Xuất huyết buồng trứng: Nguyên nhân, triệu chứng và hướng xử trí

Xuất huyết buồng trứng thường liên quan đến các nang chức năng của buồng trứng, đặc biệt là nang xuất huyết hoặc vỡ hoàng thể trong chu kỳ rụng trứng. Phần lớn các trường hợp có diễn tiến lành tính, tuy nhiên vẫn có nguy cơ biến chứng nếu lượng máu chảy nhiều hoặc tình trạng không được phát hiện kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng thường gặp và hướng xử trí phù hợp, nhằm phát hiện sớm và hạn chế các rủi ro không mong muốn.

Xuất huyết buồng trứng là gì?

Đây là tình trạng chảy máu xảy ra tại mô buồng trứng hoặc các cấu trúc chức năng liên quan, phổ biến nhất là các nang chức năng như nang hoàng thể hoặc nang buồng trứng xuất huyết. Hiện tượng này thường xuất hiện trong chu kỳ rụng trứng, khi mạch máu tại buồng trứng trở nên dễ tổn thương hơn.

Về bản chất, tình trạng này không phải bệnh lý độc lập. Đây là biểu hiện của nhiều tình trạng phụ khoa khác nhau. Trong thực hành lâm sàng, thuật ngữ này được sử dụng để mô tả hiện tượng chảy máu tại buồng trứng. Sau đó, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân cụ thể như nang xuất huyết hoặc vỡ hoàng thể.

Mức độ xuất huyết có thể dao động từ nhẹ, tự giới hạn và không gây triệu chứng rõ ràng, đến nặng hơn với nguy cơ tụ máu trong ổ bụng. Do đó, việc đánh giá đúng tình trạng và theo dõi phù hợp đóng vai trò quan trọng trong xử trí và bảo tồn chức năng sinh sản.

Xuất huyết buồng trứng là tình trạng chảy máu xảy ra tại mô buồng trứng hoặc các cấu trúc chức năng liên quan

Nguyên nhân gây xuất huyết

Tình trạng này thường xuất phát từ những biến đổi sinh lý trong chu kỳ rụng trứng hoặc các yếu tố bệnh lý làm tổn thương mạch máu tại cơ quan này, dẫn đến hiện tượng chảy máu ở các cấu trúc chức năng. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

1. Nang buồng trứng xuất huyết

Nang buồng trứng xuất huyết xảy ra khi mạch máu nuôi nang bị vỡ, khiến máu chảy vào trong lòng nang. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất của xuất huyết, đa số có diễn tiến lành tính và có thể theo dõi bảo tồn nếu không kèm theo triệu chứng nặng.

2. Vỡ hoàng thể sau rụng trứng

Hoàng thể có hệ thống mạch máu phong phú. Khi vỡ, máu có thể thoát ra gây đau bụng dưới và xuất huyết, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

3. Rối loạn đông máu hoặc dùng thuốc ảnh hưởng đông máu

Người mắc rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông dễ bị chảy máu kéo dài. Điều này xảy ra ngay cả khi tổn thương mạch máu rất nhỏ. Trong các trường hợp này, xuất huyết có thể diễn tiến phức tạp và cần được theo dõi chặt chẽ.

4. Tác động cơ học và vận động mạnh

Chấn thương vùng bụng dưới, vận động quá sức hoặc quan hệ tình dục mạnh bạo có thể làm tăng áp lực lên buồng trứng, dẫn đến tổn thương mạch máu và gây xuất huyết. Nguy cơ này cao hơn ở người đang có nang chức năng.

Quan hệ tình dục mạnh bạo có thể làm tăng áp lực lên buồng trứng

5. Kích thích buồng trứng trong hỗ trợ sinh sản

Trong các phương pháp hỗ trợ sinh sản, buồng trứng được kích thích để phát triển nhiều nang cùng lúc, làm hệ thống mạch máu giãn và dễ tổn thương. Điều này có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, đặc biệt trong giai đoạn sau chọc hút noãn.

Triệu chứng nhận biết

Triệu chứng của xuất huyết tại buồng trứng có thể khác nhau tùy mức độ chảy máu và nguyên nhân gây xuất huyết. Trong nhiều trường hợp, biểu hiện thường khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với các rối loạn phụ khoa khác. Do đó, bạn cần chú ý theo dõi những dấu hiệu lâm sàng dưới đây để phát hiện sớm bất thường.

1. Đau vùng bụng dưới

Đau bụng dưới là triệu chứng thường gặp nhất, thường khu trú một bên và có mức độ từ âm ỉ đến đau nhói. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc tăng dần theo thời gian, nhất là khi có xuất huyết nhiều.

