iconicon

HỎI ĐÁP

icon

Hỏi Đáp Về Ung Bướu

icon

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 sống được bao lâu? Tiên lượng và điều trị

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 sống được bao lâu? Tiên lượng và điều trị

banner
questionKhách hàng: Hưng Nguyễn
calendarĐã hỏi: 13/11/2026
Chào bác sĩ! Bố tôi vừa được chẩn đoán ung thư trực tràng giai đoạn 3. Cả gia đình rất lo lắng. Xin bác sĩ cho biết bệnh ở giai đoạn này có nghiêm trọng không, còn khả năng chữa khỏi không và người bệnh có thể sống được bao lâu?
calendarĐã trả lời: 16/11/2026

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã có di căn đến hạch bạch huyết vùng nhưng chưa xuất hiện di căn xa đến các cơ quan như gan, phổi hoặc xương. Mặc dù bệnh đã tiến triển, nhiều người bệnh vẫn có khả năng điều trị với mục tiêu triệt căn.

Nhờ tiến bộ trong phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, kết quả điều trị ngày càng tốt hơn. Với một nhóm nhỏ người bệnh có đặc điểm gen phù hợp, liệu pháp miễn dịch mở ra thêm lựa chọn mới.

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 là gì?

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 là tình trạng khối u ác tính tại trực tràng đã lan đến các hạch bạch huyết vùng nhưng chưa có di căn xa (M0).

Ở giai đoạn này, khối u có thể còn giới hạn trong thành trực tràng hoặc đã xâm lấn ra mô và các cơ quan lân cận. Mức độ xâm lấn và số lượng hạch bị ảnh hưởng có thể khác nhau giữa các người bệnh.

Việc xác định chính xác giai đoạn bệnh đóng vai trò quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị và đánh giá tiên lượng.

Phân loại ung thư trực tràng giai đoạn 3 theo TNM

Theo hệ thống phân loại TNM của Ủy ban Liên hợp Hoa Kỳ về Ung thư (AJCC), phiên bản 8, ung thư trực tràng giai đoạn 3 được chia thành ba nhóm:

  • Giai đoạn 3A: Khối u thường còn tương đối nông, xâm lấn đến lớp dưới niêm mạc hoặc lớp cơ riêng của thành trực tràng, kèm theo di căn hạch vùng. Nhóm này cũng gồm trường hợp khối u chỉ xâm lấn lớp dưới niêm mạc nhưng có 4–6 hạch di căn.
  • Giai đoạn 3B: Bao gồm nhiều mức độ xâm lấn khác nhau. Khối u có thể đã xuyên qua lớp cơ riêng vào mô quanh trực tràng hoặc xâm lấn bề mặt phúc mạc tạng, kèm theo di căn hạch vùng. Nhóm này cũng gồm khối u xâm lấn lớp cơ hoặc mô quanh trực tràng có 4–6 hạch di căn, hoặc khối u nông hơn nhưng có từ 7 hạch di căn trở lên.
  • Giai đoạn 3C: Là nhóm có mức độ tiến triển tại chỗ và/hoặc di căn hạch vùng cao hơn. Khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận hoặc có nhiều hạch bạch huyết bị ảnh hưởng.

Cả ba nhóm đều chưa có di căn xa. Việc phân loại chính xác cần dựa trên sự kết hợp giữa mức độ xâm lấn của khối u (T), tình trạng hạch vùng (N) và tình trạng di căn xa (M), thay vì chỉ căn cứ vào số lượng hạch di căn.

Ở giai đoạn 3, khối u đã lan đến hạch bạch huyết, cần điều trị tích cực và theo dõi sát

Ở giai đoạn 3, khối u đã lan đến hạch bạch huyết, cần điều trị tích cực và theo dõi sát

Dấu hiệu và triệu chứng ung thư trực tràng giai đoạn 3

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 có thể gây ra nhiều triệu chứng tiêu hóa và toàn thân. Tuy nhiên, mức độ biểu hiện không hoàn toàn tương ứng với giai đoạn bệnh. Một số người bệnh có triệu chứng rõ rệt, trong khi những trường hợp khác chỉ xuất hiện các dấu hiệu kín đáo.

