Ung thư buồng trứng được chia thành nhiều giai đoạn khác nhau, phản ánh mức độ lan rộng của khối u trong cơ thể. Việc hiểu rõ các giai đoạn ung thư buồng trứng giúp người bệnh và bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả và cơ hội hồi phục. Nội dung bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dấu hiệu các giai đoạn, tiên lượng sống và cách điều trị hiệu quả.
Các giai đoạn ung thư buồng trứng
Giống như nhiều loại ung thư khác, ung thư buồng trứng cũng được chia thành các giai đoạn dựa trên mức độ lan rộng của tế bào ung thư. Việc xác định đúng giai đoạn không chỉ giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp mà còn giúp người bệnh hiểu rõ tình trạng của mình hơn.
>>>Xem thêm: Tầm soát ung thư buồng trứng ở đâu tốt?
1. Giai đoạn 1- Ung thư khu trú trong buồng trứng
Ung thư buồng trứng giai đoạn 1 là khi các tế bào ung thư chỉ mới hình thành trong một hoặc cả hai buồng trứng hay ống dẫn trứng, chưa lan rộng ra ngoài phạm vi này. Ở giai đoạn sớm, bệnh vẫn còn khu trú, chưa có dấu hiệu xâm lấn mô lân cận hay di căn đến các cơ quan khác trong cơ thể. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ khoảng 17% trường hợp được chẩn đoán ở giai đoạn 1 - thời điểm điều trị có tiên lượng tốt nhất.
Cụ thể, giai đoạn 1 được chia nhỏ như sau:
- Giai đoạn 1A: Tế bào ung thư chỉ tồn tại trong một buồng trứng hoặc một ống dẫn trứng, chưa lan ra bên ngoài.
- Giai đoạn 1B: Khối u xuất hiện ở cả hai buồng trứng hoặc cả hai ống dẫn trứng, nhưng vẫn còn giới hạn trong phạm vi bên trong, chưa ảnh hưởng đến lớp ngoài.
- Giai đoạn 1C: Ở giai đoạn này, khối u vốn còn khu trú trong buồng trứng hoặc ống dẫn trứng bắt đầu xuất hiện những biến đổi bất thường, như:
+ Tế bào ung thư đã lan ra bề mặt ngoài của một hoặc cả hai buồng trứng.
+ Bao nang của khối u bị vỡ, khiến tế bào ác tính có thể thoát ra ngoài.
+ Sự hiện diện của tế bào ung thư được phát hiện trong các mẫu dịch thu từ ổ bụng hoặc vùng chậu.
2. Giai đoạn 2 - Ung thư đã lan ra vùng chậu
Ung thư buồng trứng giai đoạn 2 được xác định khi tế bào ung thư xuất hiện ở một hoặc cả hai buồng trứng, ống dẫn trứng và bắt đầu lan sang các cơ quan lân cận trong vùng chậu. Ở giai đoạn này, ung thư phúc mạc nguyên phát cũng có thể được phát hiện nhưng vẫn khu trú trong khu vực khung chậu. Thống kê cho thấy khoảng 19% bệnh nhân được chẩn đoán ung thư buồng trứng ở giai đoạn 2.
- Giai đoạn 2A: Tế bào ung thư từ buồng trứng hoặc ống dẫn trứng đã lan đến các cơ quan khác nằm trong vùng chậu.
- Giai đoạn 2B: Khối u được phát hiện ở nhiều vị trí khác trong khung chậu nhưng chưa lan ra ngoài khu vực này.
3. Giai đoạn 3 - Ung thư lan ra ổ bụng
Ung thư buồng trứng giai đoạn 3 đánh dấu bước tiến triển quan trọng của bệnh. Lúc này, các tế bào ác tính không chỉ xuất hiện ở buồng trứng hay ống dẫn trứng mà còn lan ra ngoài vùng chậu. Bệnh có thể xâm nhập vào các cơ quan trong ổ bụng hoặc các hạch bạch huyết lân cận. Ở giai đoạn này, ung thư có thể di căn đến bề mặt gan (chưa xâm lấn vào nhu mô gan), cho thấy bệnh đã tiến triển rõ rệt.
- Giai đoạn 3A1: Khối u vẫn còn khu trú trong buồng trứng, ống dẫn trứng hoặc là ung thư phúc mạc nguyên phát, nhưng đã lan tới các hạch bạch huyết vùng chậu hoặc gần động mạch chủ. Tuy nhiên, chưa có sự xâm lấn vào các cơ quan trong ổ bụng hoặc vùng chậu.
