Từng trải qua 2 lần sinh mổ, chị L.T.P.L âm thầm chịu đựng những cơn đau ở góc trái vết mổ cũ trong suốt thời gian dài. Những dấu hiệu tưởng chừng chỉ liên quan đến vết mổ cũ lại là biểu hiện của một bệnh lý hiếm gặp: lạc nội mạc tử cung tại thành bụng. Trước tình trạng này, các bác sĩ Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec) không chỉ đặt mục tiêu loại bỏ toàn bộ tổn thương mà còn phải tính toán phương án phục hồi cấu trúc thành bụng và xác định chính xác bản chất mô bệnh học, giải quyết toàn diện những thách thức ở một ca phẫu thuật phụ khoa cực hiếm.
Lạc nội mạc tử cung tại sẹo mổ lấy thai: chỉ gặp ở khoảng 0,03-1,5% phụ nữ sau sinh mổ
Lạc nội mạc tử cung là bệnh lý xảy ra khi mô tương tự nội mạc tử cung phát triển bên ngoài buồng tử cung. Bệnh thường được phát hiện tại các cơ quan trong vùng chậu, tuy nhiên, tổn thương cũng có thể xuất hiện ngoài vùng chậu, trong đó có thành bụng và vị trí sẹo mổ lấy thai.
Theo hướng dẫn của Hiệp hội Sinh sản và Phôi học châu Âu (ESHRE) năm 2022, lạc nội mạc tử cung tại sẹo mổ lấy thai được ước tính gặp ở khoảng 0,03-1,5% phụ nữ sau sinh mổ. Đây là một bệnh lý hiếm gặp, có thể biểu hiện bằng khối bất thường tại vết mổ cũ, kèm đau tăng theo chu kỳ kinh nguyệt.
Trường hợp của chị L.T.P.L là một ví dụ điển hình. Người bệnh có tiền sử hai lần sinh mổ, sau đó thường xuyên xuất hiện cảm giác đau tại góc trái vết mổ cũ. Vùng đau có một khối cứng dưới da, đau nhiều khi chạm vào và đặc biệt trở nên rõ rệt hơn trong những ngày hành kinh.
Khi đến thăm khám tại Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa, qua lâm sàng và đánh giá tổn thương, các bác sĩ ghi nhận khối chắc, không di động, kích thước khoảng 4×5cm, nằm sát bên trái sẹo mổ ngang trên vệ, ấn đau nhiều. Những đặc điểm này, đặc biệt là mối liên quan giữa vị trí khối tổn thương và chu kỳ kinh nguyệt, gợi ý tình trạng lạc nội mạc tử cung tại thành bụng.
Đáng chú ý, tổn thương không chỉ khu trú ở lớp mô dưới da mà còn lan từ lớp cân thành bụng đến sát da. Với kích thước khoảng 5cm và phạm vi xâm lấn qua nhiều lớp mô, đây không còn là một khối bất thường đơn thuần có thể xử lý bằng thao tác cắt bỏ thông thường. Việc điều trị cần tính toán đồng thời vả về diện cắt tổn thương, khả năng phục hồi thành bụng và yêu cầu xác định bản chất mô bệnh học.
Khối lạc nội mạc tử cung kích thước lớn khoảng 4×5cm tại sẹo mổ lấy thai cực hiếm
Ba thách thức - ba nhiệm vụ song song trong một ca phẫu thuật hiếm gặp
Đối với lạc nội mạc tử cung tại thành bụng, phẫu thuật là phương pháp điều trị quan trọng khi tổn thương gây đau hoặc có chỉ định can thiệp. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào việc lấy bỏ khối tổn thương, mà còn liên quan chặt chẽ đến khả năng đánh giá đúng phạm vi xâm lấn, lựa chọn diện cắt phù hợp và xử lý những ảnh hưởng đến cấu trúc thành bụng sau phẫu thuật.
Ở trường hợp của chị L.T.P.L, trước tổn thương kích thước khoảng 5cm, xâm lấn qua các lớp mô thành bụng, ê-kíp Khoa Phụ PhenikaaMec do ThS.BSNT Phùng Quang Thủy - Trưởng khoa Khoa Phụ Bệnh viện Đại học Phenikaa trực tiếp phụ trách đã xây dựng phương án phẫu thuật hướng tới ba mục tiêu chuyên môn song song.
Thứ nhất, loại bỏ toàn bộ tổn thương, hạn chế nguy cơ tái phát
Theo ThS.BSNT Phùng Quang Thủy: “Với lạc nội mạc tử cung, việc loại bỏ không đầy đủ mô tổn thương có thể làm tăng nguy cơ bệnh tồn tại hoặc tái phát. Vì vậy, việc xác định phạm vi xâm lấn, lựa chọn diện cắt phù hợp để lấy bỏ tổn thương cùng phần mô xơ xung quanh, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng còn sót mô bệnh là yêu cầu tiên quyết.