Những biểu hiện thường gặp bao gồm:

  • Đại tiện ra máu: Máu có thể đỏ tươi, đỏ sẫm hoặc lẫn trong phân. Triệu chứng này đôi khi dễ nhầm với bệnh trĩ hoặc các bệnh lý hậu môn – trực tràng khác.
  • Thay đổi thói quen đại tiện: Táo bón, tiêu chảy kéo dài hoặc xen kẽ giữa hai tình trạng.
  • Cảm giác mót rặn: Người bệnh thường xuyên có cảm giác muốn đi đại tiện dù vừa đi xong hoặc cảm thấy đại tiện không hết phân.
  • Thay đổi hình dạng phân: Phân có thể nhỏ hoặc dẹt hơn bình thường, đặc biệt khi khối u gây hẹp lòng trực tràng.
  • Đau bụng hoặc khó chịu vùng bụng dưới: Có thể xuất hiện cảm giác đau âm ỉ, căng tức hoặc đau quặn từng cơn.
  • Mệt mỏi, thiếu máu: Tình trạng mất máu kéo dài có thể gây thiếu máu, khiến người bệnh xanh xao, giảm sức lực.
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân: Người bệnh có thể giảm cân dù không chủ động thay đổi chế độ ăn uống.
  • Chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn: Có thể xuất hiện khi khối u gây hẹp đáng kể lòng ruột hoặc dẫn đến tình trạng bán tắc, tắc ruột.

Những triệu chứng trên không đặc hiệu cho ung thư trực tràng. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám chuyên khoa khi có các dấu hiệu bất thường kéo dài, đặc biệt là đại tiện ra máu, thay đổi thói quen đại tiện hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Trường hợp đau bụng dữ dội, chướng bụng tăng, nôn nhiều hoặc bí trung đại tiện, người bệnh cần được đánh giá cấp cứu để loại trừ tắc ruột.

Đại tiện ra máu, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài là những dấu hiệu cần đi khám sớm

Đại tiện ra máu, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài là những dấu hiệu cần đi khám sớm

Tìm hiểu thêm:

Chẩn đoán ung thư trực tràng giai đoạn 3

Để xác định chính xác giai đoạn bệnh, bác sĩ cần kết hợp thăm khám lâm sàng, nội soi sinh thiết và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

1. Thăm khám lâm sàng

Bác sĩ khai thác tiền sử bệnh, các triệu chứng tiêu hóa, tình trạng sụt cân, thiếu máu và những yếu tố nguy cơ như tiền sử polyp đại trực tràng, bệnh viêm ruột mạn tính hoặc gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng.

Thăm trực tràng bằng tay có thể giúp phát hiện các khối u ở vị trí thấp và đánh giá sơ bộ một số đặc điểm của tổn thương.

2. Nội soi đại trực tràng và sinh thiết

Nội soi đại trực tràng là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ quan sát trực tiếp tổn thương, xác định vị trí, kích thước, hình dạng khối u và mức độ hẹp lòng trực tràng.

Trong quá trình nội soi, bác sĩ lấy mẫu mô tại vị trí nghi ngờ để xét nghiệm giải phẫu bệnh, qua đó xác định bản chất ác tính và loại mô học của khối u.

Tuy nhiên, sinh thiết thông thường không đủ để đánh giá chính xác độ xâm lấn qua các lớp thành trực tràng hoặc tình trạng di căn hạch. Vì vậy, người bệnh cần được thực hiện thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

3. Chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm hỗ trợ

Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:

  • MRI tiểu khung: Là phương pháp quan trọng để đánh giá mức độ xâm lấn tại chỗ, tình trạng hạch vùng, mối liên quan của khối u với mạc treo trực tràng, diện cắt phẫu thuật dự kiến và các yếu tố nguy cơ khác.
  • CT ngực, bụng và chậu: Giúp đánh giá tình trạng lan rộng của bệnh, đặc biệt là phát hiện di căn xa đến gan, phổi hoặc các cơ quan khác.
  • Xét nghiệm CEA: Hỗ trợ đánh giá ban đầu và theo dõi đáp ứng điều trị, phát hiện tái phát sau điều trị.
  • Xét nghiệm mô bệnh học và sinh học phân tử: Đặc biệt là đánh giá tình trạng MMR/MSI, giúp bác sĩ lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp.