Đau vùng bụng dưới là triệu chứng thường gặp của xuất huyết tại buồng trứng

2. Cảm giác căng tức vùng chậu

Bạn có thể cảm thấy nặng, tức hoặc khó chịu vùng chậu do máu tụ trong các cấu trúc chức năng. Triệu chứng này thường rõ hơn khi đứng lâu hoặc vận động.

3. Đau tăng khi vận động hoặc quan hệ tình dục

Các hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng như vận động mạnh hoặc quan hệ tình dục có thể khiến cơn đau trở nên rõ rệt hơn. Đây là dấu hiệu gợi ý tình trạng xuất huyết đang ảnh hưởng đến mô xung quanh.

4. Buồn nôn, mệt mỏi

Buồn nôn và cảm giác mệt mỏi có thể xuất hiện khi lượng máu chảy nhiều hoặc kéo dài. Những biểu hiện này phản ánh ảnh hưởng toàn thân của tình trạng xuất huyết.

5. Dấu hiệu toàn thân trong trường hợp nặng

Trong các trường hợp nặng, bạn có thể xuất hiện đau dữ dội đột ngột kèm chóng mặt, choáng váng hoặc mệt lả. Đây là dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám và xử trí y tế kịp thời.

Bạn đang gặp các triệu chứng trên? Hãy liên hệ ngay hotline 1900 886648 để được bác sĩ Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn kịp thời nhé!

Xuất huyết buồng trứng có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của xuất huyết phụ thuộc vào nguyên nhân, lượng máu chảy và tình trạng toàn thân của bạn. Trong đa số trường hợp, tình trạng này có thể theo dõi và điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng nếu không được phát hiện kịp thời. Dựa trên mức độ biểu hiện lâm sàng, xuất huyết có thể được phân thành các nhóm sau:

1. Trường hợp xuất huyết nhẹ, diễn tiến lành tính

Ở các trường hợp xuất huyết nhẹ, lượng máu chảy ít và triệu chứng thường không rõ ràng hoặc chỉ gây đau âm ỉ. Tình trạng này đa số có thể tự ổn định theo thời gian và được theo dõi bảo tồn theo chỉ định của bác sĩ.

2. Trường hợp xuất huyết gây đau nhiều hoặc tái diễn

Khi xuất huyết gây đau rõ rệt, kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, nguy cơ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày sẽ tăng lên. Bạn cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và đánh giá lại hướng điều trị phù hợp.

3. Trường hợp xuất huyết nhiều, nguy cơ biến chứng

Xuất huyết nhiều có thể dẫn đến tụ máu trong ổ bụng, gây đau dữ dội và ảnh hưởng đến tình trạng toàn thân. Những trường hợp này tiềm ẩn nguy cơ biến chứng và cần được can thiệp y tế kịp thời.

Cách chẩn đoán

Việc chẩn đoán xuất huyết cần kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương tiện cận lâm sàng phù hợp để xác định nguyên nhân và mức độ xuất huyết. Dưới đây là chi tiết các phương pháp chẩn đoán:

1. Khám lâm sàng và khai thác triệu chứng

Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí đau, mức độ đau và các dấu hiệu toàn thân đi kèm. Việc khai thác tiền sử chu kỳ kinh nguyệt, tiền sử nang chức năng hoặc can thiệp phụ khoa trước đó giúp định hướng nguyên nhân xuất huyết.

2. Siêu âm

Siêu âm là phương tiện chẩn đoán quan trọng nhất, giúp phát hiện nang xuất huyết, dịch máu hoặc cục máu đông trong các cấu trúc chức năng. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc kết hợp các phương pháp sau:

• Siêu âm bụng (siêu âm qua thành bụng): Giúp khảo sát tổng quát vùng chậu và phát hiện dịch tự do trong ổ bụng khi nghi ngờ xuất huyết nhiều.
• Siêu âm đầu dò âm đạo: Là phương pháp quan trọng nhất, cho hình ảnh chi tiết về các cấu trúc chức năng, giúp phát hiện nang xuất huyết, cục máu đông hoặc dấu hiệu vỡ hoàng thể.

