Dựa trên đặc điểm tổn thương của nhu mô phổi, viêm phổi được chia thành nhiều thể khác nhau, trong đó viêm phổi thùy là một hình thái thường gặp với tổn thương khu trú ở một hoặc nhiều thùy phổi. Bệnh diễn tiến nhanh. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể diễn biến nặng gây biến chứng như suy hô hấp, sốc nhiễm khuẩn, thậm chí tử vong, về lâu dài có thể gây giảm chức năng hô hấp và để lại di chứng tại phổi. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cần biết về bệnh theo góc nhìn y khoa.

Viêm phổi thùy là gì?

Viêm phổi thùy là tình trạng nhiễm trùng nhu mô phổi, trong đó tổn thương viêm lan tỏa và khu trú chủ yếu ở toàn bộ một thùy phổi hoặc nhiều thùy phổi. Đây là một hình thái tổn thương của viêm phổi, thường gặp trong các trường hợp do vi khuẩn, đặc biệt là Streptococcus pneumoniae (phế cầu), nhưng cũng có thể liên quan đến các tác nhân khác như Klebsiella pneumoniae, Legionella pneumophila hoặc một số virus trong những tình huống nhất định.

Khác với viêm phế quản chỉ ảnh hưởng đến đường dẫn khí hoặc viêm phế quản phổi với các ổ tổn thương rải rác, thể bệnh này thường tạo nên vùng đông đặc rộng trong một thùy phổi. Sự thay đổi này làm giảm khả năng trao đổi khí, khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng điển hình như sốt cao, ho, đau ngực kiểu màng phổi và khó thở.

Về mặt bệnh học, quá trình viêm thường diễn tiến qua nhiều giai đoạn, từ sung huyết, gan hóa đỏ, gan hóa xám đến hồi phục. Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ, nhu mô phổi có thể phục hồi tốt. Ngược lại, việc điều trị muộn hoặc không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng, di chứng tại phổi và ngoài phổi.

Vì vậy, việc nhận biết đúng đặc điểm của thể bệnh này có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán sớm, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ

Bệnh xảy ra khi các tác nhân gây nhiễm trùng xâm nhập vào đường hô hấp dưới, vượt qua cơ chế bảo vệ tự nhiên của phổi và kích hoạt phản ứng viêm tại nhu mô phổi. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tiếp xúc với vi sinh vật đều dẫn đến nhiễm trùng. Khả năng khởi phát bệnh còn phụ thuộc vào độc lực của tác nhân và tình trạng sức khỏe của từng người. Dưới đây là những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp.

1. Các tác nhân gây nhiễm trùng

Nhiều loại vi sinh vật có thể gây nhiễm trùng nhu mô phổi, trong đó vi khuẩn vẫn là nguyên nhân thường gặp nhất. Tùy theo đặc điểm của tác nhân và tình trạng sức khỏe của người bệnh, biểu hiện lâm sàng và mức độ tổn thương có thể khác nhau. Các tác nhân thường gặp bao gồm:

• Streptococcus pneumoniae (phế cầu): Là nguyên nhân điển hình và phổ biến nhất, có khả năng lan nhanh trong các phế nang, tạo nên vùng đông đặc đặc trưng ở một hoặc nhiều thùy phổi.
• Các vi khuẩn khác: Bao gồm Klebsiella pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, Legionella pneumophila và một số vi khuẩn khác, thường gặp ở người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch.
• Vi khuẩn không điển hình: Mycoplasma pneumoniae và Chlamydophila pneumoniae là các tác nhân gây viêm phổi không điển hình, thường có biểu hiện khởi phát âm thầm hơn và đáp ứng kém với nhóm kháng sinh beta-lactam thông thường.
• Virus đường hô hấp: Virus cúm, SARS-CoV-2, RSV và một số virus khác có thể gây tổn thương nhu mô phổi hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho bội nhiễm vi khuẩn.
• Nấm: Ít gặp hơn và chủ yếu xảy ra ở người suy giảm miễn dịch nặng, người ghép tạng hoặc đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.