Việc phối hợp các phương pháp trên giúp xác định giai đoạn bệnh và xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa.

Các phương pháp điều trị ung thư trực tràng giai đoạn 3 hiện nay

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 thường cần phối hợp nhiều phương pháp điều trị. Việc lựa chọn chiến lược phù hợp phụ thuộc vào vị trí khối u, mức độ xâm lấn, đặc điểm hạch vùng, các yếu tố nguy cơ trên MRI, tình trạng MMR/MSI và sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Điều trị thường được quyết định thông qua hội chẩn đa chuyên khoa, với sự tham gia của các bác sĩ ngoại tiêu hóa, ung bướu, chẩn đoán hình ảnh và các chuyên khoa liên quan.

1. Điều trị tân bổ trợ trước phẫu thuật

Đối với nhiều trường hợp ung thư trực tràng giai đoạn 3, đặc biệt là khối u trực tràng giữa và thấp, bác sĩ có thể chỉ định hóa trị và xạ trị trước phẫu thuật.

Một trong những chiến lược được áp dụng hiện nay là điều trị tân bổ trợ toàn bộ (Total Neoadjuvant Therapy – TNT).

Đây là phương pháp kết hợp hóa trị toàn thân với xạ trị hoặc hóa xạ trị, trong đó các phương pháp điều trị được thực hiện trước phẫu thuật.

Mục tiêu của điều trị tân bổ trợ là:

  • Làm giảm kích thước và mức độ xâm lấn của khối u.
  • Tăng khả năng phẫu thuật triệt căn.
  • Giảm nguy cơ tái phát tại chỗ và hỗ trợ kiểm soát bệnh toàn thân.
  • Tạo điều kiện bảo tồn cơ thắt hậu môn trong những trường hợp phù hợp.

Tuy nhiên, không phải tất cả người bệnh ung thư trực tràng giai đoạn 3 đều cần áp dụng cùng một phác đồ. Một số trường hợp có thể được lựa chọn phẫu thuật trước hoặc các chiến lược điều trị khác dựa trên đánh giá chuyên khoa.

2. Phẫu thuật

Phẫu thuật vẫn giữ vai trò quan trọng trong điều trị triệt căn ung thư trực tràng giai đoạn 3.

Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ khối u cùng các mô có nguy cơ chứa tế bào ung thư, đồng thời bảo đảm diện cắt an toàn và xử lý hệ thống hạch vùng.

Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật được thực hiện theo nguyên tắc cắt toàn bộ mạc treo trực tràng (Total Mesorectal Excision – TME).

Tùy vị trí và mức độ lan rộng của khối u, bác sĩ có thể lựa chọn:

  • Cắt trước thấp: Loại bỏ đoạn trực tràng chứa khối u và bảo tồn cơ thắt hậu môn khi điều kiện cho phép.
  • Cắt cụt trực tràng đường bụng – tầng sinh môn: Áp dụng trong những trường hợp khối u ở vị trí rất thấp, không thể bảo tồn cơ thắt một cách an toàn.
  • Phẫu thuật mở rộng: Được cân nhắc khi khối u xâm lấn trực tiếp các cơ quan lân cận.

Phẫu thuật có thể được thực hiện bằng phương pháp mổ mở hoặc ít xâm lấn tùy điều kiện cụ thể.

Một số người bệnh cần mở hậu môn nhân tạo tạm thời hoặc vĩnh viễn, phụ thuộc vào loại phẫu thuật và khả năng bảo tồn chức năng hậu môn.