3. Xét nghiệm máu

Trong những trường hợp nghi ngờ xuất huyết nhiều hoặc có biểu hiện toàn thân, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu nhằm đánh giá mức độ mất máu và tình trạng sức khỏe chung. Các xét nghiệm thường được sử dụng bao gồm:

• Công thức máu: Giúp đánh giá nồng độ hemoglobin và số lượng hồng cầu, từ đó xác định tình trạng thiếu máu do xuất huyết.
• Hematocrit (Hct - tỷ lệ phần trăm thể tích hồng cầu trong máu): Phản ánh tỷ lệ hồng cầu trong máu, hỗ trợ theo dõi mức độ mất máu.
• Các xét nghiệm đông máu (PT, aPTT, INR, Fibrinogen): Được chỉ định khi nghi ngờ rối loạn đông máu hoặc bạn đang sử dụng thuốc chống đông.
• β-hCG (beta-human chorionic gonadotropin): Giúp loại trừ thai ngoài tử cung, một nguyên nhân cấp cứu có biểu hiện tương tự xuất huyết buồng trứng.
• Sinh hóa máu cơ bản: Đánh giá tình trạng toàn thân và hỗ trợ quyết định hướng xử trí.

Kết quả xét nghiệm máu giúp bác sĩ đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình trạng xuất huyết và lựa chọn phương án theo dõi hoặc can thiệp phù hợp.

Xét nghiệm công thức máu giúp đánh giá nồng độ hemoglobin và số lượng hồng cầu

4. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI có thể được chỉ định trong những trường hợp khó chẩn đoán bằng siêu âm, giúp đánh giá chi tiết cấu trúc mô mềm. Phương pháp này hỗ trợ phân biệt xuất huyết với các tổn thương buồng trứng khác.

5. Chụp cắt lớp vi tính (CT scan)

CT scan thường được sử dụng khi nghi ngờ xuất huyết nhiều trong ổ bụng hoặc cần đánh giá nhanh tình trạng cấp cứu. Kỹ thuật này giúp xác định lượng máu tụ và mức độ lan rộng của xuất huyết.

6. Nội soi ổ bụng

Nội soi ổ bụng được chỉ định trong những trường hợp nặng hoặc khi chẩn đoán chưa rõ ràng. Phương pháp này vừa giúp xác định chính xác nguyên nhân, vừa có thể can thiệp xử trí khi cần thiết.

Hướng xử trí xuất huyết buồng trứng

Việc xử trí xuất huyết phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ chảy máu, triệu chứng lâm sàng và tình trạng toàn thân của bạn. Mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và bảo tồn chức năng sinh sản khi có thể. Các hướng điều trị chính hiện nay gồm:

1. Theo dõi và điều trị bảo tồn

Theo dõi và điều trị bảo tồn được áp dụng cho các trường hợp xuất huyết nhẹ, triệu chứng không rõ ràng và tình trạng toàn thân ổn định. Bạn thường được khuyến cáo nghỉ ngơi, theo dõi diễn tiến triệu chứng và tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.

2. Điều trị nội khoa

Bác sĩ chỉ định điều trị nội khoa khi bạn có các triệu chứng nhưng huyết động ổn định. Phương pháp này phù hợp với xuất huyết mức độ nhẹ đến trung bình và chưa cần can thiệp xâm lấn. Mục tiêu là kiểm soát triệu chứng, hỗ trợ cầm máu tự nhiên và theo dõi diễn tiến. Các nhóm thuốc thường được sử dụng bao gồm:

• Thuốc giảm đau: Giúp kiểm soát cơn đau vùng bụng dưới và cải thiện chất lượng sinh hoạt hằng ngày.
• Thuốc chống viêm (khi phù hợp): Hỗ trợ giảm phản ứng viêm tại mô tổn thương, từ đó làm giảm cảm giác đau và khó chịu.
• Thuốc cầm máu: Được cân nhắc trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ kiểm soát tình trạng chảy máu.
• Thuốc nội tiết (trong chỉ định chọn lọc): Có thể được sử dụng để điều hòa hoạt động của nang chức năng và giảm nguy cơ tái phát.
• Điều chỉnh thuốc nền: Xem xét thay đổi hoặc tạm ngưng các thuốc ảnh hưởng đến đông máu nếu bạn đang sử dụng, theo chỉ định của bác sĩ.

Trong quá trình điều trị nội khoa, bạn cần nghỉ ngơi, hạn chế vận động mạnh và tái khám đúng lịch để đánh giá hiệu quả điều trị và kịp thời điều chỉnh hướng xử trí khi cần thiết.

Điều trị nội khoa được chỉ định khi bạn có triệu chứng nhưng tình trạng xuất huyết ở mức độ nhẹ đến trung bình

3. Can thiệp ngoại khoa khi cần thiết

Bác sĩ chỉ định phẫu thuật khi xuất huyết diễn tiến nặng, lượng máu chảy nhiều, đau dữ dội hoặc tình trạng toàn thân không ổn định. Mục tiêu của phẫu thuật là xác định vị trí chảy máu, kiểm soát xuất huyết và xử trí tổn thương kịp thời nhằm ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ thường ưu tiên phẫu thuật nội soi do ít xâm lấn, giúp bạn hồi phục nhanh và hạn chế ảnh hưởng đến mô buồng trứng. Đối với phụ nữ còn nhu cầu sinh sản, bác sĩ luôn cân nhắc bảo tồn tối đa mô lành trong quá trình phẫu thuật và theo dõi sát sau can thiệp.