- Giai đoạn 3A2: Ở giai đoạn này, xuất hiện di căn phúc mạc vi thể ngoài vùng chậu, có thể kèm theo di căn hạch cho thấy quá trình lan rộng đã bắt đầu. Ngoài ra, các hạch bạch huyết vùng chậu hoặc quanh động mạch chủ cũng có thể đã bị ảnh hưởng.
- Giai đoạn 3B: Tế bào ung thư lan ra các cơ quan nằm ngoài vùng chậu, nhưng kích thước khối di căn không vượt quá 2 cm. Bên cạnh đó, các hạch bạch huyết vùng chậu hoặc cạnh động mạch chủ có thể cũng chứa tế bào ung thư.
- Giai đoạn 3C: Đây là giai đoạn tiến triển nhất trong nhóm giai đoạn III. Khối u lan rộng ra ngoài vùng chậu với kích thước tổn thương trên 2 cm, có thể xâm lấn bề mặt gan, lách hoặc các hạch bạch huyết lớn quanh vùng bụng.
4. Giai đoạn 4: Ung thư buồng trứng di căn xa
Ung thư buồng trứng giai đoạn 4 (hay còn gọi là giai đoạn cuối) là thời điểm bệnh đã lan rộng ra ngoài vùng chậu và ổ bụng, xâm nhập đến các cơ quan ở xa như phổi, gan hoặc những bộ phận khác của cơ thể. Nếu các tế bào ung thư được phát hiện trong dịch tích tụ quanh phổi, người bệnh cũng được chẩn đoán ở giai đoạn này.
- Giai đoạn 4A: Ung thư đã lan đến màng phổi, tạo ra tình trạng tràn dịch màng phổi ác tính - trong đó có sự hiện diện của tế bào ung thư. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, khối u chưa di căn đến gan, lách hoặc các hạch bạch huyết nằm ngoài ổ bụng.
- Giai đoạn 4B: Các tế bào ác tính đã lan sâu hơn, có thể xuất hiện bên trong gan hoặc lách, ở các hạch bạch huyết ngoài vùng bụng - khung chậu, hoặc thậm chí di căn đến các vị trí xa khác nằm ngoài khoang phúc mạc.
Hình ảnh mô phỏng ung thư buồng trứng từ giai đoạn đầu đến di căn
Dấu hiệu nhận biết
Nhiều phụ nữ chỉ phát hiện ung thư buồng trứng khi bệnh đã ở giai đoạn muộn do chủ quan với những thay đổi nhỏ của cơ thể. Hãy cùng điểm qua các dấu hiệu nhận biết giúp chị em kịp thời thăm khám và can thiệp sớm.
1. Dấu hiệu ung thư buồng trứng giai đoạn đầu
Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm sẽ giúp bạn điều trị hiệu quả hơn và nâng cao tiên lượng sống. Ở giai đoạn đầu, ung thư buồng trứng thường khó phát hiện do các triệu chứng mờ nhạt, dễ nhầm với các bệnh thông thường. Vì vậy, nhiều người bỏ qua việc thăm khám sớm, dẫn đến phát hiện muộn và tiên lượng sống giảm.
Dưới đây là một số biểu hiện ung thư buồng trứng giai đoạn đầu như:
- Sụt cân, mệt mỏi, chán ăn.
- Xuất hiện cơn đau có thể âm ỉ hoặc dai dẳng ở vùng bụng - chậu, đôi khi lan ra lưng.
- Gặp tình trạng chướng bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài.
- Xuất huyết âm đạo bất thường dù không phải trong chu kỳ kinh nguyệt.
- Đi tiểu nhiều lần, tiểu buốt hoặc cảm giác khó tiểu.
2. Triệu chứng ung thư buồng trứng giai đoạn 2
Khi bước vào giai đoạn 2, các biểu hiện ung thư buồng trứng thường rõ ràng hơn so với giai đoạn 1. Việc theo dõi các dấu hiệu cơ thể bất thường là bước quan trọng để nhận biết bệnh kịp thời.
- Khối u lan rộng khiến vùng chậu và bụng dưới bị đau, cảm giác nặng và tức.
- Chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu, ăn uống kém ngon.
- Thay đổi thói quen tiểu tiện hoặc đại tiện: đi tiểu nhiều, tiểu khó, táo bón.
- Ra máu âm đạo bất thường, không theo chu kỳ kinh nguyệt.
- Cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, suy giảm thể lực kéo dài
- Cân nặng giảm đột ngột mà không thay đổi chế độ ăn hay tập luyện là dấu hiệu cảnh báo.
3. Triệu chứng ung thư buồng trứng giai đoạn 3
Ở giai đoạn 3, các triệu chứng thường rõ rệt hơn do khối u đã lan ra ngoài buồng trứng và xâm lấn các cơ quan lân cận. Các dấu hiệu chính gồm:
- Bạn thường mệt mỏi, giảm cảm giác thèm ăn, sụt cân nhanh, bụng căng, kèm theo nôn hoặc buồn nôn.