Phế cầu là một trong những vi khuẩn điển hình gây tổn thương dạng thùy

2. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Nguy cơ mắc bệnh tăng lên rõ rệt khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc cơ chế bảo vệ đường hô hấp bị tổn thương. Những nhóm sau thường có nguy cơ cao hơn:

• Người từ 65 tuổi trở lên và trẻ dưới 5 tuổi: Đây là hai nhóm có hệ miễn dịch suy giảm hoặc chưa phát triển hoàn thiện, làm tăng nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nghiêm trọng.
• Mắc các bệnh lý mạn tính: COPD, hen phế quản, đái tháo đường, suy tim, bệnh thận mạn, bệnh gan mạn và các bệnh lý mạn tính khác làm giảm khả năng chống lại tác nhân gây nhiễm trùng.
• Suy giảm miễn dịch: Gặp ở người nhiễm HIV, đang điều trị ung thư, ghép tạng hoặc sử dụng corticosteroid, thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian dài.
• Hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia: Làm suy giảm chức năng làm sạch của đường hô hấp, tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập và phát triển.
• Suy dinh dưỡng hoặc thể trạng kém: Làm giảm khả năng đáp ứng miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh và kéo dài thời gian hồi phục.
• Tiền sử nhiễm virus đường hô hấp hoặc hít sặc: Có thể làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp, tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh xâm nhập vào nhu mô phổi.

Dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng bệnh thường khởi phát cấp tính và có thể tiến triển nhanh trong vòng vài giờ đến vài ngày sau khi nhiễm tác nhân gây bệnh. Mức độ biểu hiện phụ thuộc vào phạm vi tổn thương phổi, tác nhân gây bệnh, tuổi và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Sốt cao từ 38,5 - 40°C, kèm rét run: Đây là triệu chứng khởi phát điển hình, phản ánh phản ứng viêm toàn thân do nhiễm trùng. Ở người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch, biểu hiện sốt có thể không rõ rệt hoặc chỉ sốt nhẹ dù bệnh vẫn tiến triển.
• Ho khan hoặc ho có đờm: Ho thường xuất hiện sớm, sau đó có thể chuyển sang ho có đờm màu vàng, xanh hoặc màu gỉ sắt do lẫn hồng cầu thoái hóa. Màu sắc đờm không đủ để xác định tác nhân gây bệnh, nhưng là dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng đường hô hấp dưới.
• Đau ngực kiểu màng phổi: Cơn đau thường khu trú ở bên phổi bị tổn thương, tăng lên khi hít sâu, ho hoặc thay đổi tư thế. Triệu chứng này thường xuất hiện khi quá trình viêm lan đến màng phổi và có thể khiến người bệnh hạn chế hít thở sâu.
• Khó thở, thở nhanh: Khi vùng tổn thương làm giảm diện tích trao đổi khí, người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi, thở nhanh hoặc khó thở khi gắng sức. Trường hợp tổn thương lan rộng có thể xuất hiện khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi và giảm oxy máu.
• Mệt mỏi, chán ăn và suy giảm thể trạng: Tình trạng nhiễm trùng cùng phản ứng viêm toàn thân có thể khiến người bệnh mệt mỏi, ăn uống kém, đau nhức cơ và giảm khả năng sinh hoạt hằng ngày. Triệu chứng này thường rõ hơn ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền.
• Rối loạn ý thức hoặc tím tái ở trường hợp nặng: Khi bệnh tiến triển nặng và làm giảm đáng kể nồng độ oxy trong máu, người bệnh có thể xuất hiện tím môi, tím đầu chi, lơ mơ, ngủ gà hoặc rối loạn ý thức. Đây là những dấu hiệu cảnh báo cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá và điều trị khẩn cấp.

Sốt cao, ho, đau ngực và khó thở là những biểu hiện thường gặp

Viêm phổi thùy có nguy hiểm không?

Bệnh có thể gây nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào phạm vi tổn thương phổi, tác nhân gây bệnh và khả năng đáp ứng điều trị của từng người.

Khi bệnh tiến triển nặng, nhiều biến chứng có thể xuất hiện và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp cũng như sức khỏe toàn thân. Dưới đây là những biến chứng thường gặp.