3. Hóa trị và xạ trị

Hóa trị sử dụng các thuốc tác động lên tế bào ung thư, nhằm kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ tái phát.

Xạ trị sử dụng bức xạ năng lượng cao tác động vào vùng khối u, giúp kiểm soát bệnh tại chỗ.

Trong ung thư trực tràng giai đoạn 3, hóa trị và xạ trị có thể được phối hợp trước phẫu thuật. Một số trường hợp cũng cần điều trị bổ trợ sau phẫu thuật, tùy kết quả giải phẫu bệnh và những phương pháp đã được sử dụng trước đó.

Xạ trị ngoài là phương pháp được sử dụng phổ biến trong điều trị ung thư trực tràng. Xạ trị áp sát chỉ được cân nhắc trong những tình huống chọn lọc tại các cơ sở chuyên sâu.

4. Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch là một trong những tiến bộ quan trọng trong điều trị ung thư trực tràng.

Đối với các khối u có tình trạng thiếu hụt hệ thống sửa chữa ghép cặp sai DNA (dMMR) hoặc bất ổn vi vệ tinh mức độ cao (MSI-H), một số thuốc miễn dịch có thể mang lại hiệu quả điều trị đáng kể.

Trong những trường hợp phù hợp, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc liệu pháp miễn dịch theo các hướng dẫn điều trị hiện hành.

Ngoài ra, với những người bệnh đạt đáp ứng hoàn toàn trên lâm sàng sau điều trị tân bổ trợ, chiến lược theo dõi tích cực không phẫu thuật (watch-and-wait) có thể được cân nhắc tại các trung tâm có kinh nghiệm.

Phương pháp này đòi hỏi đánh giá đáp ứng chặt chẽ và tuân thủ lịch theo dõi nghiêm ngặt, không áp dụng đại trà cho tất cả người bệnh.

Phẫu thuật kết hợp hóa trị, xạ trị là hướng tiếp cận phổ biến trong điều trị ung thư trực tràng ở giai đoạn 3

Phẫu thuật kết hợp hóa trị, xạ trị là hướng tiếp cận phổ biến trong điều trị ung thư trực tràng ở giai đoạn 3

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 sống được bao lâu?

Đây là một trong những câu hỏi được người bệnh và gia đình quan tâm nhất khi nhận chẩn đoán ung thư trực tràng giai đoạn 3.

Mặc dù bệnh đã di căn hạch vùng, ung thư trực tràng giai đoạn 3 vẫn có khả năng điều trị triệt căn ở nhiều trường hợp, đặc biệt khi được chẩn đoán chính xác và điều trị theo chiến lược phù hợp.

Tuy nhiên, không thể xác định chính xác thời gian sống của một người bệnh chỉ dựa vào giai đoạn ung thư.

Tiên lượng phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

  • Mức độ xâm lấn của khối u nguyên phát.
  • Số lượng và đặc điểm hạch bạch huyết bị di căn.
  • Vị trí khối u và các yếu tố nguy cơ trên MRI.
  • Đặc điểm mô bệnh học và sinh học phân tử.
  • Khả năng phẫu thuật triệt căn.
  • Mức độ đáp ứng với hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch.
  • Tình trạng sức khỏe tổng thể và các bệnh lý đi kèm.

Tỷ lệ sống sau 5 năm thường được sử dụng trong các nghiên cứu để đánh giá kết quả điều trị. Tuy nhiên, đây là số liệu thống kê trên những nhóm người bệnh, không có nghĩa là người bệnh chỉ sống được 5 năm.

Bên cạnh đó, các số liệu sống còn được công bố theo hệ thống SEER không hoàn toàn tương ứng với các nhóm IIIA, IIIB và IIIC của hệ thống TNM.

Vì vậy, việc tư vấn tiên lượng cần dựa trên đặc điểm bệnh cụ thể, kết quả đánh giá giai đoạn và đáp ứng điều trị của từng người bệnh.