- Đôi khi có thể sờ thấy khối u bất thường trong ổ bụng.
- Cảm giác đau hoặc tức vùng bụng dưới, đôi khi xuất hiện từng cơn.
- Bị đầy bụng, khó tiêu, táo bón do u chèn ép trực tràng hoặc trào ngược dạ dày.
- Đi tiểu thường xuyên, tiểu gấp hoặc khó tiểu do bàng quang bị kích thích.
- Xuất hiện tình trạng ra máu âm đạo bất thường.
- Khó thở, đau nhức xương, đau đầu và nổi hạch ở một số vị trí.
- Huyết khối ở chân gây sưng và đau.
- Xuất hiện các dấu hiệu của hội chứng cận u liên quan đến phản ứng của cơ thể đối với u.
4. Triệu chứng ung thư buồng trứng giai đoạn 4
Ung thư buồng trứng khi tiến triển đến giai đoạn cuối thường có những triệu chứng rõ rệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Nhận biết dấu hiệu ung thư buồng trứng giai đoạn cuối dưới đây là cách quan trọng để can thiệp kịp thời và cải thiện chất lượng sống.
- Người bệnh thường mệt mỏi kéo dài, chán ăn, sụt cân nhanh, da nhợt nhạt và có thể xuất hiện cổ trướng.
- Các cơn đau âm ỉ hoặc thắt chặt ở bụng dưới và vùng khung chậu rất phổ biến.
- Nếu ung thư di căn đến màng phổi, người bệnh có thể cảm thấy tức ngực, khó thở và ho kéo dài.
- Ung thư buồng trứng rất hiếm di căn não. Khi tế bào ung thư lan tới hệ thần kinh, có thể xuất hiện buồn nôn hoặc yếu liệt các chi.
- Ung thư di căn xương gây đau nhức xương và khớp, đặc biệt ở cột sống, hông và chân.
- Tắc ruột xảy ra với các biểu hiện như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn và táo bón hoặc bí trung đại tiện.
- Người bệnh cũng dễ gặp tình trạng đông máu, hình thành huyết khối ở tĩnh mạch chi và tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Đau âm ỉ vùng bụng dưới - một trong những triệu chứng sớm có thể gặp ở giai đoạn 1 của ung thư buồng trứng
Ung thư buồng trứng có chữa khỏi không?
Ung thư buồng trứng có thể đạt lui bệnh hoàn toàn lâu dài, đặc biệt khi được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Ở giai đoạn đầu, khi tế bào ung thư còn khu trú trong buồng trứng, khả năng sống sau 5 năm có thể đạt tới hơn 90%. Tuy nhiên, bệnh thường khó nhận biết ở giai đoạn sớm, khiến nhiều trường hợp chỉ được chẩn đoán khi ung thư đã lan rộng, làm giảm hiệu quả điều trị.
Tiên lượng sống còn phụ thuộc vào một số yếu tố như: loại khối u, mức độ biệt hóa tế bào, phương pháp điều trị và sức khỏe tổng thể của người bệnh. Với một số trường hợp có nguy cơ cao hơn (ví dụ giai đoạn IC), bác sĩ thường kết hợp phẫu thuật và hóa trị bổ trợ để nâng cao cơ hội chữa khỏi hoàn toàn.
Giai đoạn 1 ung thư buồng trứng là thời điểm điều trị hiệu quả nhất, có thể phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối u
Ung thư buồng trứng sống được bao lâu?
Ung thư buồng trứng giai đoạn 1,2,3,4 sống được bao lâu? Tiên lượng sống của người mắc ung thư buồng trứng phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn phát hiện bệnh, mức độ đáp ứng điều trị và thể trạng tổng quát của bạn. Trung bình, tỷ lệ sống sau 5 năm được thống kê như sau:
- Giai đoạn 1: Tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 90%. Nếu được phẫu thuật triệt để và theo dõi định kỳ, người bệnh có thể coi như khỏi hoàn toàn.
- Giai đoạn 2: Tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 70–80%. Việc phối hợp phẫu thuật và hóa trị giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
- Giai đoạn 3: Tỷ lệ sống sau 5 năm còn 30–40%. Tuy nhiên, với các phương pháp hiện đại như phẫu thuật giảm u tối đa kết hợp hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích hoặc miễn dịch, bạn vẫn có thể kéo dài thời gian sống.
- Giai đoạn 4: Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ còn khoảng 15–20%. Dù vậy, nếu được chăm sóc giảm nhẹ tốt và điều trị đúng phác đồ, nhiều người vẫn có thể duy trì chất lượng sống ổn định trong 3–5 năm, thậm chí lâu hơn.