1. Suy hô hấp

Khi phản ứng viêm lan rộng, các phế nang chứa đầy dịch tiết và tế bào viêm, làm giảm diện tích trao đổi khí và giảm nồng độ oxy trong máu. Người bệnh có thể xuất hiện khó thở tăng dần, thở nhanh, tím môi hoặc đầu chi và suy hô hấp cấp nếu tổn thương chiếm diện tích lớn. Đây là biến chứng nghiêm trọng, cần được điều trị tích cực bằng liệu pháp oxy hoặc hỗ trợ hô hấp khi cần thiết.

Trong những trường hợp tổn thương phổi lan rộng hai bên, tình trạng suy hô hấp có thể tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), đòi hỏi hồi sức tích cực và hỗ trợ hô hấp chuyên sâu tại đơn vị chăm sóc tích cực.

2. Tràn dịch màng phổi và tràn mủ màng phổi

Quá trình viêm có thể lan từ nhu mô phổi đến màng phổi, làm dịch tích tụ trong khoang màng phổi. Nếu dịch bị nhiễm khuẩn, tình trạng này có thể tiến triển thành tràn mủ màng phổi, gây đau ngực, khó thở kéo dài và làm giảm khả năng giãn nở của phổi. Người bệnh thường cần dẫn lưu khoang màng phổi kết hợp điều trị kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng.

Dịch hoặc mủ tích tụ trong khoang màng phổi làm cản trở hoạt động hô hấp

3. Áp xe phổi

Áp xe phổi hình thành khi nhu mô phổi bị hoại tử và tạo thành ổ mủ do nhiễm trùng kéo dài hoặc điều trị không hiệu quả. Biến chứng này thường biểu hiện bằng sốt kéo dài, ho nhiều, khạc đờm mủ có mùi hôi và tình trạng nhiễm trùng dai dẳng. Điều này thường xảy ra khi điều trị bị trì hoãn hoặc kháng sinh không phù hợp phổ tác dụng, khiến ổ nhiễm trùng tiến triển thành hoại tử. Điều trị thường kéo dài hơn so với viêm phổi thông thường, kết hợp kháng sinh phổ phù hợp và can thiệp dẫn lưu trong một số trường hợp.

4. Nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn

Khi vi khuẩn hoặc độc tố của chúng xâm nhập vào máu, phản ứng viêm toàn thân có thể được kích hoạt, dẫn đến nhiễm khuẩn huyết. Nếu tình trạng này tiến triển thành sốc nhiễm khuẩn, người bệnh có nguy cơ tụt huyết áp kéo dài, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được hồi sức, điều trị kháng sinh và kiểm soát ổ nhiễm trùng kịp thời. Đây là biến chứng ngoài phổi nghiêm trọng nhất của bệnh.

Tìm hiểu thêm:

• Viêm Phổi Ở Người Lớn: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Mức Độ Nguy Hiểm
• Nguyên Nhân Gây Viêm Phổi Và Các Yếu Tố Làm Tăng Nguy Cơ Mắc Bệnh

Cách chẩn đoán bệnh

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp thăm khám và xét nghiệm dưới đây.

1. Khám lâm sàng

Khám lâm sàng là bước đầu giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán và đánh giá mức độ nghi ngờ bệnh. Thông qua khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ, kết hợp thăm khám thực thể, bác sĩ có thể ghi nhận các dấu hiệu như nhịp thở nhanh, giảm thông khí, gõ đục vùng phổi tổn thương, ran nổ hoặc tiếng thổi ống khi nghe phổi.

Mặc dù các dấu hiệu này có giá trị gợi ý tổn thương khu trú ở nhu mô phổi, chẩn đoán vẫn cần được khẳng định bằng các phương pháp cận lâm sàng.

Nghe phổi giúp bác sĩ phát hiện các dấu hiệu gợi ý vùng nhu mô bị tổn thương

2. Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh có vai trò quan trọng trong xác định vị trí tổn thương, đánh giá mức độ lan rộng của bệnh và phát hiện các biến chứng liên quan. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều phương pháp sau:

• X-quang ngực: Là phương pháp được chỉ định đầu tay, thường ghi nhận hình ảnh đông đặc đồng nhất khu trú ở một thùy hoặc nhiều thùy phổi, có thể kèm dấu hiệu phế quản hơi (air bronchogram). Kết quả này giúp định hướng chẩn đoán và theo dõi đáp ứng điều trị.
• Chụp CT lồng ngực: Được chỉ định khi hình ảnh X-quang chưa rõ ràng, nghi ngờ biến chứng hoặc cần đánh giá chi tiết hơn phạm vi tổn thương. CT có độ phân giải cao, giúp phát hiện các tổn thương nhỏ, áp xe phổi, tràn dịch màng phổi hoặc các bất thường khác mà X-quang có thể bỏ sót.
• Siêu âm màng phổi: Có giá trị trong phát hiện và đánh giá lượng dịch màng phổi, đồng thời hỗ trợ định hướng chọc hút hoặc dẫn lưu khi nghi ngờ tràn dịch hoặc tràn mủ màng phổi.