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho người ung thư trực tràng giai đoạn 3

Bên cạnh các phương pháp điều trị chuyên khoa, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt phù hợp có vai trò quan trọng trong duy trì thể trạng, hỗ trợ phục hồi và cải thiện chất lượng cuộc sống.

1. Bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ

Người bệnh cần được cung cấp đủ năng lượng, chất đạm, vitamin và khoáng chất trong quá trình điều trị.

Nên lựa chọn thực phẩm đa dạng, phù hợp với khả năng tiêu hóa và tình trạng sức khỏe. Các nguồn đạm như thịt nạc, cá, trứng, sữa và đậu có thể giúp duy trì khối cơ và hỗ trợ phục hồi.

Với người bệnh có khối u gây hẹp lòng trực tràng, nguy cơ tắc ruột hoặc mới trải qua phẫu thuật, chế độ ăn cần được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Không nên tự ý áp dụng chế độ ăn nhiều chất xơ hoặc kiêng khem quá mức khi chưa được tư vấn chuyên môn.

2. Hạn chế các yếu tố bất lợi cho sức khỏe

Người bệnh nên hạn chế rượu bia, tránh hút thuốc lá và giảm sử dụng thực phẩm chế biến sẵn.

Chế độ ăn cần được điều chỉnh tùy tình trạng tiêu hóa và tác dụng không mong muốn của quá trình điều trị.

3. Duy trì vận động phù hợp

Các hoạt động như đi bộ, tập thở hoặc vận động nhẹ nhàng có thể giúp duy trì thể lực, hạn chế suy giảm khối cơ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Mức độ vận động cần phù hợp với tình trạng sức khỏe, đặc biệt trong giai đoạn sau phẫu thuật hoặc khi đang hóa trị, xạ trị.

4. Hỗ trợ tâm lý và tuân thủ điều trị

Chẩn đoán ung thư có thể gây nhiều lo lắng cho người bệnh và gia đình.

Sự đồng hành của người thân, tư vấn tâm lý khi cần thiết và trao đổi thường xuyên với bác sĩ điều trị có thể giúp người bệnh giảm căng thẳng và duy trì chất lượng cuộc sống.

Người bệnh cần tuân thủ phác đồ, lịch tái khám và các hướng dẫn theo dõi sau điều trị.

Thực phẩm mềm, dễ tiêu có thể phù hợp trong giai đoạn sau phẫu thuật hoặc khi đang hóa xạ trị

Thực phẩm mềm, dễ tiêu có thể phù hợp trong giai đoạn sau phẫu thuật hoặc khi đang hóa xạ trị

Kết luận

Ung thư trực tràng giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã có di căn hạch vùng nhưng chưa xuất hiện di căn xa. Mặc dù bệnh đã tiến triển, nhiều người bệnh vẫn có cơ hội điều trị với mục tiêu triệt căn.

Những tiến bộ trong chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, cùng liệu pháp miễn dịch ở nhóm người bệnh phù hợp, đã mở ra thêm các lựa chọn điều trị, giúp cải thiện khả năng kiểm soát bệnh và chất lượng cuộc sống.

Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec) triển khai thăm khám, nội soi và chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa, trong đó có các tổn thương nghi ngờ ung thư đại trực tràng. Khi phát hiện bất thường, người bệnh được tư vấn thực hiện các xét nghiệm cần thiết và phối hợp với các chuyên khoa liên quan để lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Người bệnh có các dấu hiệu như đại tiện ra máu, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, đau bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán kịp thời. Đặt lịch khám tại Bệnh viện Đại học Phenikaa qua hotline 1900 2262.

calendar

16/11/2026

right

Chủ đề :

Đặt câu hỏi với chuyên gia

Họ và tên *
Tuổi *
Số điện thoại *
Email *
Chọn chuyên khoa *
Câu hỏi *
Mọi thắc mắc của quý khách sẽ được chuyên gia của chúng tôi giải đáp kịp thời và tận tâm nhất.
banner
Đặt lịch khámĐặt lịch khám