Khi nào bạn cần đi khám ngay?

Đa số các trường hợp xuất huyết buồng trứng có diễn tiến lành tính, nhưng bạn không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Việc thăm khám kịp thời giúp đánh giá chính xác mức độ xuất huyết và can thiệp sớm khi cần thiết. Bạn nên đi khám bác sĩ ngay khi gặp các tình huống sau:

• Đau bụng dưới dữ dội hoặc đau tăng nhanh, không thuyên giảm khi nghỉ ngơi.
• Đau kéo dài nhiều ngày hoặc tái diễn nhiều lần trong thời gian ngắn.
• Chóng mặt, choáng váng, mệt lả, đặc biệt khi kèm theo đau bụng.
• Buồn nôn nhiều hoặc có dấu hiệu suy nhược toàn thân.
• Nghi ngờ xuất huyết nhiều hoặc có tiền sử rối loạn đông máu.
• Đau bụng kèm trễ kinh hoặc nghi ngờ mang thai, nhằm loại trừ các nguyên nhân cấp cứu khác.

Phòng ngừa xuất huyết ở buồng trứng bằng cách nào?

Bạn có thể phòng ngừa xuất huyết bằng một số cách sau:

1. Khám phụ khoa và theo dõi định kỳ

Việc khám phụ khoa định kỳ giúp bác sĩ phát hiện sớm các bất thường liên quan đến buồng trứng, đặc biệt là các nang chức năng có nguy cơ xuất huyết. Khi được theo dõi đều đặn, bạn sẽ nhận được tư vấn và can thiệp kịp thời nhằm hạn chế biến chứng.

Bạn nên khám phụ khoa định kỳ 6 - 12 tháng/lần để phát hiện sớm các bất thường liên quan đến buồng trứng

2. Quản lý tốt các rối loạn nội tiết

Các rối loạn nội tiết có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý của buồng trứng và làm tăng nguy cơ chảy máu. Do đó, bạn cần điều trị và theo dõi các bất thường nội tiết theo hướng dẫn của bác sĩ để duy trì sự ổn định của chu kỳ sinh sản.

3. Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thể trạng, hỗ trợ hoạt động nội tiết và giúp cơ thể hồi phục tốt hơn khi có xuất huyết buồng trứng. Bạn cần chú trọng xây dựng khẩu phần ăn cân bằng, đa dạng và đầy đủ dưỡng chất, bao gồm:

• Thực phẩm giàu protein như thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại đậu, giúp hỗ trợ tái tạo mô và nâng cao sức khỏe tổng thể.
• Thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, rau xanh đậm hoặc các loại hạt, đặc biệt cần thiết trong trường hợp có mất máu.
• Vitamin và khoáng chất (vitamin C, vitamin nhóm B, kẽm…) giúp tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ quá trình hồi phục.
• Chất béo lành mạnh từ cá béo, quả bơ, các loại hạt giúp ổn định hoạt động nội tiết.
• Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ tuần hoàn và duy trì cân bằng chuyển hóa.

4. Hạn chế vận động mạnh khi có yếu tố nguy cơ

Ở những người có tiền sử nang chức năng hoặc từng bị xuất huyết, việc hạn chế vận động mạnh là điều cần thiết. Biện pháp này giúp giảm áp lực cơ học lên buồng trứng và hạn chế nguy cơ tái phát.

5. Tuân thủ theo dõi khi điều trị hỗ trợ sinh sản

Trong quá trình điều trị hỗ trợ sinh sản, bạn cần tuân thủ chặt chẽ lịch theo dõi và các chỉ định chuyên môn của bác sĩ. Việc theo dõi sát giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường và xử trí kịp thời, góp phần đảm bảo an toàn trong suốt quá trình điều trị.

Kết luận

Xuất huyết buồng trứng là tình trạng thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đa số có diễn tiến lành tính nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, xuất huyết có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời. Vì vậy, việc nhận biết sớm triệu chứng, thăm khám đúng thời điểm và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu nghi ngờ hoặc cần tư vấn chuyên sâu, hãy chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đại học Phenikaa. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện sẵn sàng đồng hành trong chẩn đoán, theo dõi và điều trị các bệnh lý phụ khoa một cách an toàn và hiệu quả. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để đặt lịch khám với chuyên gia nhé!