Ê-kíp phải đánh giá chính xác về giải phẫu và khả năng kiểm soát tổn thương trong quá trình phẫu thuật, đặc biệt khi khối bệnh lý nằm sát nhiều lớp cấu trúc của thành bụng. Và chúng tôi đã lấy thành công trọn vẹn khối tổn thương 5cm.”
Ê-kíp khoa Phụ Bệnh viện Đại học Phenikaa tỉ mỉ bóc tách, lấy trọn khối lạc nội mạc tử cung tại sẹo mổ lấy thai.
Thứ hai, phục hồi cấu trúc thành bụng sau khi cắt bỏ tổn thương
Một trong những thách thức của ca bệnh là tổn thương xâm lấn qua lớp cân thành bụng. Khi cần cắt bỏ rộng phần mô bệnh lý, cấu trúc thành bụng có thể bị ảnh hưởng, đặt ra yêu cầu tái tạo và gia cố phù hợp để hỗ trợ phục hồi sau phẫu thuật.
Với trường hợp của chị L.T.P.L, sau khi loại bỏ tổn thương, ê-kíp đã sử dụng lưới sinh học đặt dưới cân để gia cố thành bụng. Đây là bước xử trí có ý nghĩa quan trọng, giúp giải quyết đồng thời tổn thương bệnh lý và vấn đề cấu trúc tại vị trí phẫu thuật. Việc lựa chọn vật liệu, vị trí đặt lưới và phương án phục hồi cần được cân nhắc dựa trên đặc điểm tổn thương cũng như tình trạng thực tế của người bệnh.
Thứ ba, xác định chính xác bản chất tổn thương, đánh giá khả năng ác tính
Phần lớn lạc nội mạc tử cung là bệnh lý lành tính, tuy nhiên, những biểu hiện bất thường tại thành bụng vẫn cần được đánh giá đầy đủ, không chủ quan với khả năng ác tính dù rất hiếm gặp. Do đó, bệnh phẩm sau phẫu thuật được gửi làm giải phẫu bệnh nhằm xác định bản chất mô học của tổn thương, đồng thời cung cấp căn cứ cho việc tư vấn và theo dõi sau điều trị.
Như vậy, một ca phẫu thuật tưởng chừng chỉ nhằm loại bỏ khối u thực tế đòi hỏi bác sĩ giải quyết đồng thời nhiều yêu cầu: kiểm soát tổn thương, phục hồi giải phẫu và xác định mô bệnh học. Đây cũng là dấu ấn thể hiện năng lực chuyên môn toàn diện của đội ngũ Khoa Phụ PhenikaaMec trong tiếp cận và xử trí những bệnh lý phụ khoa phức tạp.
Người bệnh được theo dõi và chăm sóc toàn diện sau ca phẫu thuật thành công.
Sau phẫu thuật, người bệnh được tiếp tục theo dõi và chăm sóc tại bệnh viện. Sau 4 ngày, chị L.T.P.L phục hồi tốt, có thể đi lại nhẹ nhàng, sức khỏe ổn định và đủ điều kiện xuất viện. “Nhớ lại những ngày phải chịu đựng cơn đau bụng hành kinh đầy ám ảnh mà vẫn thấy sợ, chẳng ngờ đó lại là một bệnh lý hiếm gặp như vậy. Nhưng cũng thật may mắn vì được được các bác sĩ điều trị thành công, vết mổ cũng ổn, sức khỏe phục hồi tốt lên từng ngày. Cảm ơn bác sĩ Quang Thủy, cảm ơn khoa Phụ đã cho tôi một cuộc sống thoải mái hơn, một sức khỏe tốt hơn. Mọi người đều rất tuyệt vời” chị L.T.P.L xúc động chia sẻ sau hành trình điều trị thành công.
Tại Khoa Phụ PhenikaaMec, việc thăm khám, đánh giá mức độ xâm lấn và xây dựng phương án phẫu thuật theo một quy trình thống nhất: Nhận diện đúng tổn thương - đánh giá chính xác phạm vi xâm lấn - phẫu thuật triệt để - xác định mô bệnh học. Mỗi bước đều có ý nghĩa quan trọng trong hành trình điều trị lạc nội mạc tử cung tại thành bụng.
Với những bệnh lý phụ khoa hiếm gặp, phức tạp, năng lực điều trị không chỉ thể hiện ở kỹ thuật phẫu thuật mà còn nằm ở khả năng nhận diện chính xác, đánh giá toàn diện và giải quyết đồng bộ các vấn đề phát sinh. Đây cũng là định hướng mà Khoa Phụ PhenikaaMec kiên trì theo đuổi, nhằm mang đến cho người bệnh cơ hội được thăm khám, điều trị bài bản và chăm sóc toàn diện.