3. Xét nghiệm máu

Bên cạnh chẩn đoán hình ảnh, các xét nghiệm cận lâm sàng giúp đánh giá mức độ nhiễm trùng, phản ứng viêm và ảnh hưởng của bệnh đến chức năng hô hấp. Những xét nghiệm thường được chỉ định gồm:

• Công thức máu: Thường ghi nhận tăng số lượng bạch cầu, đặc biệt là bạch cầu trung tính trong các trường hợp do vi khuẩn, góp phần đánh giá mức độ đáp ứng viêm của cơ thể.
• CRP và Procalcitonin (PCT): Là các dấu ấn sinh học hỗ trợ đánh giá mức độ viêm , đồng thời giúp theo dõi hiệu quả điều trị trong quá trình sử dụng kháng sinh.
• Đo độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂): Được thực hiện để phát hiện sớm tình trạng giảm oxy máu và đánh giá mức độ ảnh hưởng của tổn thương phổi đến chức năng hô hấp.
• Khí máu động mạch: Thường được chỉ định ở người bệnh có khó thở hoặc nghi ngờ suy hô hấp nhằm đánh giá mức độ giảm oxy máu, rối loạn thông khí và cân bằng kiềm - toan, từ đó hỗ trợ quyết định các biện pháp điều trị hô hấp.

Xét nghiệm vi sinh xác định tác nhân gây bệnh

Xét nghiệm vi sinh được chỉ định khi cần xác định chính xác tác nhân gây nhiễm trùng, đặc biệt ở người bệnh diễn tiến nặng, nghi ngờ vi khuẩn kháng thuốc hoặc không đáp ứng với điều trị ban đầu. Kết quả xét nghiệm giúp lựa chọn và điều chỉnh phác đồ kháng sinh phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị. Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Nhuộm Gram và cấy đờm: Giúp phát hiện vi khuẩn gây bệnh, định danh tác nhân và thực hiện kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh phù hợp. Mẫu đờm cần được lấy trước khi bắt đầu điều trị kháng sinh để tăng giá trị chẩn đoán.
• Cấy máu: Được chỉ định ở người bệnh có biểu hiện nặng hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết. Xét nghiệm này giúp phát hiện vi khuẩn xâm nhập vào máu và hỗ trợ điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần.
• Xét nghiệm PCR hoặc các kỹ thuật sinh học phân tử: Có khả năng phát hiện nhanh DNA hoặc RNA của vi khuẩn, virus và một số tác nhân khác, đặc biệt hữu ích khi kết quả cấy âm tính hoặc người bệnh đã sử dụng kháng sinh trước đó.
• Xét nghiệm kháng nguyên: Một số trường hợp có thể được chỉ định xét nghiệm kháng nguyên trong nước tiểu để phát hiện Streptococcus pneumoniae hoặc Legionella pneumophila, giúp hỗ trợ chẩn đoán sớm và định hướng điều trị.

Điều trị viêm phổi thùy theo y khoa

Phác đồ điều trị được lựa chọn dựa trên mức độ bệnh, tình trạng hô hấp, bệnh lý nền và nguy cơ xuất hiện biến chứng. Sau khi đánh giá toàn diện, bác sĩ sẽ quyết định điều trị ngoại trú hoặc nội trú nhằm kiểm soát nhiễm trùng, cải thiện triệu chứng và hạn chế diễn tiến nặng.

