người thân đang mắc sốt xuất huyết và cần được thăm khám, theo dõi tiểu cầu hoặc đánh giá nguy cơ biến chứng, hãy đến Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec) để được tư vấn và điều trị kịp thời. Người bệnh sẽ được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, chỉ định xét nghiệm cần thiết và theo dõi sát diễn tiến bệnh theo từng giai đoạn. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.