Ung thư buồng trứng giai đoạn sớm thường có tiên lượng sống tốt nếu phát hiện và điều trị đúng phương pháp
Phương pháp điều trị
Các chuyên gia y tế hiện nay thường áp dụng nhiều phương pháp kết hợp nhằm loại bỏ tế bào ung thư, bảo tồn chức năng sinh sản khi có thể và ngăn ngừa tái phát, bao gồm:
1. Phẫu thuật điều trị ung thư buồng trứng
Phẫu thuật là phương pháp điều trị áp dụng cho giai đoạn đầu. Mục đích chính của phẫu thuật là xác định chẩn đoán chính xác, đánh giá mức độ lan rộng của khối u và loại bỏ tối đa tổn thương. Ở các giai đoạn tiến triển, phẫu thuật giảm u tối đa (optimal debulking) đóng vai trò then chốt trong cải thiện tiên lượng. Đối với những người bệnh còn mong muốn có con, phẫu thuật bảo tồn buồng trứng có thể được thực hiện.
Ngược lại, với những người không còn nhu cầu sinh sản, bác sĩ có thể tiến hành cắt bỏ toàn bộ tử cung, cả hai buồng trứng và vòi trứng, mạc nối lớn dưới đại tràng ngang, ruột thừa (nếu là dạng u nhầy), đồng thời đánh giá các hạch vùng nhằm giảm nguy cơ tái phát. Trong quá trình phẫu thuật, sinh thiết lạnh có thể được tiến hành để xác định mô bệnh học của khối u, từ đó lựa chọn phương án phẫu thuật phù hợp nhất.
2. Hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật
Trong các trường hợp ung thư buồng trứng giai đoạn IC hoặc những người bệnh có nguy cơ tái phát cao, chẳng hạn như khối u ác tính, bác sĩ thường chỉ định điều trị bằng hóa chất sau phẫu thuật. Hóa trị giúp loại bỏ các tế bào ung thư còn sót lại mà phẫu thuật không thể xử lý hết, từ đó làm giảm khả năng bệnh tái phát.
3. Xạ trị trong điều trị ung thư buồng trứng
Xạ trị không phải là phương pháp điều trị thường quy trong ung thư buồng trứng. Trong một số trường hợp đặc biệt, xạ trị chỉ được sử dụng với mục đích giảm nhẹ triệu chứng như đau, chèn ép hoặc di căn khu trú.
4. Liệu pháp trúng đích và miễn dịch
Liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch mở ra nhiều hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư buồng trứng tái phát hoặc di căn. Thuốc miễn dịch như Pembrolizumab (Keytruda) giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công tế bào ung thư, được chỉ định chọn lọc ở một số nhóm bệnh nhân phù hợp. Trong khi đó, các thuốc nhắm trúng đích tác động vào các phân tử đặc hiệu trên tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ so với hóa trị thông thường.
5. Liệu pháp ức chế PARP (PARP inhibitors)
Trong những năm gần đây, liệu pháp ức chế PARP được xem là bước tiến quan trọng. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả ở những người bệnh có đột biến gen BRCA hoặc tình trạng thiếu hụt tái tổ hợp tương đồng (HRD). Các thuốc phổ biến trong nhóm này bao gồm Olaparib, Niraparib và Rucaparib. Cơ chế của PARP inhibitors là ức chế quá trình sửa chữa DNA của tế bào ung thư, khiến tế bào không thể phục hồi tổn thương và dẫn đến chết tế bào. Liệu pháp này thường được sử dụng dưới dạng điều trị duy trì sau hóa trị, giúp kéo dài thời gian sống không bệnh tiến triển và làm chậm nguy cơ tái phát, đồng thời ít ảnh hưởng hơn so với hóa trị truyền thống.
Phẫu thuật cắt bỏ khối u buồng trứng là bước quan trọng giúp người bệnh giai đoạn 1 có tiên lượng sống tích cực
Kết Luận
Hiểu rõ các giai đoạn ung thư buồng trứng đóng vai trò rất quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị và tiên lượng bệnh. Phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và theo dõi định kỳ sẽ giúp người bệnh có cơ hội phục hồi cao hơn, duy trì chất lượng cuộc sống tốt nhất. Bệnh viện Đại học Phenikaa tự hào sở hữu đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên môn, cùng cơ sở vật chất hiện đại đạt chuẩn quốc tế, giúp bạn an tâm trong suốt quá trình điều trị. Bạn hãy gọi ngay hotline 1900 886648 để được tư vấn miễn phí và đặt lịch thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa nhé!