1. Điều trị ngoại trú

Điều trị ngoại trú được chỉ định cho người bệnh có triệu chứng nhẹ, dấu hiệu sinh tồn ổn định, không suy hô hấp, không có biến chứng và không thuộc nhóm nguy cơ cần nhập viện. Sau khi thăm khám và đánh giá mức độ bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, đồng thời hướng dẫn theo dõi sát trong suốt quá trình điều trị tại nhà. Các biện pháp thường được áp dụng gồm:

• Sử dụng kháng sinh đường uống theo chỉ định: Kháng sinh được lựa chọn dựa trên tác nhân nghi ngờ, bệnh lý nền, tiền sử dị ứng, nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc và tình hình kháng kháng sinh tại địa phương. Người bệnh cần tuân thủ đúng loại thuốc, liều lượng và thời gian điều trị, không tự ý đổi thuốc hoặc ngừng thuốc khi triệu chứng vừa cải thiện để hạn chế nguy cơ thất bại điều trị và kháng kháng sinh.
• Điều trị triệu chứng và hỗ trợ hô hấp: Paracetamol được ưu tiên sử dụng khi sốt từ 38,5°C trở lên hoặc sốt gây mệt mỏi, khó chịu. Trường hợp đờm đặc, khó khạc, bác sĩ có thể chỉ định thuốc long đờm như acetylcysteine, ambroxol hoặc bromhexine nhằm cải thiện khả năng dẫn lưu dịch tiết. Thuốc giảm ho chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp ho khan nhiều, ảnh hưởng đến sinh hoạt và cần có chỉ định của bác sĩ.
• Chăm sóc và theo dõi tại nhà: Người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ và tránh hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc. Đồng thời, nên theo dõi thân nhiệt, mức độ ho, khó thở và tình trạng toàn thân để kịp thời phát hiện những thay đổi bất thường trong quá trình điều trị.
• Đánh giá đáp ứng điều trị: Sau khoảng 48 - 72 giờ, người bệnh cần được đánh giá lại đáp ứng điều trị. Nếu triệu chứng không cải thiện, sốt kéo dài, khó thở tăng lên hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ biến chứng, bác sĩ sẽ xem xét chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết, điều chỉnh phác đồ hoặc chuyển điều trị nội trú khi phù hợp.

Trường hợp nhẹ, ổn định có thể điều trị và theo dõi tại nhà theo chỉ định

2. Điều trị nội trú

Điều trị nội trú được chỉ định cho người bệnh có tổn thương phổi lan rộng, suy hô hấp, giảm oxy máu, xuất hiện biến chứng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng. Trong thời gian nằm viện, người bệnh được theo dõi sát để đánh giá đáp ứng điều trị và xử trí kịp thời nếu bệnh tiến triển. Các biện pháp thường được áp dụng gồm:

• Sử dụng kháng sinh đường tĩnh mạch: Kháng sinh được bắt đầu ngay sau khi lấy mẫu vi sinh. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định ceftriaxone, cefotaxime hoặc ampicillin/sulbactam, thường phối hợp với azithromycin. Levofloxacin hoặc moxifloxacin là lựa chọn thay thế trong một số tình huống cụ thể. Khi có kết quả cấy vi sinh và kháng sinh đồ, phác đồ sẽ được điều chỉnh để tối ưu hiệu quả và hạn chế kháng kháng sinh.
• Hỗ trợ hô hấp và điều trị triệu chứng: Người bệnh giảm oxy máu sẽ được chỉ định liệu pháp oxy nhằm duy trì độ bão hòa oxy ở mức phù hợp. Trường hợp suy hô hấp tiến triển có thể cần oxy lưu lượng cao (HFNC), thông khí không xâm nhập hoặc thở máy. Đồng thời, bác sĩ sẽ phối hợp điều trị hạ sốt bằng paracetamol, bù dịch, điều chỉnh điện giải và các biện pháp hỗ trợ khác theo diễn biến lâm sàng.
• Xử trí các biến chứng: Nếu xuất hiện tràn dịch màng phổi, tràn mủ màng phổi, áp xe phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết, người bệnh có thể cần phối hợp các biện pháp như dẫn lưu màng phổi, dẫn lưu ổ áp xe, hồi sức tích cực hoặc can thiệp chuyên sâu nhằm kiểm soát ổ nhiễm trùng và hạn chế tổn thương cơ quan.
• Theo dõi và đánh giá đáp ứng điều trị: Trong suốt quá trình nằm viện, bác sĩ sẽ theo dõi các dấu hiệu sinh tồn, SpO₂, xét nghiệm viêm, chức năng các cơ quan và hình ảnh học khi cần. Khi tình trạng lâm sàng cải thiện, hết sốt, chức năng hô hấp ổn định và có thể dùng thuốc đường uống, người bệnh sẽ được chuyển sang kháng sinh đường uống để hoàn tất liệu trình điều trị.

Lưu ý: Các loại kháng sinh như ceftriaxone, cefotaxime, ampicillin/sulbactam, azithromycin, levofloxacin hay moxifloxacin chỉ là những lựa chọn thường được sử dụng trong điều trị nội trú và không áp dụng cho tất cả trường hợp. Việc lựa chọn thuốc, liều lượng, đường dùng và thời gian điều trị cần được bác sĩ quyết định dựa trên tác nhân gây bệnh, mức độ nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh, nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc, tiền sử dị ứng cũng như các bệnh lý đi kèm. Người bệnh không nên tự ý mua hoặc sử dụng các kháng sinh này khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cách phòng ngừa bệnh hiệu quả

Cách phòng bệnh phù hợp sẽ khác nhau tùy vào tình trạng sức khỏe của mỗi người. Nếu bạn khỏe mạnh, việc tiêm chủng đầy đủ và giữ lối sống lành mạnh thường đã đủ để giảm nguy cơ. Nếu bạn thuộc nhóm cao tuổi, có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, việc kiểm soát bệnh lý nền và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường cần được ưu tiên hơn. Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa được khuyến cáo:

• Tiêm vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo: Tiêm vắc xin phế cầu (vắc xin phế cầu cộng hợp PCV hoặc vắc xin phế cầu polysaccharide PPSV23 tùy theo chỉ định) và vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp do những tác nhân thường gặp, đồng thời hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng. Người từ 65 tuổi trở lên, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và người suy giảm miễn dịch là những đối tượng cần được ưu tiên tiêm chủng.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền: Quản lý hiệu quả các bệnh như COPD, hen phế quản, đái tháo đường, suy tim hoặc bệnh thận mạn giúp duy trì chức năng miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng nhu mô phổi.
• Duy trì lối sống giúp tăng cường sức khỏe hô hấp: Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc và tập luyện phù hợp góp phần nâng cao sức đề kháng, cải thiện chức năng phổi và giảm nguy cơ mắc bệnh.
• Hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây nhiễm trùng: Rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi chăm sóc người mắc bệnh hô hấp, giữ vệ sinh môi trường sống và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi mịn hoặc các chất ô nhiễm trong không khí giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
• Thăm khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ: Ho kéo dài, sốt cao, đau ngực hoặc khó thở cần được đánh giá sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời. Phát hiện sớm giúp kiểm soát nhiễm trùng hiệu quả hơn và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng hô hấp bất thường, bạn nên thăm khám tại Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Liên hệ 1900 2262 để được tư vấn và hỗ trợ.

Khi nào cần đến bệnh viện?

Bạn cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt từ 38,5°C trở lên kéo dài hoặc không đáp ứng với điều trị sau 48 - 72 giờ.
• Khó thở tăng dần, thở nhanh, tím môi hoặc SpO₂ dưới 92%.
• Đau ngực dữ dội, ho ra máu hoặc ho kèm lượng đờm tăng nhiều, đổi màu bất thường.
• Lơ mơ, lú lẫn, mệt lả, tụt huyết áp hoặc không ăn uống được.

• Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý nền xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ viêm phổi cần được thăm khám sớm để hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng.

Khó thở tăng, tím tái hoặc sốt kéo dài là những dấu hiệu cần thăm khám sớm

Kết luận

Viêm phổi thùy là bệnh lý có thể đáp ứng tốt với điều trị nếu được phát hiện và xử trí ngay từ giai đoạn sớm. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hoặc tình trạng hô hấp kéo dài không cải thiện, người bệnh nên chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Tại Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đại học Phenikaa, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, đánh giá mức độ tổn thương phổi và phát hiện sớm các biến chứng liên quan. Trên cơ sở đó, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, theo dõi chặt chẽ tiến trình hồi phục và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi cần. Liên hệ hotline 1900 2262 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.